Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/4224 · K. 2024/3262

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4224 E.  ,  2024/3262 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4224 Karar No : 2024/3262 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Bölümü 2. Sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle kaydının silinmesine dair 02/10/2020 tarihli Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının 2016-2017 Eğitim- Öğretim yılının güz döneminde Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları bölümüne kayıt yaptırdığı, azami sekiz yarı yıl olan eğitim süresini 2019-2020 eğitim öğretim yılının bahar döneminde tamamladığı, yaz okulunda aldığı üç dersten ise başarısız olduğu ve hiç almadığı toplam ders sayısının altı olduğunun tespit edildiği, azami eğitim süresini doldurması ve ek sınav hakkını da kullanmaması nedeniyle okul kaydının silindiği; 2547 sayılı Kanunun 44. maddesinde öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yılın sonunda tamamlayamayan öğrencilere başarısız olduğu tüm dersler için iki ek sınav hakkı verileceği ancak bu ek sınav hakkının kullanılmasıyla ilişkili herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, Üniversitenin Yönetmeliğinde ise sınavlarla ilgili bazı düzenlemelere yer verilmekle birlikte ek sınav hakkının öğrenci tarafından isteneceği ve bu hakkın öğrenciye verilip verilmeyeceğinin de Senato'ya ait olduğu dışında herhangi bir açıklayıcı düzenleme yapılmadığı, Kanunda yer alan bir hakkın nasıl kullanılacağına ilişkin alt normlarda herhangi bir açıklayıcı düzenleme bulunmadığı, tüm akademik takvimin Senato tarafından düzenleneceği ve ek sınavların da akademik takvim içinde yine Senato tarafından düzenlenmesi gerektiği, dolayısıyla Yüksek Okulun internet sitesinde ilanen tebliğ edilen ek sınav başvurusunun davacıyı da bağlayacağı düşünülecek olsa bile; 2547 sayılı Yasayla tanınan ek sınav hakkının, azami öğrenim süresi sonunda mezun olacak duruma gelemeyen öğrencilere tanınan istisnai bir hak olması sebebiyle diğer sınavlardan farklı değerlendirilmesi gerektiği, başarısız olan öğrencilere tanınan bu yeni sınav hakkının, diğer sınavlar gibi internet sitesinden veya okulda yer alan ilan panolarından yapılan ilanlarla duyurulmak istenmesi halinde Anayasada düzenlenen ve temel haklardan olan eğitim öğretim hakkı gibi bir hakkın kaybına neden olmasının söz konusu olabileceği ve Kanunla tanınan bir hakkın kullanılması noktasında alt normlarda daraltıcı ya da sınırlandırıcı bir düzenleme yapılmasının da söz konusu olamayacağı göz önüne alındığında; ek sınav hakkına ilişkin bildirimin yapılmaması nedeniyle davacının ek sınav hakkından mahrum bırakılması sonrasında okul kaydının silinmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Gaziantep Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "kayıt yenileme" başlıklı 13/2. maddesi uyarınca kayıt yenileme işlemlerinin tümünden öğrencilerin sorumlu olduğu ve bu işlemlerin kendileri tarafından yapılması gerektiği, bu bağlamda davacının gerekli işlemleri kendisinin yapması gerektiği halde bahse konu iki ek sınava da başvuruda bulunmadığı ve yasal mevzuat bağlamında kendisine tanınan ek sınav hakkını özgür iradesiyle kullanmadığı, dava konusu kayıt silme işleminin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Bölümü 2. Sınıf öğrencisi olan davacı tarafından, azami öğrenim süresini doldurduğundan bahisle kaydının silinmesine dair 02/10/2020 tarihli Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne; üçüncü bendinde ise, "Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır. İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır. Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. Açılacak sınavlara, üst üste veya aralıklı olarak toplam üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci, sınırsız sınav hakkından vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz. Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler sınava girdiği ders başına öğrenci katkı payını/öğrenim ücretini ödemeye devam ederler. Ancak bu öğrenciler, sınav hakkı dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar. (Değişik cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim öğrencileri, katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeleri ve her dönem başında kayıtlarını yenilemeleri koşuluyla bu sürelerle kısıtlı değildir. (Ek cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim sisteminde üst üste dört dönem bu koşulları yerine getirmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiği kesilir." hükümlerine yer verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un 44/c Maddesinin Gaziantep Üniversitesinde Uygulanmasına İlişkin Esasların 2. maddesinde ; "Öğrenciler, bir yarıyıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programını azami dört yıl (sekiz yarıyıl); öğrenim süresi iki yıl olan ve bir eğitim-öğretim yılında üç dönem (trimester) uygulaması olan önlisans programlarında azami dört yıl (12 dönem); öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl (14 yarıyıl); öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl (16 yarıyıl); öğrenim süresi altı yıl olan lisan programlarını azami dokuz yıl (18 yarıyıl) içinde tamamlamak zorundadırlar." düzenlemesine, 5. maddesinde; "Azami eğitim-öğretim süresi sonunda kayıtlı olduğu programdan mezun olamayan öğrencilere başarısız (FF-FD) oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir. Ek sınavlar sonunda mezun olması için başarması gereken ders (FF-FD-NA veya hiç almadığı ders) sayısını en az beş derse indiremeyen öğrencilerin üniversitemiz ile ilişiği kesilir. Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını en fazla beş derse indirenlere bu dersler için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız (FF-FD-NA veya hiç almadığı ders) olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan programlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın başarısız oldukları dersin sınavlarına girmek için sınırsız süre/sınav hakkı tanınır. Üç veya dört yarıyıl ek süre/sınav hakkı kazanan ama bu süre/sınavlar sonucunda halen başarısız olduğu ders sayısını bire düşüremeyen öğrencilerin üniversitemiz ile ilişiği kesilir. Ek sınavlar sonunda öğrenci daha önce almadığı veya devamsız (NA) notu aldığı derslere devam etmek zorundadır. Ek süre tanına öğrencilere yönetmeliklerde belirtilen tekrar maddeleri işletilmez." düzenlemesine yer verilmiştir. Gaziantep Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin 'Eğitim -Öğretim yılı' başlıklı 10. maddesinin dördüncü fıkrasında; "Birimlerin eğitim-öğretim başlangıç ve bitiş, yarıyıl sınav tarihleri, katkı payı ve öğretim ücretleri yatırma, kayıt yenileme ile benzer konuların tarihleri senato tarafından belirlenen akademik takvim ile düzenlenir. Akademik takvim her akademik yılın başlamasından önce Senato tarafından belirlenir ve ilan edilir.' hükmüne; 'Sınavlar ve Değerlendirmeler' başlıklı 26. maddesinde "(1) Sınavlar; ara sınav, yarıyıl sonu sınavı, muafiyet sınavı, kısa süreli sınavlar, ek sınav, mazeret sınavı ve bütünleme sınavından ibarettir. İlgili birim kurullarının kararı ile bu sınavlar yazılı, uygulamalı veya sözlü olarak yapılabilir. Ayrıca YÖK ve Senato tarafından belirlenen farklı sınav uygulamaları da yapılabilir." hükmüne; 'Ek Sınav' başlıklı 28. maddesinde ise "(1) Öğrencilere verilecek ek sınav hakları Senato tarafından belirlenir. (2) Öğrenci, yarıyıl sınav sonuçları ilan edildikten sonra akademik takvimde belirtilen süreler içinde bağlı bulunduğu bölüm başkanlığına dilekçe ile müracaat ederler. İlgili bölüm başkanlığı öğrencinin durumunu inceledikten sonra ilgili birimlere/bölümlere hangi derslerden ek sınav hakkı tanındığını bildirir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer alan Gaziantep Üniversitesi Önlisans Ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği incelendiğinde, Gaziantep Üniversitesinde önlisans öğrenimine başlayan bir öğrencinin gireceği sınavların ara sınav, yarıyıl sonu sınavı, muafiyet sınavı, kısa süreli sınavlar, ek sınav, mazeret sınavı ve bütünleme sınavından ibaret olduğu, sınav tarihleri ve saatinin akademik takvim ile belirleneceği ve ilan olunacağı, sınavların ilgili birim kurulunca belirlenecek kurallara göre yapılacağı, öğrencilerin ilan edilen kurallara uymak zorunda oldukları, ek sınava müracaat için akademik takvimde belirtilen süreler içinde bağlı bulunduğu bölüm başkanlığına dilekçe ile müracaat edileceği düzenlemelerine yer verildiği, ek sınavların diğer sınavlar gibi önceden belirlenmiş olan akademik takvim ile belirlendiği, istisnai nitelikte sınavlar olmadığı, istisnai nitelikte olabilmesi için ayrıksı bir durumun söz konusu olması gerektiği; önceden belirlenmemiş, öngörülemeyen, yeni ortaya çıkan bir durum karşısında ilgili birimlerce alınacak kararlar doğrultusunda yapılacak sınavların istisnai nitelikte olabileceği, bu halde diğer sınavlarda olduğu gibi ilan yoluna gidilemeyeceği, ilgilisine Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ edilebileceği, aksi durumda dava konusu işlemde olduğu gibi internet sayfası üzerinden tebligat yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Öte yandan davalı idare tarafından davacı öğrencinin yeni kayıt döneminde öğrencilik kaydının yenilenmesine yönelik işlemin açık hata sonucu olduğu, haklı beklentinin söz konusu olmayacağı, uygulanması durumunda aynı statüde olup kaydı silenen öğrencilerle aralarında çifte standardın oluşacağı açıktır. Bu durumda, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Muhasebe ve Vergi Uygulamaları bölümünde öğrenci olan davacının azami sekiz yarı yıl süreli eğitim süresini tamamladığı, bu süre içerisinde başarısız olduğu dersler için kendisine tanınan ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulunun internet sayfasından duyurulan iki ek sınav hakkını kullanmadığı, ek sınav hakkının yukarıda anılan Yönetmelik hükümlerinde düzenlendiği üzere diğer sınavlardan ayrı bir düzenlemeye tabi olmadığı, sınava giren diğer öğrencilerin de ek sınava ilişkin açıklamaları Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulunun internet sayfasından takip ettikleri, dava dilekçesinde davacının ek sınavlardan haberdar olmadığına ilişkin bir itirazının yer almadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin .. gün ve E:.., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 28/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.