Danıştay Kararı · E. 2018/1926 · K. 2024/3241

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2018/1926 E.  ,  2024/3241 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2018/1926 Karar No : 2024/3241 DAVACI : ... Sendikası VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı . VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü'nün İl/İlçe Şube Müdürlerinin 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzunun A Genel Açıklamalar bölümünün 2- Esaslar başlığı altındaki 2.1. maddesinde yer alan "2018 yılı atama dönemine mahsus olmak üzere, a) 31/05/2018 tarihi itibarıyla bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi şube müdürlerinden yerinde kalmak isteyenlerin dilekçeleri alınarak 1 yıl süreyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutulmaları ve yerinde bırakılmaları sağlanacaktır" ibaresinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından; davaya konu Kılavuzun dayanağı olan ve 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 28. maddesinde yöneticilerin zorunlu hizmet sürelerinin belirtildiği, bu süreleri tamamlayanların zorunlu olarak yer değişikliği talebinde bulunmaları gerektiği halde iptali istenen düzenleme ile bu zorunluluğun 1 yıl süre ile isteğe bağlı şekle çevrildiği ve bu durumun yönetmeliğe aykırılık teşkil ettiği, bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi şube müdürlerinin hizmetin gereği olarak başka bir bölgeye geçmesi halinde onun yerine bir diğerinin gelebileceği, zorunlu yer değiştirmeden 1 yıl süre ile muaf tutulmanın fırsat eşitliği ve hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu, kamu yararı amacının yapılan düzenlemelerde gözetilmesi gereken en önemli husus olduğu halde hiçbir gerekçeye dayanmadan 1 yıl süreyle değişikliğe gidilmesinin düzenli idare ve hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği, işlemin yetki, şekil, sebep, konu, amaç yönünden de hukuka uygun olmadığı ve iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI :Davalı idare tarafından; 2018 yılı atama döneminde bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi şube müdürlerinden yer değiştirmek isteyenlerin taleplerinin "İl/İlçe Milli Eğitim Şube Müdürlerinin 2018 yılı Değiştirme Kılavuzu" çerçevesinde gerçekleştirildiği, 2018 yılı atama döneminde (948) boş kadro ilan edildiği, (776) il/ilçe milli eğitim şube müdürünün yer değiştirme kapsamında bulunduğu, bunlardan 631 inin yerinde kalma, 146 sının da yer değiştirme talebinde bulunduğu ve bunların tamamının tercihlerine atandığı, tercih ve puan üstünlüğüne göre taleplerinin uygun görüldüğü, davacı tarafından dava konusu işlemle eşitlik ve fırsat eşitliğine aykırılık oluşturulduğu iddia edilse de, 2018 yılı yer değiştirme işlemleri isteğe bağlı kapsamda yapılmamış olsaydı ilan edilecek kadro sayısının yer değiştirmeye tabi (776) şube müdürünün (802) boş kadro ile birlikte toplam (1578) kadro ilan edilecek iken bu sayı 978 de kalarak 2018 yılı için yer değiştirme isteğinde bulunan şube müdürlerine daha fazla kadroya atanma imkanı sağlandığı ve yer değiştirmek isteyen şube müdürleri açısından hiçbir mağduriyet yaşanmadığı, yerinde kalmak isteyenlerin sayıca fazla olmasının da yapılan idari işlemde kamu yararı ve hizmetin gerekliliğini ortaya koyduğu yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü'nün İl/İlçe Şube Müdürlerinin 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzunun A Genel Açıklamalar bölümünün 2- Esaslar başlığı altındaki 2.1. maddesinde yer alan "2018 yılı atama dönemine mahsus olmak üzere, a) 31/05/2018 tarihi itibarıyla bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi şube müdürlerinden yerinde kalmak isteyenlerin dilekçeleri alınarak 1 yıl süreyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutulmaları ve yerinde bırakılmaları sağlanacaktır" ibaresinin iptali istenilmektedir. Kamu hizmetinin uygulanmasında hakim olan eşitlik ilkesi gereği, İdare, kamu hizmetini sunarken eşit durumda olanlara eşit, farklı konumdakilere de farklılıkları ölçüsünde uygulama yapmak ve kamu hizmetinin tarafsızlığını koruyarak ayrımcılık yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. Bu bakımdan, kamu kurumlarının kendi çalışma koşulları dikkate alınarak ve adil bir denge gözetilmek suretiyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi şube müdürlerinden yerinde kalmak isteyenlerin dilekçeleri alınarak 1 yıl süreyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutulmaları ve yerinde bırakılmalarını düzenleyen 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzu hükmünde mevzuata, hukuka, eşitlik ilkesi ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediğinden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik hükümlerine istinaden, Milli Eğitim Bakanlığının 09/05/2018 günlü makam Onayı ile "İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Şube Müdürlerinin 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzu”nun düzenlendiği ve 2018 yılı atama dönemine mahsus olmak üzere, 31/05/2018 tarihi itibarıyla bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi yöneticilerden; a) Yerinde kalmak isteyenlerin, 1 yıl süreyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutularak yerinde bırakılmalarının sağlanması, b) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmek isteyenlerin yer değiştirmelerinin Haziran ayında gerçekleştirilmesi uygun görüldüğü ve “İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Şube Müdürlerinin 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzu”nun yürürlüğe konulduğu ve Kılavuzun 11/05/2021 tarihinde Bakanlık internet sitesinde duyurulması üzerine davacı sendika tarafından işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma:” başlıklı 72. maddesinde (Değişik: 12/5/1982 - 2670/25 md.); “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. …” hükmüne yer verilmiştir. 25/6/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Dönemleri” başlıklı 8. maddesinde; “Yer değiştirme sureti ile atanmalar her yılın Haziran - Eylül döneminde yapılır. Ancak, iş mevsimi bu dönemi kapsayan hizmetler için Mart ve Ekim ayları esas alınır. …” hükmü öngörülmüştür. 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin Bölge Hizmetine Bağlı Yer Değiştirmelere İlişkin Hükümler genel başlıklı "Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi kadrolar" başlıklı 26. maddesinde; "(1) İl millî eğitim müdür yardımcısı, ilçe millî eğitim müdürü ve il/ilçe millî eğitim şube müdürü kadrolarında asaleten görev yapmakta olanlar, bu Yönetmelik kapsamında yapılacak bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi tutulurlar." hükmü, "Hizmet bölgeleri" başlıklı 27. maddesinde "(1) Kalkınma Bakanlığının yayınlamış olduğu İllerin ve Bölgelerin Sosyo–Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması ile İlçelerin Sosyo–Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması verileri esas alınarak, kurumsal kapasite ve hizmet gerekleri bakımından oluşturulan hizmet bölgeleri ve bu bölgeler için öngörülen hizmet puanları Ek −3 Hizmet Bölgeleri Çizelgesinde gösterilmiştir." hükmü, “Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 29. maddesinde; “(1) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmelerde halen bulunulan yöneticilik kadrosunda asaleten geçirilen süreler esas alınır. Hizmet süresine veya isteğe bağlı olarak diğer hizmet bölgelerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılan yöneticilerin bölge hizmeti süresi 28 inci maddenin birinci fıkrasına göre yeniden başlar. Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmelerde hizmet bölgesindeki sürenin tamamlanması esastır. Bölge hizmeti süresini 31 Mayıs itibarıyla tamamlamış olanların yer değiştirme işlemleri, Haziran ayında sonuçlandırılır. Yer değiştirme işlemlerinin takvimi, başvuruya ilişkin işlemler ve diğer hususlar Bakanlıkça hazırlanacak kılavuz ile duyurulur. (2) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi yöneticilere 20 tercih hakkı verilir. Halen görev yaptıkları hizmet bölgesinde bu Yönetmelikte öngörülen çalışma süresini tamamlayanlar, daha önce görev yaptıkları hizmet bölgeleri bakımından bu Yönetmelikte öngörülen çalışma sürelerini tamamladıkları hizmet bölgeleri dışında olmak üzere, iki alt ve iki üst hizmet bölgesine yer değiştirmek üzere tercihte bulunabilirler. Halen bulundukları hizmet bölgesi itibarıyla iki alt ve iki üst hizmet bölgesini tercih edemeyecek durumda olanlar, daha önce bölge hizmetini tamamlamadıkları hizmet bölgelerini tercih ederler. Bulundukları hizmet bölgesinde çalışma süresini dolduranlardan hizmet bölgelerinin tümünde bu Yönetmelikte hizmet bölgeleri için belirlenen sürelerde görev yapmış olanlar, halen bulundukları hizmet (Değişik ibare:RG-13/1/2016-29592) bölgesindeki diğer iller dahil hizmet bölgelerinin tamamı için tercihte bulunabilirler. (Değişik cümle:RG-13/1/2016-29592) Tercihlerine göre ataması yapılamayan veya tercihte bulunmayan yöneticilerden hizmet bölgelerinin tümünde görev süresini tamamlamış olanların atamaları hâlen bulundukları il hariç hizmet bölgelerinin tamamındaki illere, diğerlerinin atamaları ise görev yapmadıkları hizmet bölgelerine elektronik ortamda Bakanlıkça gerçekleştirilecek kura sonucuna göre resen yapılır. (3) (Mülga:RG-13/1/2018-30300) (4) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeler, yöneticilerin tercihleri ve yer değiştirmeye esas puan üstünlüğüne göre gerçekleştirilir. Yer değiştirmeye esas puanın hesabında bir aydan az hizmet süreleri dikkate alınmaz. Yer değiştirmeye esas puanın hesabında 31 Mayıs tarihi esas alınır ve puanların eşitliği hâlinde sırasıyla yöneticilikteki hizmet süresi ile Bakanlık bünyesinde geçen memuriyetteki toplam hizmet süresi dikkate alınır. (5) Dördüncü veya beşinci hizmet bölgelerindeki bölge hizmeti süresini tamamlayan ve halen bu hizmet bölgelerinde görev yapmakta olan yöneticiler, istemeleri hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere bu bölgeler için öngörülen hizmet süresi kadar daha yerlerinde kalabilirler.” hükmü yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik çerçevesinde; “İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Şube Müdürlerinin 2018 Yılı Yer Değiştirme Kılavuzu”nun düzenlenerek 11/05/2018 tarihinde duyurulduğu ve 2018 yılı atama dönemine mahsus olmak üzere, 31/05/2018 tarihi itibarıyla bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi yöneticilerden; a) Yerinde kalmak isteyenlerin, 1 yıl süreyle bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutularak yerinde bırakılmalarının sağlanması, b) Bölge hizmetine bağlı yer değiştirmek isteyenlerin yer değiştirmelerinin Haziran ayında gerçekleştirilmesi uygun görüldüğü, yolunda düzenlemelere yer verildiği görülmektedir. Her ne kadar Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 29. maddesinin 1. fıkrasında, bölge hizmeti süresini 31 Mayıs itibarıyla tamamlamış olanların yer değiştirme işlemlerinin, Haziran ayında sonuçlandırılacağı yolunda hüküm bulunmakta ise de; anılan düzenlemede, bölge hizmet süresini tamamlayanlardan yerinde kalmak isteyenlerin yer değiştirmeden muaf tutulmalarını yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır. Bu itibarla, davalı idare tarafından, çalışma koşulları, hizmet gerekleri ve üst hukuk normları dikkate alınarak, 2018 yılı atama dönemine mahsus olmak üzere, bölge hizmetine bağlı yer değiştirmeye tabi yöneticilerden yerinde kalmak isteyenlerin, geçici bir süre ile (1 yıl) bölge hizmetine bağlı yer değiştirme işleminden muaf tutulmasında, yer değiştirmek isteyen şube müdürleri için de gerekli kadronun ilan edilerek tercih hakkı tanınmasında, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam... -TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.