Gazze ateşkesinde ikinci aşama neden hayata geçirilemiyor?

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden Muhammed Hüseyin Mercan’ın değerlendirmesine göre, Gazze’de 19 Ocak’ta yürürlüğe giren ateşkesin ikinci aşamasına geçilmesini zorlaştıran temel neden, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu liderliğindeki kabinenin mutabakata uygun davranmaması olarak öne çıkıyor. Yazıda, ABD Başkanı Donald Trump’ın sunduğu plan doğrultusunda varılan uzlaşmaya rağmen sahadaki uygulamada ciddi sorunların sürdüğü, bu nedenle sürecin giderek daha karmaşık hale geldiği ifade ediliyor.

Metinde, İsrail ordusunun anlaşmada belirlenen bölgelere çekilmesi gerekirken Gazze’de fiili kontrolün hâlâ yüksek oranda devam ettiği ve insani yardımların girişinin de ciddi biçimde sınırlandığı belirtiliyor. Hamas’ın ateşkese bağlı kaldığını ve yapıcı tutum sergilediğini vurgulamasına karşın, İsrail tarafının benzer bir yaklaşım göstermediği, bunun da ikinci aşamanın başlamasına engel oluşturduğu aktarılıyor.

Yazıda ayrıca, Netanyahu hükümetinin Gazze üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürmek istediği, Trump’ın sunduğu 15 maddelik planın da Netanyahu tarafından reddedildiğinin duyurulduğu hatırlatılıyor. Uluslararası toplumun yeterli baskıyı kuramaması ve İsrail’de ekim ayında yapılması planlanan seçimlerin Netanyahu’ya hareket alanı sağlaması da sürecin tıkanma nedenleri arasında gösteriliyor.

Değerlendirmede, Hamas’ın silah bırakmaya ve yönetimi Geçici Komite’ye devretmeye hazır olduğunu ifade etmesine rağmen asıl engelin Netanyahu ve kabinesindeki aşırıcı unsurlar olduğu savunuluyor. Bu durumun, Gazze’de hayatın normalleşmesini, enkaz kaldırma çalışmalarını ve yeniden inşa sürecinin başlamasını belirsizleştirdiği belirtiliyor.