Danıştay Kararı · E. 2022/4949 · K. 2024/2090

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/4949 E.  ,  2024/2090 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2022/4949 Karar No : 2024/2090 DAVACI : ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİLLER (DAVACI YANINDA): 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : Muğla ili, Datça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ... ve ... parseller; ... ada, ... parsel; ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel numaralı toplam 36.994,61 m² yüz ölçümlü taşınmazların (bir bütün hâlinde) 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin 11/11/2022 tarih ve 32010 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İhale İlanı'nın iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarece dava konusu ihalenin iptal edildiği anlaşıldığından, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Dava, Muğla ili, Datça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ... ve ... parseller; ... ada, ... parsel; ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel numaralı toplam 36.994,61 metrekare yüz ölçümlü taşınmazların (bir bütün hâlinde) 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin 11/11/2022 tarih ve 32010 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ihale ilanının iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; Maliye Hazinesine ait Muğla ili, Datça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, 03/06/2010 tarihli ve 27600 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01/06/2010 tarihli, 2010/31 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alındığı, bilahare 05/04/2021 tarihli ve 3778 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, imar planı ve değişikliği doğrultusunda yapılan imar uygulaması sonucu yeni parseller oluştuğu ve tapu tescillerinin 27/07/2022 tarihinde tamamlandığı, dava konusu taşınmazların 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı sınırları içinde bulunduğu, ancak Muğla ili, Datça İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... nolu parselin Çevre Düzeni Planı Değişikliği sınırları içinde, "Kentsel Yerleşik Alan ve Zeytinlik" tanımlı alanlarda kaldığı, ayrıca 1/5000 ve 1/1000 ölçekli ilave koruma amaçlı Nazım İmar Planı ve Değişikliği sınırları içinde bulunduğu, bu taşınmazlardan ... ada ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parselin "Otel alanı"; ... ada ... parsel ile ... ada .. parselin "Günübirlik Alan" ve ... ada ... parselin de "Zeytinlik" tanımlı alanda kaldığı, bilahare, dava konusu taşınmazların 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında "satış" yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla yapılacak ihalenin 11/11/2022 tarih ve 32010 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine, davacı Datça Belediyesi tarafından, "Muğla İli, Datça İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan ve 05.04.2021 günlü, 3778 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği, 1/5000 ölçekli ilave koruma amaçlı nâzım imar planı ve değişikliği, 1/1000 ölçekli koruma amaçlı ilave uygulama imar planı ve değişikliği"nin iptali istemiyle Danıştay 6. Dairesinin 2021/6834 esas sayılı dosyasında; "Muğla İli, Datça İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın özelleştirme kapsam ve programına alınmasına ilişkin 01/06/2010 tarihli, ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı"nın iptali istemiyle Danıştay 6. Dairesinin 2021/4810 esas sayılı dosyasında; anılan taşınmazların satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin dava konusu ihale ilanının iptali istemiyle de Danıştay 13. Dairesinin 2022/4949 esas sayılı dosyasında görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, Maliye Hazinesi adına kayıtlı Muğla ili, Datça ilçesi, Datça Mahallesi, ... ada ..., ..., ... ve ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel numaralı toplam 36.994,61 metrekare yüzölçümlü taşınmazların (bir bütün hâlinde) özelleştirilmesi için alınan nihai tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde ihalenin iptaline karar verildiği, dolayısıyla, anılan taşınmazların satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin dava konusu ihale ilanının iptali isteminin konusunun kalmadığı görülmüştür. Diğer yandan, davacı tarafından, "Muğla İli, Datça İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanan ve 05.04.2021 günlü, 3778 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği, 1/5000 ölçekli ilave koruma amaçlı nâzım imar planı ve değişikliği, 1/1000 ölçekli koruma amaçlı ilave uygulama imar planı ve değişikliği"nin iptali istemiyle Danıştay 6. Dairesinin 2021/6834 esas sayılı dosyasında görülen davanın, Dairenin 07.06.2023 tarihli ve K:2023/5639 sayılı kararı ile ve; " ... ekosistem bütünlüğünü korumakta olan, deniz ile üç tarafından görsel ilişki kurabilen, kısmen 1. derece doğal sit alanı, kısmen 3. derece arkeolojik sit alanında kalan, içinden arkeolojik yürüyüş rotasının geçtiği, tarım ve orman alanı olarak belirlenmiş bölgenin büyük kısmının kaldırılarak kentsel gelişme alanı olarak planlanması suretiyle yapılaşmaya açılmasını içeren, dolayısıyla alanın doğal bütünlüğünün, ekosistem sürekliliğinin, ekolojik ve tarihsel özelliklerinin bozulmasına neden olan, ayrıca 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının ana plan stratejisini zedeleyen, planın sürekliliğini, koruma ve kullanma dengesini bozan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin çevre düzeni planlarına yönelik revizyon ve değişikliklere ilişkin hükümlerine aykırılık taşıdığı, aynı zamanda ülkenin genel ekonomik kalkınma stratejileri ile turizm sektörü stratejisini şekillendiren sürdürülebilirlik ilkesine aykırı olduğu, doğal yapıyı tahrip ettiğinden çevreyi koruma hedefini güvence altına alan bir gelişme ve kalkınma ilkesiyle bağdaşmadığı bu itibarla, şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve imar mevzuatına uyarlık bulunmadığı, alt ölçekli planların ise, 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planları değişikliklerinde belirlenen genel arazi kullanımı kararları doğrultusunda geliştirildiği, ancak 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planları değişikliklerinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından bu değişikliğin alt ölçekli planlara yansıtılmasının uygun olmadığı, ekolojik açıdan duyarlılıkla ele alınması gereken, doğal çevrenin ve arkeolojik değerlerin korunması yaklaşımının baskın olduğu bir bölgede plan değişikliği yapılarak yapılaşmaya olanak tanınmasının, üst ölçekli planlarda kentsel yerleşik alan biçiminde bir karar getirilmesinin çevre ve imar bütünlüğünü olumsuz etkilediği, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ayrıntılı bir ulaşım-dolaşım şeması üretilmediği ve 1/5000 ölçekli nâzım imar planın genel şemasıyla yetinildiği, yaya dolaşım sistemine ilişkin kararların bulunmadığı, kıyıyla ilişkilerin yapılı çevre oluşumunu yönlendiren bir veri olarak plan kapsamında çözülmediği, davaya konu taşınmazın mevcut yerleşik alanlardan uzak mesafede ve kopuk konumda olması sebebiyle, buranın turizm tesis alanı olarak belirlenmesine yönelik yer seçiminin isabetli olmadığı, tüm bu tespitlerin değerlendirilmesinden dava konusu plan değişikliklerinde koruma-kullanma dengesine, planlama esasları ile yöntemlerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı" gerekçeleri ile, iptal kararı ile sonuçlandığı tespit edilmiş olup, anılan taşınmazların satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin dava konusu ihale işleminin dayanağı planların hukuka aykırılığının, yargı kararı ile ortaya konulmuş olması nedeniyle, dava konusu ihale işleminin dayanağının kalmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu ihale işleminin dayanağı planların yargı kararı ile iptal edilmiş olması sebebiyle, dayanağı kalmayan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, Maliye Hazinesi adına kayıtlı; Muğla ili, Datça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ..., ..., ... ve ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel numaralı toplam 36.994,61 metrekare yüzölçümlü taşınmazların satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin dava konusu ihalenin, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş olup, ortada iptaline karar verilecek bir işlem kalmadığından, dava konusu işlemin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : USUL YÖNÜNDEN: Dosyanın incelenmesinden, dava konusu Muğla ili, Datça ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ... ve ... parseller; ... ada, ... parsel; ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel numaralı toplam 36.994,61 m² yüz ölçümlü taşınmazların (bir bütün hâlinde) 4046 sayılı Kanun hükümleri kapsamında satış yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkin ihale ilanının 11/11/2022 tarih ve 32010 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, son teklif verme tarihi olan 19/01/2023 tarihi itibarıyla teklif veren 4 isteklinin katılımıyla gerçekleştirilen ihalenin nihai pazarlık görüşmelerinin açık artırma yoluyla sonuçlandırıldığı, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptali ile teklif sahiplerinin geçici teminatlarının iade edilmesine ve bu hususların Başkanlık Makamının onayına sunulmasına karar verildiği, Başkanlık Makamının 20/01/2023 tarih ve 43929 sayılı Olur'u ile de ihalenin iptal edilmesinin uygun görüldüğü anlaşıldığından, konusuz kalan işbu davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, dava konusu işlemin esası incelenmediğinden ve bu nedenle davacı veya davalı idareden hangisinin haklı olduğu tespit edilmeksizin karar verildiğinden, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılması ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA; 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL yargılama giderinin davacı; ...-TL yargılama giderinin müdahiller üzerinde bırakılmasına, 3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesi uyarınca vekâlet ücretine hükmedilmemesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 09/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.