Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/2894 · K. 2024/2978

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/2894 E.  ,  2024/2978 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2894 Karar No : 2024/2978 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ordu İli, Çaybaşı İlçesi, ... Erkek Öğrenci Yurdu müdürü olarak görev yapmakta iken, öğrenci yurdunda 2020-2021 öğretim yılında resmi kayıtlara göre 6 öğrenci barınması gerekirken 24 öğrenci barındırıldığı ve bu öğrencilerin yasak olmasına rağmen Covid-19 salgını ile mücadele sürecinde barındırıldığından bahisle görevine son verilmesine ilişkin disiplin cezası ile idari yönden kurumdaki çalışma izninin iptal edilerek görevine son verilmesine ilişkin Çaybaşı Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemin 1 numaralı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin; Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44/1-(ç)/6. maddesi uyarınca ''görevine son verme'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden; "2020-2021 Öğretim yılında resmi kayıtlarında 6 öğrenci barınması gerekirken bu sayının üzerinde öğrenci (24 öğrenci) barındırıldığı ve bu öğrencilerin yasak olmasına rağmen Koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadele sürecinde barındırıldığı" fiiline karşılık gelen "verilen görev ve emirleri kasten yapmamak" iddiasının sübuta erdiği, dava konusu işlemin, davacının Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44/1-(ç)/6. maddesi uyarınca ''görevine son verme'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kısım yönünden davanın reddine; dava konusu işlemin idari yönden getirilen teklif üzerine çalışma izninin iptal edilerek görevine son verilmesine ilişkin kısmı yönünden; mevzuatta kurum müdürleri hakkında verilecek disiplin cezalarının belirlendiği, ancak disiplin cezası nedeniyle ya da başka bir sebeple kurum müdürleri hakkında göreve son verme şeklinde uygulanabilecek idari karar alma hususunun düzenlenmediği, kurum müdürleri hakkında çalışma izninin iptal edilerek göreve son verilmesi şeklinde idari karar alma konusunda yasal düzenlemenin bulunmadığı, çalışma izninin iptal edilerek görevine son verilmesine ilişkin kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle idari yönden, çalışma izninin iptal edilerek görevine son verilmesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kısmına ilişkin olarak davalı idarenin istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediği; anılan kararın davanın reddine ilişkin kısmı yönünden; davacının disiplin soruşturması sonucu Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44/1-ç-6 maddesi hükmüne istinaden kurumdaki görevine son verilmesi (çalışma izninin iptal edilmesi) cezası ile tecziyesine gerekçe gösterilen isnat hakkında, olayın tanığı olan (olduğunu belirten) kişilerin disiplin soruşturması kapsamında ifadeleri alınmaksızın ve isnadın sübuta erip ermediği hususunda yeterli inceleme/araştırma yapılmaksızın, eksik inceleme/soruşturma sonucu isnadın sübuta erdiğinin kabulü ile davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacının kurumdaki görevine son verilmesi (çalışma izninin iptal edilmesi) cezası ile tecziyesi yönünden davanın reddine dair kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin davacının kurumdaki görevine son verilmesi (çalışma izninin iptal edilmesi) cezası ile tecziyesine dair kısmının iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Covid-19 ile mücadele döneminde alınan tedbirlerin davacı tarafından bilinmesine rağmen, tedbirlere aykırı davrandığının sabit olduğu, yurt müdürü olarak görev yaptığı özel barınma hizmeti veren kurumda resmi kayıtlı öğrencilerin dışında kayıtsız öğrencilerin barınmasına müsaade ettiği, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ordu İli, Çaybaşı İlçesi, ... Erkek Öğrenci Yurdu müdürü olarak görev yapmakta iken, öğrenci yurdunda 2020-2021 öğretim yılında resmi kayıtlarda 6 öğrenci barınması gerekirken 24 öğrencinin yasak olmasına rağmen Covid-19 salgını ile mücadele sürecinde barındırıldığından bahisle görevine son verilmesine ilişkin disiplin cezası ile idari yönden kurumdaki çalışma izninin iptal edilerek görevine son verilmesine ilişkin Çaybaşı Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemin 1 numaralı kararının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları Ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında gerçek ve tüzel kişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumların açılması ve işletilmesinin ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığının, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığının iznine bağlı olduğu, ilgili Bakanlıkların bu yurt ve kurumları tespit edecekleri esaslara göre denetleyeceği hükmü bulunmaktadır. 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesinde "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz. Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığınca, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığınca verilir. Bakanlıklar bu yetkilerini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir. 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesi; ''(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonu açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.''kuralı; 'Genel müdür ve yöneticiler' başlıklı 33. maddesinin 3. fıkrasında; ''Müdür, kurumu mevzuata uygun olarak yönetmekle görevli ve sorumludur.'' kuralı; "Denetim sorumluluğu" başlıklı 42. maddesi, "Denetleme sırasında kurum yönetimi kuruma ait her türlü bilgi ve belgeyi göstermek, kurum binasının tamamının görülmesini sağlamak, kurumun kasa ile muhasebesine ilişkin her türlü kayıt ve evrakın kontrolüne müsaade etmek zorundadır." kuralı; ''Personel disiplin işleri' başlıklı 44. maddesinde ise; ''(1) Personele, işlediği fiil ve hâller doğrultusunda aşağıda belirtilen disiplin cezaları verilir: ...ç) Görevine son verme: Personelin kurumdaki çalışma izninin iptal edilmesidir. Görevine son verme cezasını gerektiren fiil ve hâller şunlardır:...6) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak...(4) Disiplin cezaları sıralı disiplin amiri olan müdür, kurumun bağlı olduğu il veya ilçe millî eğitim müdürü ile kurumun bulunduğu mahallin mülki amiri ve vali tarafından aşağıda belirtildiği şekilde verilir: a) Uyarma ve kınama cezaları; genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdüre kurumun bağlı olduğu il veya ilçe millî eğitim müdürünce, diğer personele müdür tarafından verilir. b) Aylıktan kesme cezası, kurumun bağlı olduğu il veya ilçe millî eğitim müdürünce; görevine son verme cezası, kurumun bulunduğu mahallin mülki amirince; görevine son verilerek başka kurumda çalıştırmama cezası ise vali tarafından verilir. Sıralı disiplin amirleri alt cezaları da vermeye yetkilidir. Uyarma ve kınama cezaları, vermeye yetkili makam tarafından ilgilinin savunması alındıktan sonra resen, diğer cezalar ise disiplin soruşturması sonucunda getirilen teklife göre disiplin amirinin takdiri doğrultusunda verilir. İşlenen fiilin gerektirdiği disiplin cezasını vermeye Bakanlık da yetkilidir.'' kuralı yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Davranış ve işbirliği" başlıklı 8. maddesinde; "Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zorundadırlar. Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır. "Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları" başlıklı 10. maddesinde; "Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar. Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır. Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini kabul edemez ve borç alamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararın davacının disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme: Uyuşmazlıkta; İlçe Jandarma Komutanlığı ve Toplum Sağlığı Merkezi'nin ... tarihli ve ... tarihli tutanaklarında; tutanakta adı geçen öğrencilerin davacının müdür olarak görev yaptığı ... Erkek Öğrenci Yurdu'nda kaldıklarının tespit edildiği ve yurttaki temastan kaynaklı hastalık yayılımının olduğu, öğrencilerin ailelerinde de pozitif vakaların tespit edildiği bilgisine yer evrildiği, konuya ilişkin tanık M.Ç. ifadesinde, ... Erkek Öğrenci Yurdu'na çocuğu M.A.Ç'yi okulların kapanması ve ders yapılamaması üzerine yurttan hocalarının geldiğini, içinde kendi çocuğu da olan bazı öğrencileri alıp yurda götürdüklerini, orda kalıp ders gördüklerini, haftada bir gün ise çocukların evlerine götürüldüğünü, gurbette olduğu için kayıt işini bilmediğini, gurbetten geldikten sonra çocuğunun yurtta kalmadığını, abisinin iki torunun da (A. ile A.) aynı yurtta kaldıklarını ve Covid-19 testlerinin pozitif çıktığı, çocuğunun hastalanması üzerine izolasyon ekibini eve çağırdıkları, çocuğunun testinin pozitif çıktığı, yurttan virüs kaptığınının beyan ettiği, 18/02/2021 tarihli tutanakta isimleri belirtilen 24 öğrencinin yurtta kaldığının tespit edildiği, yurtta kalan öğrencilerin birçoğunun testinin pozitif çıktığı, öğrencilerden Y.K.'nın annesinin ifadesinde, oğlunun 09/02/2021 tarihinde ... Erkek Öğrenci Yurdu'nda kalırken başının ağrıması ve ateşinin yükselmesi üzerine yurt görevlisi ...'a rahatsızlandığını söylediği, görevinin oğluna ilaç verdiği ve aynı gün yurt görevlisi tarafından araç ile evine bırakıldığını beyan ettiği görülmektedir. Bu durumda; davacı tarafından pandemi sürecinde 2020-2021 öğretim davacı hakkında soruşturma konusu edilen, "2020-2021 Öğretim yılında resmi kayıtlarında 6 öğrenci barınması gerekirken bu sayının üzerinde öğrenci (24 öğrenci) barındırıldığı ve bu öğrencilerin yasak olmasına rağmen Koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadele sürecinde barındırıldığının dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeden sübuta erdiği kanaatine ulaşılmış olup; davacının "verilen görev ve emirleri kasten yapmamak" disiplin suçunu işlediği, bu haliyle davacının Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44/1-(ç)/6. maddesi uyarınca ''görevine son verme'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kısım yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla; anılan kısma yönelik davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile hukuka ve mevzuata uygun olan Mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin disiplin cezasına dair kısmının iptal edilmesine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Temyize konu kararın davacı hakkındaki idari karara ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme: İdarece, kurumda görevli personel hakkında idari yönden görevde kalmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda sakınca görülen durumlarda eylemlerinin kesin somut delillerle sübuta erdiğinin tespitinin yapılması halinde genel hükümlerin uygulanması suretiyle her zaman görevine son verilebileceği açıktır. Ayrıca; özel barınma hizmeti veren kurumlarında görev alan personel hakkında başlatılan soruşturma neticesinde muhakkik tarafından idari yönden getirilen teklif uyarınca tesis edilen işlemlerin disiplin hukuku bağlamında tesis edilen işlemler olmadığı, bu haliyle disiplin hukuka ilişkin hükümlerin anılan işlemler yönünden işletilemeyeceği izahtan varestedir. Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe izin verileceği kuralı dikkate alındığında, ilgililer hakkında idari yönden getirilen teklif uyarınca yöneticilik görevinin üzerinden alınması yolunda tesis edilen işlemin, "yetki ve usulde paralellik ilkesi" gereğince çalışma izni veren makam tarafından tesis edilmesi gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca idarece kurum yöneticileri hakkında idari yönden görevde kalmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda sakınca görülen durumlarda eylemlerinin kesin somut delillerle sübuta erdiğinin tespiti halinde genel hükümlerin uygulanması suretiyle her zaman yöneticilik görevine son verebileceği dikkate alındığında; temyize konu Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu durumda, davacının fiilinin sübuta erip ermediğine ilişkin, bir başka anlatımla dava konusu işlemin sebep unsuru yönünden bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme üzerine verilen kararın bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:.. sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, temyize konu kararın, davacının disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin kısmı yönünden oybirliği; davacı hakkındaki idari karara ilişkin kısmı yönünden esasta oybirliği gerekçede oyçokluğu ile kesin olarak, 21/05/2024 tarihinde karar verildi. KARŞI OY : (X)- 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları Ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında gerçek ve tüzel kişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumların açılması ve işletilmesinin ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığının, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığının iznine bağlı olduğu, ilgili Bakanlıkların bu yurt ve kurumları tespit edecekleri esaslara göre denetleyeceği hükmü bulunmakatadır. 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesinde "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz. Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde Millî Eğitim Bakanlığınca, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığınca verilir. Bakanlıklar bu yetkilerini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir. 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Görevlendirme" başlıklı 32. maddesinde; " (1) Personelin çalışma izin teklifleri aşağıdaki yöneticiler tarafından valiliklere yapılır: a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı, müdür ve müdür yardımcıları için kurucu gerçek kişi veya kurucu temsilcisi. b) Diğer personel için müdür. (2) Nitelik ve şartları uygun bulunanların çalışma izni valilikçe düzenlenir. Çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz. Valilik çalışma izni düzenleme yetkisini devredebilir. (3) Kamu personeli, kamu tüzel kişileri tarafından açılan ve işletilen kurumlarda bu Yönetmelikte belirtilen şartları haiz olanlar arasından ilgili mevzuatı uyarınca görevlendirilir. Görevlendirme işlemi, kurumun bağlı olduğu il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne bildirilir. Görevlendirme işleminin bu Yönetmeliğe uygun olması hâlinde bu işlem, millî eğitim müdürlüğünce valinin onayına sunulur; uygun olmaması hâlinde ise yeniden değerlendirilmek üzere durum kamu tüzel kişisine bildirilir." kuralı yer almaktadır. 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdarî Dava Türleri ve İdarî Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, idarî dava türlerinin a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar (...) olarak sayılmıştır. Yukarıda yer alan yasal düzenlemeden de anlaşıldığı üzere; 2577 sayılı Kanun'da bir işlemin hukuka aykırı olduğu yolundaki iddiaların denetimi yapılırken, idari yargı yerlerince yapılacak hukuki denetimin sınırları tahdidi olarak sayılmak suretiyle belirtilmiş olup, buna göre; bu denetim ancak, işlemin yetki, şekil, sebep, konu, maksat unsurları yönünden yapılacaktır. Ayrıca; kanun koyucu, idari işlemlerin idari yargı yerlerince hukuki denetiminin yapılmasına yönelik belirlediği unsurları sıralarken bir sitematik gözeterek; öncellikle işlemlerin usul yönünden hukuka uygun olup olmadığının denetiminin, ardından işin esasına yönelik hukuki denetimin yapılmasını amaçlamıştır. Bilindiği üzere; İdare Hukuku'nda 'yetki', idareye Anayasa ve yasalarla tanınmış olan karar alma gücünü ifade eder ve idari işlemlerin en temel öğesini oluşturur. Bir kamu düzeni sorunu olan yetki, yasa koyucu tarafından hangi makam veya merciye verilmiş ise, ancak o makam veya merci tarafından kullanılabilir. Bu bakımdan, yasanın açık izni olmadıkça yetkili makam veya mercinin yetkisini devretmesi olanaklı değildir. Aktarılan nitelikleri gereği, idare hukukunda yetkisizlik kural, yetkili olmak istisnadır. Bu itibarla, yetki hükümlerinin sınır ve çerçevesinin yasayla açıkça çizilmesi gerekir ve genişletici yoruma tabi tutulamaz. Ancak; yukarıda ifade edilen duruma rağmen, kamu idaresinin hızlı çalışabilmesi ve çeşitli sebeplere binaen Kanun'da yetkili kılınan makam tarafından başka bir makama yetkinin devredilmesi gerekli olabilir. Yetkinin bizzat yetkili makamca kullanılması esasına bir istisna olarak ifade edilen "yetki devri" müessesi; yasayla bir makama verilen karar alma yetkisinin, diğer bir makama aktarılması olup; doktrin ve yargısal içtihatlarla, yetki unsurunun nitelikleri dikkate alınarak geliştirilen bir takım koşul ve kurallara tabidir. Öncelikle; Kanun'da açıkça yetkili kılanan bir makam tarafından yetki devri yapılırken bazı geçerlilik şartlarına uyulması gerekir. Bu kriterlere uyulmadan yapılan yetki devri hukuki bakımdan geçerli sayılmayacak ve dolayısıyla bu yetki devrine dayanılarak tesis edilen idari işlemleri de geçersiz hale getirebilecektir. Yetki devrinin kanunilik, aynı tüzel kişilik içinde yapılması, kısmilik, açıklık, yazılılık, yasaklanmamış olma ve ilgililere duyurulması gibi geçerlilik şartları vardır. Anayasa, yürütme görev ve yetkisinin, yasalar çerçevesinde yerine getirileceğini açıklamakla yetinmeyip; idare kuruluşunun her bir öğesinin de yasayla düzenlenmesini emretmektedir. İdare teşkilatı ile görev ve yetkilerinin yasayla düzenlenmesi öngörüldüğü gibi; ajanlara, vergilere ve mallara ilişkin statülerin de yasal nitelikte olması gerekmektedir. Bu bakımdan, idare onu yetkili kılan 'Yasa'ya dayanarak hizmette bulunabilir. Bu nedenledir ki, idare hukukunda yetkisizlik kural, yetkili olmak istisnadır. Dolayısıyla, yetki devri de istisnai niteliktedir. (A.Y.M. 08/11/2012 tarih ve E:2012/27, K:2012/173) Öte yandan; yetki kurallarının kamu düzeninden sayılmasının, bu çerçevede istisnai nitelik taşıyıp genişletici yoruma tabi tutulamamasının en pratik sonucu da; idari işlemin yetki unsuru üzerinde idarenin takdir yetkisine sahip olmamasında görülmektedir. Bu sebepledir ki; Kanun hükmü ile bir işi yapmaya yetkili kılınan idarenin kanunda açıkça öngörülmediği sürece bu yetkisinin başka bir idareye devredilmesi söz konusu olamaz. Bu durum doktrinde ve yargı kararlarında "kanunilik kriteri" olarak ifade edilmektedir. Uyuşmazlığa konu olayda; özel barınma hizmeti veren kurumlarda görev alan personele çalışma izni onayı düzenleme ve anılan personelin çalışma izni onayının iptal edilerek görevine son verme yetkisi "valilik" makamında olduğu görülmektedir. Burada "kamu düzeninden olan yetki meselesinin" sınırları belirlenirken; imza devri müessesesinin hukuki niteliği ile hangi yetkilerin imza devrine konu olabileceği ve son olarak da imza devri ile yetki devrinin süreç ve sonuç itibariyle farklılıklarının neler olduğunun da açıklığa kavuşturulması önem arz etmektedir. İmza devri de, yetki devri gibi idari teşkilat içinde yer alan makamların kamu hizmetinin etkin biçimde sağlanması ve bir an önce muhataplarına ulaşması adına bulunmuş bir müessese olup; imza devri, işlemi imza etme noktasında yetkili makamın kendisinin kullanması gereken bu yetkini aynı hiyerarşi içerisinde bir alt makamdaki kamu görevlisine devretmesidir. İmza devri, tıpkı yetki devri gibi istisnai niteliği haiz bir uygulama olup; imza yetkisinin devrinin en belirgin özelliği; bazı konularda idari işlemin, asıl yetkili kişinin iradesi ile aynı yönde fakat farklı bir görevli tarafından da imzalanabilmesidir. Bir başka anlatımla; İmza devrinde, işlemi tesis etme noktasında irade açıklamaya yetkili makamın yetkisinde değişiklik olmamakta, sadece işlemi imzalama yetkisi bir başkasına geçmektedir. Burada, İmza devri ile bir kamu görevlisi, devredilen yetkiyi, mevzuatla kendisine bu yetkinin verildiği kişi veya makam adına kullanır. Kısacası, imza devrinde, kendisine devir yapılan kişi, devredenin iradesiyle ve onunla eş değerde imza etme yetkisine haizdir. Bunun doğal sonucu olarak da; sorumluluk ve karar alma yetkisi devredende kalacaktır. Ayrıca, imza yetkisini devreden üst gerekli gördüğü takdirde işlemi bizzat kendisi de imzalayabilecektir. Yetki devri ve İmza devri karşılaştırıldığında ise; yetki devrinde işlemin yetkiyi devralan makam tarafından tesis edilmesi, bir başka anlatımla işlem tesis etme ya da etmeme iradesinin ve bu irade sonucu doğacak hukuki sorumluluğun, yetkinin devredildiği makamda olduğu kabul edilirken, imza devrinde , işlem tesisinde imza devrinin yapıldığı makam üzerinde karar alma güç ve iradesi bulunmayıp sadece işlemin imza edilmesi fonksiyonu söz konusu olduğundan imzalanan işlemin yine asıl iradeyi açıklayan ve imza devrinde bulunan üste ait olduğu kabul edilmektedir. Buraya kadar yapılan açıklamalar ışığında; mevzuatla açıkça "valilik" makamına verilen özel barınma hizmeti veren kurumlarda görev alan personelin çalışma izni onayının iptal edilerek görevine son verme yetkisinin imza devrine konu olmayacağı görülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Merkezi idare" başlıklı 126. maddesinde; Türkiye'nin, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayırıldığı; illerin de idaresi yetki genişliği esasına dayandığı hüküm altına alınmıştır. 5542 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer alan; "Vali, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır. Valiler, ilin genel idaresinden Cumhurbaşkanına karşı sorumludur. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevlerine ait işleri için valilere re'sen emir ve talimat verirler." kuralından hareketle; il genel idaresinin, Cumhurbaşkanının atadığı valinin otorite ve sorumluluğu altında olduğu, ilin yetki genişliği esasına göre yönetilmesi nedeniyle, Valinin Devleti temsil ettiği ve onun adına kural olarak, her türlü idari işlem ve eylemleri yapabileceği, Valinin, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatıyla, bunların idari ve siyasi yürütme vasıtası olduğu, bir başka anlatımla verdikleri emir ve kararların uygulanmasını sağladığı, valinin merkezi idare teşkilatının en büyük ve en yetkili ajanı olduğu, adli ve askeri örgütler dışında, ilde yer alan bütün Devlet ve kamu kurumları teşkilatının başı ve yetkilisi olduğu, bu bakımdan, ilin genel yönetiminden ve gidişinden Cumhurbaşkanına ve bakanlara karşı sorumlu olduğu, dolayısıyla valinin, söz konusu teşkilat ve personeli üzerinde bir iç düzenleme ve denetleme yetkisine ve hiyerarşi gücüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. Burada, valilik makamının görev ve yetki alanına giren iş ve işlemleri tesis etme yetkisine ilişkin hizmet alanının düzenlendiği Kanun'da, bu yetkinin usulune uygun bir şekilde devredilebileceğine ilişkin hüküm varsa bu hüküm çerçevesinde; hüküm bulunmuyor ise; il idari teşkilatının genel Kanunu'nu niteliğinde olan 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendinde yer alan genel hüküm çerçevesinde, sadece hesabata ve teknik hususlara ilişkin konularda il idare şube başkanlarına imza devri müessesesiyle yetkinin devri mümkün olacağının kabulü gerekmektedir. Bir başka anlatımla; özel Kanun'da devire yönelik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, genel Kanun niteliği haiz 5542 sayılı Kanun, devrin konu bakımından sınırını açıkça çizdiğinden, bu konular dışındaki yetkilerin devri mümkün olmayıp; aynı düzenleme, devredilecek makamı da açıkça belirlediğinden, -mefhum-i muhalefetinden- yetkinin hangi makamlara devredilemeyeceğini de belirlemektedir. Öte yandan; hangi iş ve işlemlerin teknik ve hesabata ilişkin olduğu hususunun, mevcutta var olan bir imza devrinin hukuken geçerliliği yönünden ayrıca yapılacak hukuki inceleme neticesinde belirleneceği açıktır. Kısacası; dava konusu işlem yönünden, açıkça işlem tesis etmeye yetkili kılanan "valilik" makamının bu yetkisini -5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'da açık hüküm bulunmaması nedeniyle- kaymakamlığa ve il milli eğitim müdürüne hiçbir şekilde devredemeyeceği; -5542 sayılı Kanun'un 9. maddesinde yer alan düzenleme nedeniyle- il idare şube başkanlıklarına imza devriyle devredilebilecek hususlar dikkate alındığında; söz konusu çalışma izni verme yetkisi teknik ve hesabata ilişkin hususlar kapsamında olmadığından, il milli eğitim müdürüne veya kaymakama da bu yetkinin devrinin mümkün olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı hakkındaki idari karara ilişkin kısmının yetki yönünden hukuka aykırı olduğu görüldüğünden Mahkeme kararının ilgili kısmının yukarıda yer alan gerekçe ile bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararının ilgili kısmına gerekçe yönünden katılmıyorum.