Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/1488 · K. 2024/2593

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1488 E.  ,  2024/2593 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1488 Karar No : 2024/2593 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğünde şoför olarak görev yapan davacının, 02/02/2021 - 21/02/2021 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 114. maddesi, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin 44. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin 04/05/2021 tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının izinsiz ve mazeretsiz olarak 10 gün süre ile göreve gelip gelmediğinin tespit edilmesinin önem arz ettiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... Valiliğinden idari izinlerin ne şekilde uygulanacağına dair görüş istenilmesi üzerine, ... Valiliğinin... tarih ve ... sayılı yazısı ile şehit ve gazi yakınları ile gazilerin idari izinlerini sadece kendi davaları ile ilgili duruşmalarda ve yetkili birim amirine bilgi verilerek kullanmaları gerektiğinin bildirildiği, bu husus belirtilmesine karşın, 01/02/2021 tarihinde görev mahalline gelerek mesaiye gelmeyeceğini ifade ettiği, bu durumda, davacının 15 Temmuz 2016 günlü darbe girişimi ile ilgili tüm davaların duruşmalarının olduğu günlerde idari izinli sayılmadığını bildiği halde 02/02/2021 - 21/02/2021 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmediğinin anlaşılması karşısında, memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 15 temmuz gazisi olup, bu konudaki duruşmalara 19/03/2018 tarihli Başbakanlık (mülga) Genelgesi gereğince katıldığı, dava konusu işlemde belirtilen dayanak mevzuatın olayda gerçekleşmediği, görevinden çekilme isteğinde bulunmadığı gibi mazeretsiz bir şekilde de görevini terk etmediği, amirlerinin izni ve bilgisinin bulunduğu, duruşmalara katılmasına ilişkin bilgi ve belgeleri sunduğu, ... Valiliğinin 27/03/2018 tarihli yazısıyla Başbakanlık (mülga) Genelgesinin yok sayıldığı, oysa Genelgenin geçerliliğini koruduğu ve gazilerin sadece kendi duruşmalarını takip etmeleri gerektiğine ilişkin bir kısıtlamayı barındırmadığı, soruşturma usullerine uyulmayarak savunmasının dahi alınmadığı, herhangi bir şekilde işlem tebliğinin yapılmadığı, memuriyetten çekilmiş sayılmasına esas alınan 01/02/2021 tarihli tutanağın, soyut ifadeler içerip tek bir kişinin imzasıyla düzenlendiği, diğer kurumlardaki gazi ve şehit yakınlarının idari izinlerinin devam ettiği, öte yandan; aynı eylemle ilgili olarak davalı idare Yüksek Disiplin Kurulunun 26/01/2023 tarihli kararıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi uyarınca özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek fiilini işlediği sabit olmadığından, hakkındaki Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifinin reddine karar verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı, ... İnfaz Kurumunda şoför iken ... Adliyesine atanarak 14/07/2020 tarihinde göreve başlamış olup, 01/02/2021 tarihine kadar idari izinli sayılmıştır. Ancak; kapsamlı davaların birçoğunun sonuçlandığının bilinmesi ve ... Valiliğinin... tarihli yazısı gereğince, davacının...tarihinde Cumhuriyet Başsavcısının talimatı doğrultusunda cep telefonundan aranarak 01/02/2021 tarihi Pazartesi günü işe başlaması konusunda bilgilendirildiği, davacının belirtilen tarihte gelerek; kendisine mobing uygulandığı, duruşma salonu önünde çekilen videoyu da göstererek işe başlamayacağını bildirmesi üzerine davacı hakkında idari işler müdürünce 01/02/2021 tarihli tutanak düzenlenmiştir. 01/02/2021 tarihli tutanak düzenlenmiştir. Yine davacı hakkında, 02/02/2021 - 03/02/2021 - 04/02/2021 - 05/02/2021 - 06/02/2021 - 07/02/2021 - 08/02/2021 - 09/02/2021 - 10/02/2021 - 11/02/2021 - 12/02/2021 - 13/02/2021 - 14/02/2021 - 15/02/2021 - 20/02/2021 - 21/02/2021 tarihlerinde işe gelmediği yönünde tutanaklar düzenlenmiştir. Bu arada ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğünün Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına hitaplı ... tarih ve ... Muh. yazısında; ... tarihinden itibaren mazeretsiz olarak 10 gün aralıksız işe gelmeyen davacı hakkında ayrıca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile disiplin soruşturması başlatıldığı bildirilmiştir. ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve... sayılı kararıyla; ... Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğünde şoför olarak görev yapan davacının, izinsiz ve mazeretsiz olarak kesintisiz bir şekilde 10 gün görevine devam etmediğinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesine göre Devlet memurluğundan çekilme isteğinde bulunmuş sayıldığının kabulüne karar verilmiştir. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce de; 02/02/2021 - 21/02/2021 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 114. maddesi, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 44. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davacının, Devlet memurluğundan çekilmiş sayılması uygun bulunmuştur. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Bakanlık Muhabere Bürosunun memuriyetten çekilmiş sayılması ile ilgili 04/05/2021 tarihli yazı ve eklerinin 17/05/2021 tarihinde tebliği üzerine bu tarih itibarıyla ilişiği kesilmiştir. Öte yandan; davacı hakkında, 15/02/2021 tarihinde 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendindeki ''özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek'' fiili ile ilgili olarak kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile disiplin soruşturmasına başlanılmış olup, temyiz aşamasında, Yüksek Disiplin Kurulunun 26/01/2023 tarih ve 50 sayılı kararıyla; soruşturma raporunda, 01/02/2021 - 15/02/2021 tarihleri arasında kesintisiz ve mazeretsiz olarak 10 günden fazla göreve gelmediği iddiasıyla başlatılan disiplin soruşturması sonucunda fiilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendinde düzenlenen ''özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek'' kapsamında kaldığı; ancak, daha önce hakkında düzenlenen 2 adet kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının bulunması nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125/II. maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi için teklifte bulunulduğu, yapılan inceleme neticesinde; davacı hakkında mazeretsiz olarak göreve gelmediği iddia olunmuş ise de, Başbakanlığın (mülga) 19/03/2018 tarihli Genelgesi'ne istinaden göreve gelmediği, göreve gelmesi konusunda çalıştığı kurum tarafından yapılmış usule uygun bir tebliğ bulunmadığı anlaşılmış olmakla isnat edilen fiilin sabit olmadığı sonucuna varıldığından, davacının 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendinde belirtilen ''özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek'' suçunu işlediğinin sabit olmadığı anlaşılmakla teklifin reddine karar verilerek, Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 10/03/2023 tarih ve 6481 sayılı kararıyla; ilgiliye isnat edilen fiilin sabit olmadığı kanaatine varıldığından, ilgili hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davacı tarafından, memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin... tarih ve... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Çekilme" başlıklı 94. maddesinin birinci fıkrasında; "Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir. (Ek hüküm: 31/7/1970 - 1327/75 md.) Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır..." kuralına; 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun Adalet Komisyonlarının kuruluş ve görevlerinin düzenlendiği Onuncu Kısmında yer alan 114. maddesinde; "Adalet komisyonlarının görevleri şunlardır: a) Atamaları doğrudan Bakanlıkça yapılanlar dışındaki adlî ve idarî yargı ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri personelinin; 1) İlk defa Devlet memurluğuna atanacaklardan merkezî sınavda başarılı olanların ilgili yönetmelik hükümlerine göre düzenlenecek sözlü ve gerektiğinde uygulamalı sınavlarını yapmak, hukuk fakültesi, adalet meslek yüksek okulu veya meslek yüksekokullarının adalet veya ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alan mezunlarına öncelik tanımak kaydıyla başarılı olanların atanmalarını teklif etmek. 2) Aslî Devlet memurluğuna atanmaları, sicil ve disiplin işlemleri, görevden uzaklaştırılmaları, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlemlerini bu Kanun ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile ilgili mevzuat hükümlerine göre yerine getirmek..." kuralına; 10/07/2003 tarih ve 25164 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği'nin Dördüncü Kısmında yer alan "Bakanlık Onayına Tâbi Olan Adalet Komisyonu Kararları" başlıklı 44. maddesinde; "Adalet komisyonlarının; ... b) 657 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca; Devlet memurluğundan çekilme isteğinin kabulüne ve çekilme isteğinde bulunulmuş sayılmasına ilişkin kararları... onaylanmak üzere ilgisine göre, Personel Genel Müdürlüğüne veya Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne gönderilir. Yukarıda sayılan adalet komisyonu kararları Bakanlıkça onaylanmadıkça ilgilinin görevi ile ilişkisi kesilmez ve yeni görevine başlatılamaz." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlığın esası açısından önem arz ettiğinden; şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarının FETÖ/PDY terör örgütü mensubu kişilerin yargılandığı duruşmaları takip nedeniyle idari izinli sayılmalarına ilişkin sürecin aktarılması gerekmektedir. ... Valiliğinin...tarih ve...... sayılı, ''15 temmuz şehit ve gazi yakınları idari izni'' konulu yazısıyla; FETÖ/PDY terör örgütüne mensup kişilerin yargılandığı dava süreçlerinin başladığı, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan şehit ve gazi yakınlarından söz konusu duruşmalara katılıp izlemek isteyenler, davalar sonuçlanıncaya kadar duruşma günlerinde idari izinli sayılmışlardır. ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının...tarih ve ... sayılı, ''Şehit ve gazi personelin idari izni'' konulu, ... Cumhuriyet Başsavcılığına hitaplı yazısıyla; ... Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı yazısı ilgi tutularak, bu yazı ile kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan gazi ve şehit yakınlarından; FETÖ/PDY terör örgütü duruşmalarına katılıp izlemek isteyenlerin davalar sonuçlanıncaya kadar duruşma günlerinde idari izinli sayılmaları belirtilmiş ise de, ... Adliyesinde görev yapan gazi ve şehit yakınlarının yalnızca kendilerinin taraf olduğu duruşmalara mı yoksa FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile ilgili olarak devam eden bütün duruşmalara mı katılacakları hususunda tereddüt oluştuğundan, konu hakkında ... Valiliğinden görüş sorulması istenilmiş olup, ... tarih ve ... sayılı yazıyla, Komisyon yazısı Valiliğe gönderilmiştir. Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı, ''Şehit yakınları ve gazilerin idari izni'' konulu yazısıyla; 15 Temmuz 2016 darbe girişimi ile ilgili FETÖ/PDY terör örgütü mensuplarının yargılandığı davaların duruşmalarına katılarak takip etmek isteyen kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan şehit ve gazi yakınları ile gazilerin, davalar sonuçlanıncaya kadar duruşma günlerinde idari izinli sayılmaları uygun görülmüştür. ... Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı, ''Şehit ve gazi personelin idari izni hk.'' konulu, ... Cumhuriyet Başsavcılığına hitaplı yazısıyla; 13/03/2018 tarihli yazı ilgi tutularak, Valiliğe intikal eden bilgilerden bazı gazi ve şehit yakınlarının Valiliğin 02/06/2017 tarihli Genelgesi'ni gerekçe göstererek zaman zaman işe gitmediklerinin anlaşıldığı, Valilik Genelge'si uyarınca gazi ve şehit yakınlarının söz konusu idari izinlerini sadece kendi davaları ile ilgili duruşmalarda ve yetkili birim amirlerine bilgi verilerek kullanmaları gerektiği bildirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarının idari izinli sayılmalarıyla ilgili olarak, öncelikle ... Valiliğinin 02/06/2017 tarihli yazısında, FETÖ/PDY terör örgütüne mensup kişilerin yargılandığı dava süreçleriyle ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan şehit ve gazi yakınlarından söz konusu duruşmalara katılıp izlemek isteyenlerin, davalar sonuçlanıncaya kadar duruşma günlerinde idari izinli sayılmalarının belirtildiği; yine Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 19/03/2018 tarihli yazısıyla da, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan şehit ve gazi yakınları ile gazilerin, davalar sonuçlanıncaya kadar duruşma günlerinde idari izinli sayılmaları şeklinde benzer bir düzenlemenin öngörüldüğü; ancak, ... Adliyesinde görev yapan gazi ve şehit yakınlarının yalnızca kendilerinin taraf olduğu duruşmalara mı yoksa FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile ilgili olarak devam eden bütün duruşmalara mı katılacakları hususunda tereddüt oluşması üzerine Valilikten istenilen görüşe istinaden, ... Valiliğinin 27/03/2018 tarihli yazısıyla, Valiliğin 02/06/2017 tarihli Genelge'si uyarınca gazi ve şehit yakınlarının söz konusu idari izinlerini sadece kendi davaları ile ilgili duruşmalarda ve yetkili birim amirlerine bilgi verilerek kullanmaları gerektiği bildirildiğinden, davacı hakkında söz konusu yazı dayanak alınarak işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, her ne kadar ... Cumhuriyet Başsavcılığının görüş istemesi üzerine... tarihli Valilik yazısı gereğince işlem tesis edilmiş ise de; Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 19/03/2018 tarihli yazısının yürürlükten kaldırıldığına ilişkin bir durumun olmaması ve yazı içeriğinde de ilgililerin yalnızca kendilerinin taraf olduğu duruşmalara katılım durumunda idari izinli sayılacaklarına ilişkin bir sınırlama bulunmadığı dikkate alındığında; FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile ilgili olarak devam eden duruşmalara katılım gösteren ve yasal olarak idari izni devam eden davacı yönünden, 02/02/2021 - 21/02/2021 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmediğinden bahisle memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin işlem koşullarının oluşmadığı açıktır. Öte yandan, maddi olay kısmında yer aldığı üzere, davacı hakkında 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendinde belirtilen ''özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek'' eyleminden dolayı başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, Yüksek Disiplin Kurulunun 26/01/2023 tarihli kararında; Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün 19/03/2018 tarihli yazısının dayanak alınarak davacıya isnat edilen fiilin sabit olmadığından bahisle teklifin reddedildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, davacının görevden çekilmiş sayılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 22/05/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.