Danıştay Dava Dairesi · E. 2020/3689 · K. 2024/1885

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2020/3689 E.  ,  2024/1885 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2020/3689 Karar No : 2024/1885 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği / ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğinden bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin iptali yönünde tesis edilen Iğdır Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının kendisine yönelik kısmının iptali istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, Polnet-4 sisteminde bulunan Ekip sisteminde yapılan araştırmada; ... suç numaralı Özel Belgede Sahtecilik, Kamu Kurumu veya Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarının Faaliyetlerinin Engellenmesi, Dolandırıcılık, Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurmak, Rüşvet, Resmi Belgede Sahtecilik suçunun şüphelisi olduğu ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı ceza davasında yargılamasının devam ettiği, eşinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı davasında Terör Örgütü Propagandası yapmak suçundan kaydının bulunduğu ve 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "güvenlik soruşturması olumlu olması" şartını sağlamadığı, davacının yürüttüğü görevinin önemi ve özelliği nazara alındığında, idarenin kanunen sahip olduğu takdir yetkisini, özel güvenlik görevinin önem ve özelliğine uygun olarak kullandığı, davacıyı belli bir statüye (statü hukukuna) sokma ve devamı konusunda takdir yetkisinin geniş ele alınabileceği, bu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif sebeplerle kullandığına dair herhangi bir olgunun bulunmadığı da dikkate alındığında, davacının silahsız özel güvenlik kimlik kartının iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı davasında yargılandığı gerekçesine dayanılarak dava konusu işlemin hukuka uygun bulunduğu görülmekte ise de, davalı idarece dahi dava konusu işleme gerekçe olarak alınmayan bu hususun Mahkemece ret kararına gerekçe yapılmasında hukuki isabet bulunmadığı, davalı idarenin takdir yetkisi taşıdığı bir hususta işleme gerekçe olarak göstermediği bu durumun sebep ikamesi yapmak suretiyle davanın reddine yönelik karara gerekçe yapılmasının da hukuken isabetli olmayacağı, dava konusu işlemin asıl ve tek gerekçesini oluşturan "davacının eşinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı davasında terör örgütü propagandası yapmak suçundan yargılanması" sebebi yönünden inceleme yapıldığında ise; suç ve cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca eşinin eylemlerinden davacının sorumlu tutulamayacağı ve bu durumun davacının güvenlik soruşturmasını olumsuz hale getiremeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki istinaf istemine konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının eşinin "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan 1 yıl 6 ay 3 gün hapis cezasıyla cezalandırıldığı, kamu güvenliği açısından davacıya özel güvenlik görevlisi çalışma izni verilmesi hususunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, hukuka uygun olarak, mevzuat çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir. 2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 6- Bu itibarla, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE, 2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.