Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/5523 · K. 2024/2631

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/5523 E.  ,  2024/2631 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5523 Karar No : 2024/2631 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ... Hukuk Müşaviri ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... İli, ... Devlet Hastanesinde eczacı olarak görev yapan davacının, ... İli, ... Devlet Hastanesinde görev yaptığı dönemde işlediği iddia edilen fiilden dolayı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun... tarih ve...sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş, ek ödeme ve ikramiye tutarlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca Devlet memurlarının herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunamayacağının açık olduğu, yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmanın, çoğaltmanın, dağıtmanın veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmanın veya teşhir etmenin yasaklandığı ve bu fiillerin devlet memurluğundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayıldığı, davacının, sosyal paylaşım sitesi olan kişisel facebook hesabı üzerinden yaptığı paylaşımların HDP ve PKK/KCK silahlı terör örgütünü öven nitelikte ve siyasi ve ideolojik amaçlı olduğu görüldüğünden, dava konusu disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, yoksun kaldığını öne sürdüğü parasal hakların ve yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı tarafından işlenildiği iddia edilen ve disiplin cezasına konu olan eylemlerin öğrenildiği tarihinden itibaren süresi içinde disiplin amirleri tarafından verilecek bir olurla soruşturmaya başlanılması gerekirken, yetkisiz ... Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği İdari Hizmetler Başkanı tarafından verilen olurla soruşturmaya başlanıldığı, davacı hakkındaki söz konusu iddialarla ilgili 657 sayılı Kanun uyarınca konunun araştırılması ve soruşturulması amacıyla yetkili bir disiplin amiri tarafından verilmiş bir soruşturma olurunun ve bu olur uyarınca yapılmış bir disiplin soruşturmasının bulunmadığının görüldüğü, bu duruma göre, yetkisiz disiplin amiri tarafından verilen olurla başlatılan disiplin soruşturması sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; kaldı ki, ... Kaymakamlığının ...tarih, ... sayılı yazısı üzerine ortaya çıkan eylemlerinin, davacının görev yeri itibariyle ... Valiliğine...tarihli yazı ile bildirilmesi üzerine... ... Vali Yardımcısı tarafından imzalı...tarihli yazı ile olayın araştırılmasının istenildiği, vali yardımcısı davacının disiplin amiri olmadığından, davacı hakkında usulüne göre verilmiş bir olur olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı; ayrıca, hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği; öte yandan, iptal kararı davacının direkt cezasız bırakılacağı anlamına gelmeyip, usulüne uygun olarak yetkili disiplin amiri tarafından soruşturma oluru alınıp yeniden (dava konusu işlem dosyasındaki delillerden de faydalanmak suretiyle) soruşturma yapılıp, bu soruşturma sonucu davacıya ceza verilmeme veya ceza verme yönünden yeni bir işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu disiplin cezasının usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, yetki sakatlığı nedeniyle verilen iptal kararı sonucunda parasal haklara hükmedilemeyeceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : ... İli, ... Devlet Hastanesinde eczacı olarak görev yapan davacının, ... İli, ... Devlet Hastanesinde görev yaptığı dönemde, sosyal paylaşım sitesi olan facebook hesabı üzerinden 07/06/2015 ve sonrasında HDP ve PKK/KCK silahlı terör örgütünü öven paylaşımlar yaptığından bahisle hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, başlatılan disiplin soruşturması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş, ek ödeme ve ikramiye tutarlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde; "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararına dayanan hallerde valiler tarafından verileceği, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının ise, amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı; söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyanın kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği, bununla birlikte 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur. Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin cezası vermeye yetkili disiplin amiri ve disiplin kurullarının kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü disiplin amiri veya kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu, aksi düşüncenin, disiplin amiri veya disiplin kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından hukuka aykırı olmasına neden olacağı sonucuna varılmıştır. Bakılan davada, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasında; gerek mülga ... Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliğinin ve gerekse bu yazıya istinaden ... Valiliğinin 23/11/2016 tarihli yazısı ile disiplin amiri sıfatıyla vali adına vali yardımcısı imzasıyla dosyanın mülga Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanlığına doğrudan gönderilmesinde usul hükümlerine aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunda, Bölge İdare Mahkemesince davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmeden verilen temyize konu istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan, dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihine ilişkin talep bulunmamasına rağmen talep aşılarak parasal haklara tahakkuk tarihinden itibaren faiz işletilmesinde de usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 23/05/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.