Danıştay Kararı · E. 2019/3905 · K. 2024/2312

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/3905 E.  ,  2024/2312 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2019/3905 Karar No : 2024/2312 DAVACI : ... Enerji Üretim Ticaret Sanayi A.Ş. ... DAVALI : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının 2. maddesinin iptali ile bu madde uygulanarak tesis edilen... tarih ve ... sayılı işlemin ve ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul kararının ikinci maddesinde, 11/07/2019 tarihi itibarıyla hakkında uygun bulma kararı alınmamış olanların başvuruları için yeni düzenlemeye tabi kılınmasının hukuka aykırı olduğu, kapasite artış metodolojisinin başvuru tarihindeki mevzuata göre değerlendirilmesi gerektiği, başvuruların yoğun emek ve hazırlık gerektiren süreçler olması nedeniyle başvuru yapıldıktan sonra idarenin cevabının beklendiği, bu dönemde değerlendirmeye ilişkin şartlarda değişiklik yapılmasının hukuka uygun olmadığı, 2016 yılında yapılan başvurunun 2019 yılına kadar bekletilerek cevap verildiği, bu süreçte değişen metodolojiye tabi kılınmak için hukuki bir sebebin bulunmadığı, iptali istenen ... sayılı ve ... sayılı işlemlerin 8704 sayılı Kurul kararının uygulama işlemleri olduğu, mevzuat uyarınca TEİAŞ'tan görüş isteminin EPDK'nın görevi olduğu, daha önce yapılan başvurunun sonucu beklenerek dava açılmamış olmasının yaşanılan hak kaybının meşru sebebi olarak gösterilemeyeceği ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığının tespiti hâlinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasa ilişkin olarak ise, davacı şirket tarafından 26/07/2016 tarihinde yapılan başvuruya 02/08/2019 tarihine kadar TEİAŞ tarafından görüş bildirilmemesi sebebiyle cevap verilemediği, davacının 26/07/2016 tarihli başvurusuna altmış gün içinde cevap verilmediğinden dava açılması gerekirken bu süre içinde davanın açılmadığı, dolayısıyla davacı için müktesep hak doğmadığı, 2017 – 2018 yılları için TEİAŞ tarafından bağlanılabilir kapasitenin EPDK'ya "0" olarak bildirildiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Dava, 11.07.2019 tarih ve 8704 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararının 2. maddesinin iptali ile bu madde uygulanarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin ve ... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemi ile açılmıştır. 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasının (e) bendinde, " Kurul kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulanmasını izlemek" Başkanlığın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Üretim faaliyeti" başlıklı 7. maddesinin 7. fıkrasında; " Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar ve/veya bu lisanslar kapsamındaki tesisler için lisanlarında belirlenen sahaların dışına çıkılmaması ve TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması halinde kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara izin verilir." düzenlenmesine , "Bağlantı görüşü " başlıklı 23. maddesinde de; "TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, her yıl, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini yayımlar. Bu şekilde yayımlanan bölgesel kapasiteler dışında üretim tesislerine bağlantı görüşü verilmez. Arz Güvenliğinin sağlanması amacıyla Bakanlık ve piyasada rekabetin geliştirilmesi amacıyla Kurum tarafından talep edilmesi halinde, TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, belirledikleri kapasiteleri ve bağlantı noktalarının sayısını sistem koşullarını dikkate alarak artırır, " kuralına yer verilmiştir. 6446 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 7. fıkrasında; YEKA için yapılacak başvurular hariç rüzgar ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak ön lisans başvurularının aşağıdaki usule uygun olarak alınacağı belirtildikten sonra, (a) bendinde; TEİAŞ'ın, Kanunun 23. maddesi çerçevesinde, her yıl rüzgar enerjisine dayalı başvurular için 1 Ekim, güneş enerjisine dayalı başvurular için 1 Mayıs tarihine kadar, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına ve /veya bölgesel bazda, bölgesel sisteme bağlanabilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kapasitesini Kuruma bildireceği, 24. maddesinin 1. fıkrasında; lisansın hangi durumlarda tadil edilebileceği, aynı maddenin 21.08.2019 tarihli işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4. fıkrasında; Lisansa konu üretim tesisinin kurulu gücünün değiştirmesi suretiyle lisans tadili başvurusunda bulunulması halinde, üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15. maddenin 2. fıkrası hükmünün uygulanacağı, yine 21.08.2019 tarihli dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. fıkrasında; Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesisler için kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara (a) TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması, (b) Kuruma yapılan ilk lisans başvurusundaki sahada başka lisans başvurusu olmaması, (c) Kapasite artışı sonunda oluşacak yeni güç için mevcut iletim veya dağıtım hattı ile mevcut bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin kullanılması, (4) Lisansa derç edilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması koşulları ile izin verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Başkanlığın, Kurul kararlarının gereğinin yerine getirmesini sağlamak görev ve yetkisinin bulunduğu, kapasite artışı ve tadilatlara, lisansta belirtilen sahaların dışına çıkılmaması ve TEİAŞ ve /veya ilgili dağıtım şirketinden alınan bağlantı görüşünün olumlu olması halinde izin verileceği, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin her yıl, takip eden beş yıl ve takip eden on yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini yayımlayacağı, yayımlanan bölgesel kapasiteler dışında üretim tesisine bağlantı görüşü verilemeyeceği, Kurum tarafından kabul edilmesi halinde, TEİAŞ ve dağıtım şirketlerinin, belirledikleri kapasiteleri ve bağlantı noktalarının sayısını sistem koşullarını dikkate alarak artırabileceği anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından, Amasya ili, Merkez İlçede kurulması planlanan 46,2 MWm / 42 MWe kurulu güçteki Amasya RES Projesi için, davalı idarece ... tarihli ve ...sayılı üretim lisansının verildiği, projenin, Mayıs, Haziran, Temmuz 2016 tarihlerinde kısmi geçici kabullerinin yapılarak, tamamının işletmeye alındığı, davacı şirketin 26.07.2016 tarihli dilekçesi ile davalı idareye başvurarak, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca tesis toplam kurulu gücünün 89,1 MWm/ 83,9 MWe olarak tadil edilmesi talebinde bulunduğu, davacı şirketin söz konusu başvurusunun, davalı idarenin...tarih ve ... sayılı yazısı ile TEİAŞ'a; ...günlü ve ... sayılı yazısı ile de mülga Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğüne (YEGM) gönderilerek, talebe ilişkin görüşlerinin bildirilmesinin istenildiği, 21.09.2016 tarihinde YEGM tarafından, taleple ilgili olumlu görüş verilirken, TEİAŞ tarafından 02.08.2019 tarihine kadar herhangi bir görüşün bildirilmediği, bu nedenle davalı idarece, davacının talebine ilişkin herhangi bir işlemin tesis edilmediği, öte yandan, 03.10.2016 tarihli ve 6512-6 sayılı Kurul Kararı ile; TEİAŞ tarafından belirlenen elektriksel kapasite artışlarına uygulanacak metodolojinin 2015-2018 yıllarında devam ettirilmesine ve 2018 yılı içerisinde gerekli çalışmaların yapılarak Kurula sunulmasına karar verilmiş olması nedeniyle, 2018-2019 yıllarında RES ve GES projelerinin kapasite artış taleplerine uygulanacak metodoloji üzerine çalışmalar yapıldığı ve davaya konu 11.07.2019 tarihli 8704 tarihli Kurul kararı ile; 11.07.2019 tarihi itibariyle hakkında uygun bulma kararı alınmamış veya bu tarihten sonra TEİAŞ'a görüş oluşturulmak üzere gönderilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin kapasite artış talepleri için, TEİAŞ'ın ilgili mevzuat hükümleri kapsamındaki görevlerini tekemmül bağlamında oluşturarak Kuruma bildirdiği 29.05.2019 ve 05.07.2019 tarihli yazıları çerçevesinde işlem tesis edilmesine karar verildiği, anılan Kararın davalı idarenin 19.07.2019 tarihli yazısı ile TEİAŞ'a gönderilerek gerekli işlemlerin tesis edilmesinin talep edildiği, TEİAŞ'ın... günlü ... sayılı cevabi yazısında; Amasya, Ordu, Samsun, Sivas, Tokat illerini kapsayan bölge için 0 MW kapasite belirlendiği belirtilerek, davacı şirketin kapasite artış talebinin olumsuz olarak değerlendirildiği, ancak şirket tarafından talep edilmesi halinde 11.07.2019 tarihli Kurul Kararının 4. maddesi uyarınca talebin yeniden değerlendirilebileceğinin bildirildiği, davalı idarenin dava konusu ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile; davacının 26.07.2016 tarihli başvurusuna TEİAŞ'ın 02.08.2019 tarihli yazısı ile olumsuz cevap verildiğinin, ancak talep edilmesi halinde 11.07.2019 tarihli Kurul Kararının 4. maddesi uyarınca talebin yeniden değerlendirileceğinin davacı şirkete bildirildiği, bunun üzerine davacı şirketin 06.09.2019 tarihli ve ... barkod sayılı yazısı ile davalı idareye başvurarak; "Yaklaşık üç yıl kadar cevapsız bırakılan başvurularının, TEİAŞ'ın cevap verdiği tarihten bir ay önce değiştirilen metodoloji kapsamında değerlendirilmesinin, TEİAŞ'ın olumsuz görüş bildirmesine sebebiyet vererek şirketleri aleyhine sonuç doğurduğu" belirtilmek suretiyle, TEİAŞ'ın başvuruları hakkında vermiş olduğu olumsuz görüşün kaldırılmasını, 26.07.2016 tarihli başvurularının, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ve metodoloji dikkate alınarak, yeniden değerlendirilmesini talep ettiği, anılan talebin dava konusu...günlü ve...sayılı işlemle reddi üzerine de, ... tarihli ve ... sayılı Kurul Kararının 2. maddesinin, ... tarih ve ... sayılı ve... günlü ve ...sayılı işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu 11.07.2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul Kararının 2. maddesine yönelik inceleme; 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri ve Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 2. fıkrasında, Kurumun, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından sorumlu olduğu kurala bağlanmış, 6. fıkrasında da Kurumun, bu Kanundan kaynaklanan görevlerini yerine getirirken, yetkilerini Kurul vasıtası ile kullanacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 5. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendinde; "Kurul onaylı talep tahminlerine dayanarak, TEİAŞ tarafından hazırlanan üretim kapasite projeksiyonu ve iletim yatırım planı ile bu planlarla uyumlu olarak mülkiyeti kamuda olan dağıtım tesislerini işleten dağıtım şirketleri tarafından hazırlanan dağıtım yatırım planlarını onaylamak, gerektiğinde revize edilmesini sağlamak ve onay verdiği yatırım planlarının uygulanmasını denetlemek" Kurulun görevleri arasında sayılmıştır. Uyuşmazlıkta, ...tarihli ve ... sayılı Kurul Kararı ile, TEİAŞ'ın...günlü ve ... sayılı ve ... tarihli ve ... sayılı yazılarıyla bildirdiği elektiriksel kapasite artışlarına uygulanacak metodoloji uygulamasının 2015-2018 yıllarında devam ettirilmesine ancak, kapasite artışlarına uygulanacak metodoloji uygulamasının 2018 yılı içinde gözden geçirilerek, yapılacak çalışmaların Kuruma sunulmasına karar verildiği, bu çerçevede hazırlanan metodoloji çalışmalarının Kurula sunulması üzerine, dava konusu 11.07.2019 günlü ve 8704 sayılı Kurul Kararının 1. maddesi ile; kapasite artışlarına uygulanacak eski metodolojinin uygulanmasına son verilmesine, 2. maddesinde de, 11.07.2019 tarihine kadar hakkında uygun bulma kararı alınmamış kapasite artışı talepleri için, TEİAŞ'ın Kuruma bildirdiği Mayıs ve Temmuz 2019 tarihli yazılar çerçevesinde işlem tesis edilmesine karar verilmiş olup, 4628 sayılı Kanun hükmü uyarınca, enerji piyasası performansının izlenmesinden sorumlu olan Kurumun, Kurul vasıtaysıyla bu yetkisini kullanmasına yönelik olarak tesis edilen Kurul kararının, haklarında 11.07.2019 tarihe kadar uygun bulma kararı alınmamış olanların yeni metodolojiye tabi olacaklarına ilişkin 2. maddesinde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Dava konusu ... günlü ve ... sayılı ve...günlü ve ... sayılı işlemlere gelince; ... günlü ... sayılı işlemle; davacının 26.07.2016 tarihli, tesis toplam kurulu gücünün kapasite artışına ilişkin lisans tadil talebi hakkında, TEİAŞ'ın 02.08.2019 tarihli yazı ile görüşünü Kuruma bildirdiği, buna göre TEİAŞ'ın güç artış talebini yeni değerleme yöntemi dahilinde incelediği ve olumsuz olarak değerlendirdiği, ancak talep edilmesi halinde güç artış talebinin Kurul Kararının 4. maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilebileceğinin de davacıya bildirildiği görülmektedir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin, dava konusu 21.08.2019 tarihli işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 24. maddesinin 4. fıkrasında, tesis kurulu gücünün değiştirilmesine yönelik lisans tadili başvurularının "Kurul" tarafından karara bağlanacağından söz edilmesine karşın, ... tarihli ve ... sayılı dava konusu işlemin, "Elektrik Piyasası Daire Başkanlığı" tarafından tesis edildiği görülmekle beraber, 11.07.2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul Kararının uygulanmasına yönelik söz konusu işlemin; 4628 sayılı Kanunda, Başkanlığın görev ve yetkileri arasında sayılan "Kurul kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak" niteliğinde değerlendirilmesi nedeniyle, anılan işlemde yetki yönünden hukuka ayrılık görülmemiştir. Uyuşmazlıkta, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 12. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi uyarınca, TEİAŞ'ın, 2020 yılı sonuna kadar 2000 MW RES bağlanabilir, kapasitesini açıkladığı, bu kapasitenin tamamı için ön lisans başvurularının 6-10 Nisan 2020 tarihleri arasında alınacağına dair ... tarihli ve ... sayılı Kurul Kararının tesis edildiği, 2017 ve 2018 yılları için de TEİAŞ RES bağlanabilir kapasitesinin 0 MW olduğunun Kuruma bildirildiği, davacı şirketin TEİAŞ'ın kapasite açıklamadığı dönemde yapmış olduğu başvurusuna TEİAŞ tarafından görüş verilmemesi nedeniyle, davacı şirketin başvurusu hakkında herhangi bir işlem tesis edilmediği görülmüştür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesinde; ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içerisinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, dava açılmaması halinde altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği kurala bağlanmış olup, 26.07.2016 tarihli başvurusuna 60 gün içinde cevap verilmeyen davacı şirketin, kurulu güç arttırımına ilişkin talebinin bu şekilde zımnen reddedildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından, zımni ret tarihinden itibaren, dava açma süresi içerisinde dava açılmayıp, üç yıl sonra idarece verilen cevap üzerine süresi içerisinde açılan davada, süre aşımı bulunmamakla beraber, zımni ret işlemine karşı dava açmayarak, iradesini bu yönde ortaya koyan davacı şirketin 26.07.2016 tarihli başvurusunun, başvuru tarihinden sonra belirlenen yeni değerlendirme yöntemi (metodoloji) dahilinde incelenmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Davalı idarenin yukarıda belirtilen ... tarihli ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık görülmediğinden, davacının bu işleme karşı yapmış olduğu itirazının reddine ilişkin... tarihli ve ... sayılı dava konusu işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : USUL YÖNÜNDEN : Davalı tarafından, davanın süresinde açılmadığının tespiti hâlinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı üzerine yapılan değerlendirme sonucunda yeni bir işlem olarak tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işleme 06/09/2019 tarihinde yapılan itirazın reddine ilişkin...tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine 22/10/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı anlaşıldıığından, davalı idarenin usule yönelik itirazı geçerli görülmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı şirket tarafından Amasya ilinde kurulması planlanan 46,2 MWm/42 MWe kurulu güçteki Amasya RES projesi için davalı idarece ... tarihli ve... sayılı üretim lisansı verilmiş, projenin Mayıs, Haziran, Temmuz 2016 tarihlerinde kısmi geçici kabulleri yapılarak işletmeye alınmıştır. Davacı şirket 26/07/2016 tarihli dilekçesi ile davalı idareye başvurarak, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca tesis toplam kurulu gücünün 89,1 MWm/83,9 MWe olarak tadil edilmesi talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile TEİAŞ'a, ... tarih ve ... sayılı yazısı ile de mülga Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğüne (YEGM) gönderilerek, talebe ilişkin görüşlerinin bildirilmesi istenmiştir. 21/09/2016 tarihinde YEGM tarafından, taleple ilgili olumlu görüş verilirken, TEİAŞ tarafından 02/08/2019 tarihine kadar herhangi bir görüş bildirilmemiş, davalı idarece de bu tarihe kadar davacının talebine ilişkin herhangi bir işlem tesis edilmemiştir. 03/10/2016 tarihli ve 6512-6 sayılı Kurul kararıyla, TEİAŞ tarafından belirlenen elektriksel kapasite artışlarına uygulanacak metodolojinin 2015-2018 yıllarında devam ettirilmesine ve 2018 yılı içerisinde gerekli çalışmaların yapılarak Kurul'a sunulmasına karar verilmiş olması nedeniyle, 2018-2019 yıllarında RES ve GES projelerinin kapasite artış taleplerine uygulanacak metodoloji üzerine çalışmalar yapılmış ve davaya konu 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul kararıyla, 11/07/2019 tarihi itibarıyla hakkında uygun bulma kararı alınmamış veya bu tarihten sonra TEİAŞ'a görüş oluşturulmak üzere gönderilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin kapasite artış talepleri için, TEİAŞ'ın ilgili mevzuat hükümleri kapsamındaki görevlerini tekemmül bağlamında oluşturarak Kuruma bildirdiği 29/05/2019 ve 05/07/2019 tarihli yazıları çerçevesinde işlem tesis edilmesine karar verilmiştir. TEİAŞ'ın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında ise Amasya, Ordu, Samsun, Sivas, Tokat illerini kapsayan bölge için "0" MW kapasite belirlendiği ifade edilerek, davacı şirketin kapasite artış talebi olumsuz olarak değerlendirilmiş, ancak şirket tarafından talep edilmesi halinde 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul kararının 4. maddesi uyarınca talebin yeniden değerlendirilebileceği bildirilmiştir. Bunun üzerine, davalı idarenin dava konusu ... tarihli ve ...sayılı yazısıyla, davacının 26/07/2016 tarihli başvurusuna TEİAŞ'ın 02/08/2019 tarihli yazısı ile olumsuz cevap verildiği, ancak talep edilmesi halinde 8704 sayılı Kurul kararının 4. maddesi uyarınca talebin yeniden değerlendirileceği davacı şirkete bildirilmiş, akabinde davacı şirketin ...tarihli ve ... barkod sayılı yazısı ile davalı idareye başvurularak, "Yaklaşık üç yıl kadar cevapsız bırakılan başvurularının, TEİAŞ'ın cevap verdiği tarihten bir ay önce değiştirilen metodoloji kapsamında değerlendirilmesinin, TEİAŞ'ın olumsuz görüş bildirmesine sebebiyet vererek şirketleri aleyhine sonuç doğurduğu" belirtilmek suretiyle, TEİAŞ'ın başvuruları hakkında vermiş olduğu olumsuz görüşün kaldırılması, 26/07/2016 tarihli başvurularının, başvuru tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ve metodoloji dikkate alınarak, yeniden değerlendirilmesi talep edilmiş, anılan talebin dava konusu... tarih ve...sayılı işlemle reddi üzerine de bakılan dava açıldığı açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasının (e) bendinde, " Kurul kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulanmasını izlemek" Başkanlığın görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Üretim faaliyeti" başlıklı 7. maddesinin 7. fıkrasında, "Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar ve/veya bu lisanslar kapsamındaki tesisler için lisanlarında belirlenen sahaların dışına çıkılmaması ve TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması halinde kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara izin verilir."; "Bağlantı görüşü" başlıklı 23. maddesinde, "TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, her yıl, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere sistemlerine bağlanabilecek bölgesel üretim tesisi kapasitelerini yayımlar. Bu şekilde yayımlanan bölgesel kapasiteler dışında üretim tesislerine bağlantı görüşü verilmez. Arz Güvenliğinin sağlanması amacıyla Bakanlık ve piyasada rekabetin geliştirilmesi amacıyla Kurum tarafından talep edilmesi halinde, TEİAŞ ve dağıtım şirketleri, belirledikleri kapasiteleri ve bağlantı noktalarının sayısını sistem koşullarını dikkate alarak artırır. " kuralına yer verilmiştir. 6446 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin dava konusu Kurul kararı tarihinde yürürlükte olan haliyle 12. maddesinin 7. fıkrasında, YEKA için yapılacak başvurular hariç rüzgar ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak ön lisans başvurularının aşağıdaki usule uygun olarak alınacağı belirtildikten sonra, (a) bendinde, TEİAŞ'ın, Kanunun 23'üncü maddesi çerçevesinde, her yıl rüzgar enerjisine dayalı başvurular için 1 Ekim, güneş enerjisine dayalı başvurular için 1 Mayıs tarihine kadar, takip eden beş yıl için ve takip eden on yıl için olmak üzere, bağlantı noktasına göre ve/veya bölgesel bazda, sisteme bağlanabilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kapasitesini Kuruma bildireceği; 15. maddesinin 2. fıkrasında, değerlendirmeye alınan önlisans başvuruları ile ilgili olarak, (a) Kurum tarafından, kurulacak üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında TEİAŞ ve/veya üretim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiden görüş isteneceği; (b) TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinin, başvuru kapsamındaki üretim tesisinin bağlanması talep edilen trafo merkezi ile bağlantı kapasitesine ilişkin ilgili mevzuat kapsamında oluşturulan görüşünü, bildirim tarihinden itibaren kırkbeş gün içerisinde sonuçlandırarak Kuruma sunacağı, (c) Kuruma sunulan görüşlerin, on iş günü içerisinde başvuru sahibine bildireceği, başvuru sahibinin, bağlantı ve sistem kullanımı hakkında oluşturulan görüş veya görüşleri kabul etmesi halinde söz konusu görüşleri kabul ve taahhüt ettiğine ilişkin belgeyi, aksi halde gerekçeleri ile birlikte itirazını on iş günü içerisinde Kuruma sunmasının zorunlu olduğu, aksi halde bağlantı ve sistem kullanım hakkındaki görüş veya görüşleri kabul ve taahhüt etmiş sayılacağı kurala bağlanmış; 24. maddesinin 1. fıkrasında, lisansın hangi durumlarda tadil edilebileceği belirtilmiş; aynı maddenin 4. fıkrasında, lisansa konu üretim tesisinin kurulu gücünün değiştirilmesi suretiyle lisans tadili başvurusunda bulunulması halinde, üretim tesisinin iletim ve/veya dağıtım sistemine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında 15. maddenin 2. fıkrası hükmünün uygulanacağı; 5. fıkrasında, rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesisler için kapasite artışı, modernizasyon, yenileme yatırımları ve tadilatlara (a) TEİAŞ ve ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması, (b) Kuruma yapılan ilk lisans başvurusundaki sahada başka lisans başvurusu olmaması, (c) Kapasite artışı sonunda oluşacak yeni güç için mevcut iletim veya dağıtım hattı ile mevcut bağlantı noktası ve gerilim seviyesinin kullanılması, (ç) lisansa derç edilen üretim tesisi sahasının dışına çıkılmaması koşulları ile izin verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İNCELENMESİ: İdarenin düzenleyici işlem yapabilme yetkisi, Anayasa'nın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olup, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla idarece düzenleyici işlemler yapılabileceği kuşkusuzdur. Kamu hizmetlerinin hangi şartlar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden tespit etmek her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara uyum sağlamak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla ve kurallar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişikliklerin yapılması konusunda da idareye takdir yetkisi tanınmıştır. 8704 sayılı Kurul kararının dava konusu edilen 2. maddesinde,11/07/2019 tarihi itibarıyla hakkında uygun bulma kararı alınmamış veya bu tarihten sonra TEİAŞ'a görüş oluşturulmak üzere gönderilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin kapasite artış talepleri için, TEİAŞ'ın ilgili mevzuat hükümleri kapsamındaki görevlerini tekemmül bağlamında oluşturarak Kuruma bildirdiği 29/05/2019 ve 05/07/2019 tarihli yazıları çerçevesinde işlem tesis edilmesine karar verilmiştir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlardaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir. Kamu hizmetlerinin değişen şartlara uyarlanması ve geliştirilmesi ihtiyacı, idarelere, kamu hizmetinin sunumuna ilişkin düzenleyici işlemlerin değiştirilebilmesi ya da yürürlükten kaldırılabilmesi imkânını tanımakta olup, diğer idareler ile karşılaştırıldığında, bağımsız idarî otoritelerin düzenleme yapma ve mevcut düzenlemelerde değişiklik yapma yetkisinin, düzenlemeye tâbi piyasanın dinamik ve teknik yapısı gereği daha kapsamlı olduğu konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Elektrik piyasası ile ilgili olarak düzenlemeler yapma yetkisine sahip olan davalı Kurumun, 4628 ve 6446 sayılı Kanun'larla kendisine tanınan bu yetkiyi dava konusu Kurul kararını yürürlüğe koymak suretiyle kullandığı görülmektedir. Davacının, dava konusu Kurul kararının alınmasından önce tadil başvurusunda bulunanlar için başvuru tarihindeki kurallara göre işlem tesis edilmesi gerektiği iddiasının ise "kazanılmış hak" ve "haklı beklenti" kavramları bağlamında ele alınması gerekmektedir. "Kazanılmış hak", yürürlükteki hukuka uygun olarak doğan ve böylece kişiye özgü lehte sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği ya da işlemin geri alınması gibi durumların varlığına rağmen hukuk düzenince korunması gereken bir haktır. Bir hakkın, kazanılmış hak olarak nitelendirilebilmesi için, kişinin bulunduğu statüden doğan, tahakkuk etmiş ve kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel alacak niteliğine dönüşmüş olması gerekmektedir. Tadil başvurusunda bulunan davacının bu başvurusu henüz neticelenmeden mevzuat değişikliği ile birlikte 8704 sayılı Kurul kararının tesis edildiği dikkate alındığında, 11/07/2019 tarihi itibarıyla hakkında uygun bulma kararı alınmamış kapasite artış taleplerinin karar tarihindeki kurallara göre sonuçlandırılması kazanılmış hak ihlâli olarak değerlendirilemez. İdarenin, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmelerine karşın bu beklentinin korunmaması için baskın bir kamu yararının varlığını ortaya koyması durumunda haklı beklentiden söz edilemeyecektir. Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurmak amacıyla alınan lisanslar kapsamındaki tesislere yönelik kapasite artışı başvurularına izin verilebilmesi için TEİAŞ ve/veya ilgili dağıtım şirketinden alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması gerekmektedir. İletim sisteminin, diğer bütün sistemlerde olduğu gibi kısıtlılıkları mevcuttur. Bu kısıtlılıkların yönetilebilmesi için, usul ve esasların belirlenmesi ve bu konuda bazı düzenlemelerin yapılması zorunludur. Birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm taleplerine ilişkin olarak verilecek kararda gözetilen kriterlerden biri de bağlantı noktasında ve/veya bölgede TEİAŞ'ın boş kapasite olduğunu ilan etmesidir. Zira TEİAŞ tarafından ilan edilecek boş kapasite yalnızca tadil talebinin yapıldığı dönemdeki teknik altyapı müsaitlik durumunu değil, bunun yanında pek çok bütünsel ve geleceğe dönük planlamaların da göz önünde bulundurulmasını kapsar. İletim sistemi işletmecisi olarak TEİAŞ'ın sistem yönetimini çok sayıda parametreyi göz önünde bulundurarak yürütmesi gerektiği gibi, ilan edilecek boş kapasitelerde sadece noktasal bazda teknik yeterliliklerin hesaplanmasından ziyade kısa, orta ve uzun vadeli planlamalar da dikkate alınmaktadır. Öte yandan, 26/07/2016 tarihli başvurusuna 60 gün içinde cevap verilmeyen davacı şirket, kapasite artırımına ilişkin talebinin cevap verilmeyerek zımnen reddedilmesi sonrasında zımni ret işlemine karşı dava açmayarak, iradesini bu yönde ortaya koymuştur. Bu nedenle davacının, 26/07/2016 tarihli başvurusunun, başvuru tarihinden sonra belirlenen yeni değerlendirme yöntemine göre incelenmesine yönelik tesis edilen işleme dair haklı beklentisinin bulunduğu da söylenemez. Bu itibarla 11/07/2019 tarihi itibarıyla hakkında uygun bulma kararı alınmamış veya bu tarihten sonra TEİAŞ'a görüş oluşturulmak üzere gönderilecek rüzgar veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesislerinin kapasite artış taleplerinin karar tarihindeki kurallara göre sonuçlandırılmasına ilişkin 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul kararının 2. maddesinde hukuka aykırılık bulanmamaktadır. 11/07/2019 tarih ve 8704 sayılı Kurul kararının 2. maddesinin uygulanmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu ... tarih ve ... sayılı ile ... tarih ve ... sayılı işlemlerin ise 4628 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 8. fıkrasının (e) bendi uyarınca "Kurul kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak" amacıyla tesis edildikleri görülmektedir. Bu kapsamda, 8704 sayılı Kurul kararının 2. maddesi uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda TEİAŞ'ın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, Amasya, Ordu, Samsun, Sivas, Tokat illerini kapsayan bölge için "0" MW kapasite belirlendiği belirtilerek, davacı şirketin kapasite artış talebinin olumsuz olarak değerlendirilmesi nedeniyle 6446 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 7. fıkrası ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 24. maddesinin 5. fıkrasının (a) bendi çerçevesinde "TEİAŞ'tan alınan tadil kapsamındaki bağlantı görüşünün olumlu olması" şartı sağlanmadığından, kapasite artışına ilişkin tadil talebin reddine dair ... tarih ve ... sayılı ile... tarih ve ... sayılı işlemlerde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 5. İstemi hâlinde fazladan yatırılan...-TL harcın davacıya iadesine, 6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 21/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.