Danıştay Kararı · E. 2021/2089 · K. 2024/2950

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/2089 E.  ,  2024/2950 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/2089 Karar No : 2024/2950 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü . VEKİLİ : Hukuk Müşaviri... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Antalya ili, Alanya İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : .... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işlemin, davacının üzerine atılan fiillerden yalnızca ... plaka sayılı aracın cinsini dosyasında belge olmamasına rağmen kapalı kasa kamyondan açık kasa kamyon şeklinde usulsüz olarak değiştirip ve bu bilgileri tescil belgelerine işlenmesi fiili gerekçe gösterilerek tesis edildiği, bunun dışında aracın net ağırlık ve azami yüklü ağırlık bölümlerindeki rakamların orijinalliğinin değiştirildiğine ilişkin davacının kusurunun tespit edilmediği görüldüğünden, bu husus dikkate alınıp, davacının üzerine atılı fiil açısından değerlendirildiğinde; ... plaka sayılı araç için düzenlenmiş ... ilk tescil tarihli ... seri numaralı araç tescil belgesinde aracın cinsinin açık kasa ticari kamyon olarak belirtildiği, söz konusu belge üzerinde UV-IR ışık kaynakları ve optik cihazlar yardımıyla Antalya Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından yapılan ... uzmanlık numaralı detay inceleme neticesinde, belge üzerinde silinti, kazıntı veya ilave yoluyla tahrifat yapıldığını gösterir herhangi bir bulguya ulaşılamadığının tespit edildiği, araç tescil işlemi için ... tarihinde sunulan belgedeki açık kasa ticari kamyon ibaresine rağmen, aracın cinsinin Pol-Net Tescil Projesi programında kendiliğinden işaretli olan kapalı kasa kamyon seçeneği olarak kaldığı, bu hatanın düzeltilmesi için 20/04/2013 tarihinde aracın cinsinin açık kasa kamyon olarak düzeltilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, bunun üzerine aracın cinsini belirten belge ve araç kontrol edilerek oluşan hatanın davacı tarafından düzeltildiği, davacı açısından resmi belgede sahteciliğe konu olabilecek bir fiilin oluşmadığı sonucuna varıldığı; bu durumda, ... plakalı kamyonun bilgilerini gerçeğe aykırı olarak ve başkasını aldatacak şekilde değiştirmek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucu isnat edilen suçlamaların sübut bulduğu, bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Antalya ili, Alanya İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bazı polis memurları hakkında Pol-Net Tescil Projesi üzerinde gerekli bilgi ve belgeler bulunmadan usulüz olarak kamyonların cinsi, net ağırlığı ve azami yük ağırlığının değiştirildiği iddialarıyla ilgili olarak yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen raporun davacıya yönelik kısmında özetle; "... plaka sayılı aracın ... seri numaralı araç tescil belgesine 20/04/2013 tarihinde ve saat 12:14'te Pol-Net Tescil Projesi üzerinde araç bilgi güncelleme işlemi yapılarak araç cinsinin kapalı kasa kamyondan açık kasa kamyon olarak güncellendiği ve aynı gün saat 12:17'de aynı araç tescil belgesine döküm alınması nedeniyle bu araç tescil belgelerinin net ağırlık ve azami yüklü ağırlık bölümlerindeki rakamların orijinalliğinin değiştirildiğinin anlaşıldığı, belirtilen araç üzerinde tüm bu tadilat işlemleri değişikliklerinin yapıldığını gösterir hiçbir bilgi ve belgenin araç dosyasında bulunmadığı, Alanya İlçe Emniyet Müdürlüğünün yazılarından ve ... plakalı araç dosyası incelenmesinden anlaşıldığı, hakkında disiplin soruşturması yapılan Polis Memuru ...alınan ifadesinde; usulsüz olarak yapıldığı tespit edilen konular varsa bunları da bilinçli olarak yaptığını düşünmediğini, sadece tescil konusunda bilgisinin olmadığı için yanlışlıkla yapmış olabileceğini beyan etmiş ise de; ... plaka sayılı aracın cinsini dosyasında belge olmamasına rağmen kapalı kasa kamyondan açık kasa kamyon şeklinde usulsüz olarak değiştirerek ve bu bilgileri tescil belgelerine işlediğinin araç işlem sorgu çıktısında tespit edildiğinden resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinin anlaşıldığı belirtilerek, anılan aracın bilgilerini gerçeğe aykırı olarak ve başkasını aldatacak şekilde değiştirmek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 08/04/2015 günlü, 2015/152 sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme, veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira, meslekten çıkarma cezası gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava dosyasına sunulan belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen olaydaki fiili nedeniyle; sahtecilik suç isnadıyla açılan davada,.... Ağır Ceza Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; üzerine atılı kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçunu işlediği anlaşıldığından, neticeten 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedildiği; ancak kararın istinaf aşamasında olduğu ve henüz kesinleşmediği görülmektedir. Bu durumda, İdare Mahkemesince, ceza yargılamasının sonucu verilecek karar kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda değerlendirme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, bu yönde bir araştırma yapılmadan verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. .... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; polis memuru olarak görev yapan davacının, resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin disiplin kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 2. maddesinde, "E) Meslekten çıkarma, memurun, Emniyet Teşkilatı hizmetlerinde bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır." tanımına yer verilmiş olup; aynı Tüzük'ün "Meslekten çıkarma" başlıklı 8. maddesinin 6. bendinde ise, "Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasden adam öldürme veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti, suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira'' suçu meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanak maddesi olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklinde geçici hüküm yer almış; anılan Kanun'da Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesinde yer alan düzenlemeyle aynı veya benzer nitelikte bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile, hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan, ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun, daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak, idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin, disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'ne göre verilen disiplin cezalarının, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş addolunacağı, dava konusu işlemin dayanağı olan, anılan Tüzük'ün 8/6 maddesinde düzenlenen fiile veya benzer bir fiile, 7068 sayılı Kanun'da yer verilmediği, anılan Kanun'da suç olarak betimlenmeyen eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine ve işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuat uyarınca yargısal denetiminin yapılmasına imkan bulunmadığı sonucuna varıldığından, hukuki dayanaktan yoksun hale gelen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum. Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/05/2019 günlü, E:2018/944, K:2019/2096 sayılı; 16/03/2020 günlü, E:2019/2706, K:2020/765 sayılı ve 28/01/2021 günlü, E:2020/3248, K:2021/145 sayılı kararları da bu yöndedir.