Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/4181 · K. 2024/2979

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4181 E.  ,  2024/2979 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4181 Karar No : 2024/2979 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALILAR) I- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... II- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... Yabancı Dil Özel Eğitim Hizmetleri Danışmanlıkyayıncılık Sanayi ve Tıcaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... Dil Kursu'nun süresiz olarak kapatılmasına ilişkin Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün terör örgütü ile bağlantılı olduğu tespit edilen kurumların tespiti amacıyla Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne yazı yazıldığı, bu yazı üzerine Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce araştırma ve incelemelerin başlatıldığı, Adana, Ceyhan ve Kozan Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yapılan soruşturmalar neticesinde Özel Fevvabe Dil Kursu'nun faaliyetlerinin FETO/PDY terör örgütü ile bağlantısının tespit edildiği, bunun üzerine Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile terör örgütü ile bağlantısı tespit edilen öğretim kurumu hakkında 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 'Genel Amaçlar' başlıklı ikinci maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle süresiz kapatma kararı alındığı, gerek Adana, Ceyhan ve Kozan Cumhuriyet Başsavcılıklarının yapmış olduğu soruşturmalar gerekse Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yapılan araştırmalar neticesinde terör örgütü ile bağlantısı olduğu tespit edilen kurum hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararıyla 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca davacı şirketin ticari sicil kaydının resen terkin edildiği, dava konusu işlemin ise yalnız kapatılan şirketin menfaatine ilişkin olduğu, 2577 sayılı Kanunun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.", 2. fıkrasında ise "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." düzenlemesine yer verildiği, düzenlemede "yalnız öleni ilgilendiren" ibaresinin lafzından gerçek kişiler için bir kural getirildiği anlaşılmakta ise de bu hükmün tüzel kişiliği haiz olan ve kapatılmakla bu niteliğine son verilen davacı hakkında tesis edilen işleme ilişkin olarak kıyasen uygulanması gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına, dilekçenin iptaline karar verilmiştir. Anılan karar, Dairemizin 16/03/2022 tarih ve E:2018/3182, K:2022/1700 sayılı kararı ile davada derdestlik bulunduğu gerekçesiyle bozulduğu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, bozma kararına uyulmayıp ısrar edildiği görülmekte olup; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 05/04/2023 tarih E:2023/4181; K:2024/676 sayılı kararıyla anılan kararın ısrara ilişkin kısmının onanmasına tarafların uyuşmazlığın esasına ve vekalet ücretine yönelik temyiz istemleri hakkında karar verilmesi için dosyanın Danıştay Sekizinci Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; kararın hukuka aykırı olduğu, işin esası yönünden bir karar verilmesi gerektiği; davalı idarelerce, kararın vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinde; dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği, davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyasının işlemden kaldırılacağı ve varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yeni adres bildirilmek suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde, davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği, dosyanın işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına dair kararların diğer tarafa tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır. 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; "Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Birinci fıkrada sayılanların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir." düzenlemesi yer almaktadır. 17/08/2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Devir işlemlerine ilişkin tedbirler" 5. maddesinin 1. fıkrasında; "20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum ve kuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediği mal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsili mümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde ve takibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerin tahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya, devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş ve daha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığı andaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya, menkul rehinleri dikkate almaya, devralınan varlıklara konulan takyidatların sınırlarını belirlemeye ve kaldırmaya, finansal kiralama dahil sözleşmelerin feshine veya devamına karar vermeye, devralınan varlıkların idaresi, değerlendirilmesi, elden çıkarılması için gerekli her türlü tedbiri almaya, gerektiğinde devralınan varlıkların tasfiyesi veya satışı amacıyla uygun görülen kamu kurum ve kuruluşlarına devretmeye, devir kapsamında olmadığı belirlenen varlıkları iadeye, kapatılanların gerçek kişiye ait olması halinde devralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye, tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmü; aynı maddenin 3. fıkrasında; "Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin edilir. Bunların devralınan varlıkları dışındaki varlıkları da Hazineye bedelsiz devredilmiş sayılır. Bu durumda şirketlere daha önce atanmış kayyımlar tasfiye memuru olarak görevlendirilebilir veya bu şirketlere tasfiye memuru atanabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve birinci fıkrada yer alan hususları bu şekilde devralınan varlıklar için de uygulamaya Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirkete ait Özel Fevvabe Dil Kurs'unun, Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kapatıldığı, davacı şirketin 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 02/09/2016 tarihinde re'sen terkin edildiğinin 23/09/2016 tarih ve 9161 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği görülmektedir. Bu durumda; yukarıda yer alan hükümler dikkate alınarak tüzel kişiliği haiz olan ve kapatılmakla bu niteliğine son verilen davacı şirket tarafından açılan işbu davada, davayı takip hakkı kendisine geçenin tespiti yapılmak suretiyle davacı şirketin bu durumu ve uyuşmazlığın niteliği irdelenerek yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uygulanmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri'nin 25/12/2017 tarih ve E:2016/972; 2017/4565 sayılı kararı da benzer yöndendir. Bu itibarla, dava dilekçesinin iptali yönündeki kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 21/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.