Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/5245 · K. 2024/2972
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/5245 E. , 2024/2972 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5245 Karar No : 2024/2972 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yapı End. Tur. San. Tic. Ltd Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI): ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili, .... ilçesi dahilinde davacı şirketin uhdesinde bulunan S:... sayılı II(a) Grubu maden işletme ruhsatının 16/12/2013 yılında yürürlüğe girmesine rağmen 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde yazılı izinlerin süresi içerisinde sunulmadığından bahisle aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca toplam 155.264,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve E.... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrasının 18/02/2015 tarihinde yürürlüğe giren 6592 sayılı Kanun ile değiştirildiği, bu değişikliklerin ruhsat iptali yaptırımının, idari para cezasına dönüştürülmesinden ibaret olduğu, ruhsat iptali yaptırımı yerine idari para cezası uygulanmasının ruhsat sahiplerinin lehine bir uygulama olduğu, uyuşmazlıkta, işletme ruhsatının düzenlendiği 16/12/2013 tarihinden itibaren 3 yıl içinde işletme izninin alınabilmesi için gerekli olan ÇED belgesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile mülkiyet izninin davalı idareye sunulmadığı sabit olup, davacıya 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/11 maddesi uyarınca 2016-2017 ve 2017-2018 yılları için idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, davacı şirket tarafından anılan izinlerin idarelerden kaynaklanan sebeplerle alınamadığı ileri sürülmüş ise de ilk ÇED sürecinin olumsuz sonuçlanmasından sonra davacı şirketin basiretli bir tacirden beklenen yükümlülüklerini yerine getirmeyip yaklaşık 1 yıl 4 ay hareketsiz kalarak yeni ÇED sürecini başlatmadığı gibi ÇED sürecinin olumsuz sonuçlanmasına sebep olan engelleri ortadan kaldıracak nitelikte adımlar atmadığı ve ikinci ÇED sürecinin de olumsuz sonuçlandığının görüldüğü, ayrıca bu süreçler sonucunda olumsuz sonuçlanan işlemler dava konusu da edilmediğinden davacı şirketin basiretli bir tacir olarak beklenen özen yükümlüğüne aykırı davrandığı ve izinlerin alınamamasında kusurlu davranışının bulunduğu sonucuna varıldığından bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ruhsat yürürlük tarihinden itibaren ilgili izinler alınmak üzere gerekli girişimlerin yapıldığı, ancak, davacıdan kaynaklanmayan ve öngörülmesi de mümkün olmayan sebeplerle izinlerin alınamadığı, izinlerin alınamamasında ilgili idarelerin kusurunun bulunup bulunmadığı yönünde değerlendirme yapılmaksızın, eksik inceleme neticesinde verilen kararda hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının 16.12.2013-16.12.2023 tarihleri arasında geçerli maden işletme ruhsatının sahibi olduğu, ruhsatın alındığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre, 3 yıl içerisinde gerekli yükümlülükler tamamlanarak işletme izni alınmaması halinde ruhsatın iptal edileceğinin düzenlendiği, ancak 18/02/2015 tarihli değişiklikle bu düzenlemenin kaldırılarak ruhsat iptali yerine, 3 yıl sonunda işletme izninin alınmadığı her yıl için maktu para cezası uygulamasının getirildiği, bu kapsamda davacıya ... tarih ve ... sayılı işlemle 3213 sayılı Kanunun 24/11.maddesi uyarınca 16.12.2016-16.12.2017 yılı için 77.632,00 TL, 16.12.2017-16.12.2018 yılı için 77.632,00 TL olmak üzere toplam 155.264,00 TL para cezası verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır. Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." düzenlemesine; "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde dava konusu işlem tarihiyle yürürlükte olan halinde, "... bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." düzenlemesine; 3. fıkrasında; "Bakanlık, mülki idare amirlikleri ve il özel idareleri tarafından bu Kanuna göre verilen idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir." hükmüne yer verilmiştir. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, temyize konu kararın cezalandırmaya esas alınan fiilin sübuta erdiğine ilişkin gerekçesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır. 3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacıya, 16.12.2016-16.12.2017 yılı için 77.632,00 TL, 16.12.2017-16.12.2018 yılı için 77.632,00 TL olmak üzere toplam 155.264,00 TL idari para cezası verilmiş olup, Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde yer verilen kabahatin, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılacağı ve neticenin oluştuğu zamanın, bu bakımdan dikkate alınmayacağı düzenlemesi gereğince, davacıya işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2017 ve 2018 yılının karşılığı olan idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili dönemler için 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının kesildiği anlaşılmakta olup, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ceza tutarı dikkate alınmak suretiyle 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası kapsamında verilen dava konusu idari para cezasında bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki .... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 17/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.