Danıştay Kararı · E. 2019/201 · K. 2024/2311

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/201 E.  ,  2024/2311 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2019/201 Karar No : 2024/2311 DAVACI : ... Enerjisi Elektrik Üretim A.Ş. VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : 24/06/2016 tarih ve 29752 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik"in Geçici 1. maddesi ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Yürürlükteki Yönetmeliğe göre iş ve işlemlere başlanmasına karşın bu işlemler devam ederken Yönetmelik değişikliği yapıldığı, yeni düzenlemeler yapılırken Yönetmelikte geçiş hükümlerinin öngörülmediği, devam eden işlemlerin dikkate alınmadığı, toplam üç aksamdan iki aksama geçiş dönemi öngörülürken "jeneratör ve güç elektroniği" aksamı için geçiş döneminin öngörülmediği, kanuni düzenlemelerin düzenleyici işlem ile kısıtlandığı, hukuki güvenlik ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, 01/07/2015 tarihinde rüzgar tribünleri satış-kurulum-başlatma sözleşmesinin imzalandığı, jeneratörün yerli üretim olarak yapılması için daha fazla para ödendiği, ancak 24/06/2016 tarihinde yürürlüğe giren yeni Yönetmelik düzenlemesi uyarınca şartları taşımadığından ilave yerli üretim katkı payının jenaratör için ödenmediği ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığının tespiti hâlinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasa ilişkin olarak ise, Yönetmelik değişikliğinin 5346 sayılı Kanun'un 6/B maddesi uyarınca tesis edildiği, normlar hiyerarşisine aykırılık bulunmadığı, davacının ilk defa yerli aksam için müracaatını 01/08/2016 tarihinde yaptığı, 03/10/2016 tarihli tutanakla jeneratörün alt bileşenlerinin yurt dışından parçalar halinde ithal edilip yurt içinde basit birleştirme ile oluşturulan ürün olduğunun tespit edildiği, önceki başvurularında tesislerin kabulü yetişmediğinden yerli ilave katkı fiyatından yararlanamadığı, elektrik santralinin 09/02/2018 tarihinde geçici kabulünün yapılarak işletmeye başladığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava, 24/06/2016 tarih ve 29752 sayılı Resmî Gazete'de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanan "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik"in Geçici 1. maddesi ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dava dilekçesinde işlem bila tarihli olarak belirtilmiş ve dava dilekçesine eklenen işlemde de tarih ve evrak sayısı bulunmamakta ise de; dosyada mevcut bilgi ve belgelerden iptali istenilen bireysel işlem tarihinin ... ve sayısının da ... olduğu tespit edilmiştir. Davalı idarenin süre itirazı yerinde görülmemiştir. 5346 sayılı "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun"un 1. maddesinde, Kanun'un amacı; "yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi" olarak belirtilmiştir. Aynı Kanun'un "YEK Destekleme Mekanizması" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında; "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği 18/5/2005 tarihinden 31/12/2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek YEK Destekleme Mekanizmasına tabi üretim lisansı sahipleri için, bu Kanuna ekli I sayılı Cetvelde yer alan fiyatlar, on yıl süre ile uygulanır. Ancak, arz güvenliği başta olmak üzere diğer gelişmeler doğrultusunda 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan YEK Belgeli üretim tesisleri için bu Kanuna göre uygulanacak miktar, fiyat ve süreler ile kaynaklar Cetveldeki fiyatları geçmemek üzere, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiş; "Yerli ürün kullanımı" başlıklı 6/B maddesinde, "(1) Lisans sahibi tüzel kişilerin bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ve 31/12/2015 tarihinden önce işletmeye giren üretim tesislerinde kullanılan mekanik ve/veya elektro-mekanik aksamın yurt içinde imâl edilmiş olması hâlinde; bu tesislerde üretilerek iletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi için, I sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlara, üretim tesisinin işletmeye giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle; bu Kanuna ekli II sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlar ilave edilir. (2) II sayılı Cetvelde yer alan yurt içinde imalatın kapsamının tanımı, standartları, sertifikasyonu ve denetimi ile ilgili usûl ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. (3) 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan YEK Belgeli üretim tesisleri için yerli katkı ilavesine ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenerek ilan edilir." kuralına yer verilmiştir. 19/06/2011 tarih ve 27969 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Aksamın Yurt İçinde İmalatı Hakkında Yönetmelik" 24/06/2016 tarih ve 29752 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik"in 10. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup, yeni Yönetmeliğin "Yerli katkı ilave fiyatı başvurusunun yapılması" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Kanun'un 6/B maddesinde yer alan hükümden bir sonraki takvim yılında, ilk kez yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiler, içinde bulunulan yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvurmak zorundadır." şeklindeki emredici hükme yer verilerek madde içeriğinde bu başvuru esnasında sunulması zorunlu bilgi ve belgelere yer verilmiş olup, bu Yönetmeliğe 09/06/2017 tarih ve 30091 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'in 8. maddesi ile eklenen "Devam eden iş ve işlemler" başlıklı Geçici 1. maddenin 1. fıkrasında; "1/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”; Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı dışındaki aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi” yerine EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” sunulur." hükmüne, 2. fıkrasında; "EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “3.1.Rotor ve Nasel Gruplarını Taşıyan Kule” bütünleştirici parçasının 3.1.(b)’de tanımlanan iç donanım için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz." hükmüne yer verilmiş ve 28/07/2017 tarih ve 30137 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik hükmüyle eklenen 3. fıkrasında da; "EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “Kule Bağlantı Elemanları” bütünleştirici parçasının Kule parçalarını birbirine bağlamada kullanılan bağlantı elemanları (Kule-Kule) için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz." şeklindeki düzenlemelere yer verilmiştir. Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426). Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir. İdarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlemesi gerekmektedir. İdarelerin, işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerektiği açıktır. Bu açıklamalar kapsamında dava konusu edilen Yönetmelik hükmü incelendiğinde; 5346 sayılı Yasa'nın 1. maddesinde yer verilen "ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi" ile amaçlananın olabildiğince yurt dışına bağımlılığın azaltılarak, üretim için gerekli olan aksamın ağırlıklı olarak yurt içinde üretilmesinin sağlanması olduğu açıktır. Bu kapsamda yurt dışında üretilen aksamın ana parçalarının yurt içinde faaliyet gösteren firmalarca sadece montajının yapılmasından ibaret imalatın bu hedefi gerçekleştirmeyeceği, yurt dışına bağımlılığı ortadan kaldırmayacağı açıktır. Bu kapsamda, uyuşmazlık konusu Geçici 1. maddenin 1. fıkrası hükmü ile 1/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”nin sunulmasının zorunlu hale getirilmesi, 5346 sayılı Yasa'nın 1. maddesindeki amaçla uyumlu olup, bu amaç doğrultusunda Yasa'nın 6/B maddesi ile verilen yetki kullanılarak yürürlüğe konulan Yönetmelik hükmünde üst hukuk kurallarına ya da hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı tarafça Geçici 1. maddeye eklenen hükümlerle bazı parçalar için 01/11/2018 tarihine kadar yerli imalat şartı aranmayacağı yönünde düzenleme getirilirken Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için böylesi bir hükme yer verilmeyerek geçiş hükmünün düzenlenmemiş olmasının hukuka ve kazanılmış haklara aykırı olduğu ifade edilmiş ise de; Yasa'nın amacı da dikkate alındığında, olabildiğince daha fazla parçanın yerli imalatını sağlamak ve bu geçiş sürecini üretimi aksatmayacak şekilde yönetme görevi idareye verilmiş olup, önceki yönetmelik hükümleri de dahil olmak üzere düzenlemenin ana ilkesinin yerli imalatı teşvik etmek olduğu, bu doğrultudaki düzenlemelere uygulamadan kaynaklanan zorunluluklarla bazı istisnalar getirilmesinin idarenin takdirinde olduğu açıktır. Yerli imalatın sağlanması bakımından önceliğin en önemli parça olan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamına verilmesi yönündeki takdirin idareye ait olduğu, bu takdir yetkisinin idarece hatalı bir şekilde kullanıldığına ilişkin davacı tarafça herhangi bir done sunulamadığı, istisna hükmünün tüm parçalara uygulanması gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, idarenin bu yönde zorlanamayacağı açık olup, dava konusu edilen madde hükümlerinde bu yönden de hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Dava konusu edilen ... ve ... sayılı bireysel işleme gelince; Her ne kadar davacı tarafça rüzgar türbininin kurulumu için yerli imalat yapan bir şirketle sözleşmenin imzalandığı Temmuz 2015 tarihi itibariyle eski yönetmelik hükümlerinin yürürlükte olduğu, bu nedenle kazanılmış hak ilkesi uyarınca kendilerine eski Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerektiği yönünde iddialara yer verilmiş ise de; kazanılmış hakkın doğması ancak ve ancak mevcut düzenlemelerde belirtilen işlemlerin tamamlanarak teşvik hükümlerinden faydalanılabilinir hale gelinmesi ile mümkündür. Nitekim 5346 sayılı Yasa'nın "Yerli ürün kullanımı" başlıklı 6/B maddesinde, "31/12/2015 tarihinden önce işletmeye giren" ve "31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan" şeklinde yer verilen ibarelerden de anlaşılacağı üzere, üretilen kWh elektrik enerjisine ödenecek fiyatlara yerli katkı ilavesinin belirlenmesinde uygulanacak mevzuat bakımından santralin işletmeye alındığı tarih önem taşımaktadır. Bu kapsamda RES kurmak üzere bir başka şirketle yapılan sözleşme tarihinin kazanılmış hak sağlamasına olanak bulunmadığı açık olup, dava konusu edilen ve hukuka uygun bulunan Yönetmelik hükümlerinin yürürlük tarihinden sonra, uyuşmazlık konusu elektrik üretim tesisinin geçici kabulü yapılarak 09/02/2018 tarihinde YEKDEM'den yararlanmak üzere işletmeye alındığı dikkate alındığında, bu tarih itibariyle yürürlükte bulunmayan önceki Yönetmelik hükümlerinin uygulanması ve muafiyet tanınması yönündeki davacı şirket talebinin reddine ilişkin dava konusu bireysel işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı tarafından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüştür. Davacı tarafından, jeneratör için yerli katkı bedelinin ödenmesi gerektiğine yönelik olarak 03/10/2018 tarihinde davalı idareye başvurulduğu, anılan başvurunun reddine ilişkin işlemin davacının KEP adresine ... tarihinde teslim edildiği ve 09/12/2018 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı görüldüğünden 18/01/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiştir. Öte yandan, 28/05/2021 tarih ve 31494 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yerli Aksam Yönetmeliği'nin 10. maddesi ile 24/06/2016 tarih ve 29752 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik'in yürürlükten kaldırıldığı görülmekle birlikte, iptali istenen mülga Yönetmeliğin Geçici 1. maddesi uyarınca davacı hakkında uygulama işlemi tesis edildiğinden esasın incelenmesine geçildi. ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ: 24/06/2016 tarih ve 29752 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mülga "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik'e 09/06/2017 tarih ve 30091 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'in 8. maddesi ile eklenen "Devam eden iş ve işlemler" başlıklı Geçici 1. maddenin 1. fıkrasında, "1/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”; Jeneratör ve Güç Elektroniği aksamı dışındaki aksam ve/veya bütünleştirici parçalar için EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi” yerine EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” sunulur."; 2. fıkrasında, "EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “3.1.Rotor ve Nasel Gruplarını Taşıyan Kule” bütünleştirici parçasının 3.1.(b)’de tanımlanan iç donanım için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz." kuralına yer verilmiş; 28/07/2017 tarih ve 30137 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle eklenen 3. fıkrasında da, "EK-1’de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “Kule Bağlantı Elemanları” bütünleştirici parçasının Kule parçalarını birbirine bağlamada kullanılan bağlantı elemanları (Kule-Kule) için yerli imalat şartı 1/11/2018 tarihine kadar aranmaz." şeklinde düzenleme getirilmiştir. Davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile idareye başvuru yapılarak "Jenaratör ve güç elektroniği" için de muafiyet uygulanması talep edilmiş, başvurunun idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT 5346 sayılı "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun"un 1. maddesinde, Kanun'un amacı; "yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi" olarak belirtilmiştir. Aynı Kanun'un dava konusu uygulama işleminin tesis edildiğindeki hâliyle "Yerli ürün kullanımı" başlıklı 6/B maddesinde, "Lisans sahibi tüzel kişilerin bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı ve 31/12/2015 tarihinden önce işletmeye giren üretim tesislerinde kullanılan mekanik ve/veya elektro-mekanik aksamın yurt içinde imal edilmiş olması halinde; bu tesislerde üretilerek iletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi için, I sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlara, üretim tesisinin işletmeye giriş tarihinden itibaren beş yıl süreyle; bu Kanuna ekli II sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlar ilave edilir. II sayılı Cetvelde yer alan yurt içinde imalatın kapsamının tanımı, standartları, sertifikasyonu ve denetimi ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan YEK Belgeli üretim tesisleri için yerli katkı ilavesine ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenerek ilan edilir" kuralına yer verilmiştir. Mülga Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik'in "Yerli katkı ilave fiyatı başvurusunun yapılması" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "Kanun'un 6/B maddesinde yer alan hükümden bir sonraki takvim yılında ilk kez yararlanmak isteyen lisans sahibi tüzel kişiler, içinde bulunulan yılın 1 Ağustos tarihine kadar Bakanlık ve/veya Bakanlığın görevlendirdiği kuruluşa başvurmak zorundadır." şeklindeki kurala yer verilerek madde içeriğinde bu başvuru esnasında sunulması zorunlu bilgi ve belgelere yer verilmiştir. DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İNCELENMESİ Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426). Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir. İdarelerin düzenleme yapma yetkisine sahip olduğu alanlarda, bu alanları düzenleyici işlemler ile objektif bir şekilde düzenlemesi gerekmektedir. İdarelerin, işlem tesis ederken kendilerine Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir yetkilerini kullanmaları ve bu yetkilerini kullanırken kamu hizmetinin gereklerini ve kamu yararını göz önünde bulundurmaları gerektiği açıktır. Bu kapsamda, davalı idare tarafından yürürlüğe konan Yönetmelik'te yer verilen düzenlemelerin, 5346 sayılı Kanun'un 1. maddesinde öngörülen yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi amacına uygun olması ve 5346 sayılı Kanun'un 6/B maddesinin, dava konusu uygulama işleminin tesis edildiği tarihte ikinci fıkrasında (02/12/2020 tarih ve 31322 sayılı Resmî Gazete yayımlanan 7257 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle yapılan değişiklik sonrasında üçüncü fıkrasında) yer verilen "yurt içinde imalatın kapsamının tanımı, standartları, sertifikasyonu ve denetimi ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir" kuralı ile belirlenen kapsamda olması gerekmektedir. Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında, "Ek-1'de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “3.1.Rotor ve Nasel Gruplarını Taşıyan Kule” bütünleştirici parçasının 3.1.(b)’de tanımlanan iç donanım için"; 3. fıkrasında, "Ek-1'de Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi başlığında yer alan “Kule Bağlantı Elemanları” bütünleştirici parçasının Kule parçalarını birbirine bağlamada kullanılan bağlantı elemanları (Kule-Kule) için" yerli imalat şartının 1/11/2018 tarihine kadar aranmayacağı kurala bağlanmışken, "Jenaratör ve güç elektroniği" için de muafiyet uygulanması gerektiği iddia edildiğinden, Dairemizin 26/04/2019 tarihli ara kararıyla Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmeliğin Geçici 1. maddesine ihtiyaç duyulmasının nedenlerinin ayrıntılı olarak açıklanarak, varsa Yönetmelik değişikliğine ilişkin diğer kurum ve kuruluşların görüşlerinin, inceleme raporu, bilimsel çalışma ve benzeri belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, rotor ve nasel gruplarını taşıyan kule bütünleştirici parçası ile kule bağlantı elemanları bütünleştirici parçası için muafiyet getirilirken, davacının başvurusuna konu "jenaratör ve güç elektroniği" için muafiyet getirilmemesinin gerekçesinin sorulmasına karar verilmiştir. Davalı idare tarafından ara kararına verilen cevapta, ilgili Yönetmelik değişiklikleri ile "Yerli İmalat Durum Belgesi" yerine nitelik bakımından daha üstün bir belge olan "Yerli Malı Belgesi" uygulamasına geçiş yapıldığı, "Jeneratör ve Güç Elektroniği" aksam imalatlarının, alt bileşenleri yurt dışından ayrı parçalar halinde ithal edilip içinde basit birleştirme ile oluşturulan ürün olmaktan öteye geçemediği, bir an önce yerliliğin artırılmasının ülkemiz için kritik bir önem arz ettiği, "Yerli Malı Belgesi" uygulamasının elektrik üretim sektöründeki lisans sahibi tüzel kişiler için geniş ürün aralığında ilk defa uygulanacak olmasından dolayı geçiş dönemindeki muhtemel zorlukların önüne geçilmesi için tüm elektrik üretim santrallerinde ortak bir aksam olması nedeniyle "Jeneratör ve Güç Elektroniği" aksamı için “Yerli Malı Belgesi" uygulamasının tercih edildiği, böylece elde edilecek tecrübeler ile 01/11/2018'den sonraki dönemde herhangi bir karışıklığa mahal vermeden diğer aksamlara da uygulamanın kolay bir şekilde aktarılmasının amaçlandığı belirtilmiştir. 5346 sayılı Kanun'un 1. maddesinde yer verilen "ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi" ile amaçlananın olabildiğince yurt dışına bağımlılığın azaltılarak, üretim için gerekli olan aksamın ağırlıklı olarak yurt içinde üretilmesinin sağlanması olduğundan, bu kapsamda yurt dışında üretilen aksamın ana parçalarının yurt içinde faaliyet gösteren firmalarca sadece montajının yapılmasından ibaret imalatın bu hedefi gerçekleştirmeyeceği açıktır. Bu kapsamda, uyuşmazlık konusu Geçici 1. maddenin 1. fıkrası ile 01/11/2018 tarihine kadar EK-1’de yer alan "Jeneratör ve Güç Elektroniği" aksamı için EK-8’deki “Yerli İmalat Durum Belgesi” yerine EK-4’teki Yerli İmalat Kullanım Belgesinin Lahikaları içinde yer alan “Yerli Malı Belgesi”nin sunulmasının zorunlu hale getirilmesi, 5346 sayılı Kanun'un 1. maddesindeki amaçla uyumlu olup, bu amaç doğrultusunda Kanun'un 6/B maddesi ile verilen yetki kullanılarak yürürlüğe konulan Yönetmelik maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı tarafından, Geçici 1. maddeye eklenen hükümlerle bazı parçalar için 01/11/2018 tarihine kadar yerli imalat şartı aranmayacağı yönünde düzenleme getirilirken, "Jeneratör ve Güç Elektroniği" aksamı için böylesi bir kurala yer verilmediği iddia edilmiş ise de olabildiğince daha fazla parçanın yerli imalatını sağlama ve bu geçiş sürecini üretimi aksatmayacak şekilde yönetme görevi davalı idareye verildiğinden, Yönetmelik'in asıl amacı da yerli imalatı teşvik etmek olduğundan, bu doğrultudaki düzenlemelerin uygulamada herhangi bir aksama olmadan gerçekleştirilmesi için bazı istisnalar getirilebilecektir. Bu nedenle, yerli imalatın sağlanması bakımından önceliğin en önemli parça olan "Jeneratör ve Güç Elektroniği" aksamına verilmesi yönündeki belirlemede de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. "Kazanılmış hak", yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir haktır. Bir hakkın, kazanılmış hak olarak nitelendirilebilmesi için, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş olması gerekmektedir. Yerli katkı ilave fiyatı için başvuruda bulunan davacının bu başvurusu henüz neticelenmeden mevzuat değişikliği ile birlikte dava konusu işlemlerin tesis edildiği dikkate alındığında, rüzgar türbininin kurulumu için yerli imalat yapan bir şirketle Temmuz/2015'te sözleşme imzalanmış olması davacı açısından kazanılmış hak olarak değerlendirilemez. İdarenin, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine karşın bu beklentinin korunmaması için baskın bir kamu yararının varlığını ortaya koyması durumunda haklı beklentiden söz edilemeyeceğinden, yapılan değişiklikliklerin gerekçesinde de baskın kamu yararı olduğu anlaşıldığından, davacının haklı beklentisinin olduğundan bahsedilemeyecektir. Bu itibarla, hukuka uygun bulunan Yönetmelik düzenlemesi uyarınca olarak tesis edilen "Jenaratör ve güç elektroniği" için de muafiyet uygulanması talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 21/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.