Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/4291 · K. 2024/2949

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/4291 E.  ,  2024/2949 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4291 Karar No : 2024/2949 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü .. VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... vasisi ... VEKİLİ : Av. ..., İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacı tarafından, Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsünde yüksek lisans yapmakta iken, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen azami sürelerde yüksek lisans eğitimini tamamlayamadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin Güvenlik Bilimleri Enstitü Yönetim Kurulunun... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, 2013-2014 eğitim ve öğretim döneminde Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Uluslararası Güvenlik Anabilim Dalı Yüksek Lisans programına kayıt yaptıran ve 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinin yürürlüğe girdiği 26/11/2014 tarihinde Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğünde Güvenlik Bilimleri Enstitüsü öğrencisi olduğu ihtilafsız olan davacının, anılan Kanun hükmü çerçevesinde yüksek lisans programını tamamlaması için getirilen ek süre hakkını kullanmasına izin verilmesi gerektiğinin açık olduğu, bu durumda, azami süreler içerisinde yüksek lisans programını bitirmediği ileri sürülemeyecek olan davacının bu gerekçe ile öğrencilikten ilişiğinin kesilmesinde ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının yüksek lisans eğitiminin 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesi uyarınca 2014-2015 akademik yılı bahar dönemi itibarıyla yeniden başladığı, 6 yarıyıllık sürenin 2017 -2018 akademik yılı güz döneminin sonunda dolacağı, dolayısıyla dava konusu işlem tarihi itibarıyla anılan Yasa hükmü göz önüne alınsa bile davacının azami eğitim süresini doldurduğu anlaşılmakla birlikte, hukuka aykırılığı Mahkeme kararı ile ortaya konulan 2017-2018 akademik yılı güz döneminden önceki ilişik kesme işlemi nedeniyle eğitim alamadığı 09/09/2016 - 15/02/2019 tarihleri arasında geçen sürenin de eğitim süresine eklenmesi halinde henüz 6 yarıyıllık azami sürenin dolmamış olduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Anayasa'nın 132. maddesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının özel kanun hükümlerine tabi olduğunun düzenlendiği, 2547 sayılı Kanun'da da bu durumun belirtildiği, davacının azami sürede yüksek lisans eğitimini tamamlayamadığından dolayı ilgili mevzuat uyarınca ilişiğinin kesildiği, açılan benzer nitelikteki davaların ret ile sonuçlandığı, her ne kadar davacının 2547 sayılı Kanun'un geçici 67. maddesinde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmişse de, FETÖ/PDY terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunan bir kişinin terör örgütleriyle mücadele etmekle görevli kurumların eğitim birimlerinde öğrenci olmasının kamu güvenliği ile bağdaşmayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacının 17/09/2013 tarihinde Polis Akademisi Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Uluslararası Güvenlik Anabilim Dalı Yüksek Lisans programına kayıt yaptırdığı, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Milli Güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fetullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğundan bahisle kamu görevinden çıkarılması üzerine Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile aynı gerekçeye istinaden yüksek lisans programındaki kaydının silinerek Estitüden ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan dava neticesinde .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine Yönetim Kurulunun .. günlü, ... sayılı kararı ile davacının Enstitüye tekrar kaydının yapılmasına karar verildiği, davacı tarafından 12/02/2019 günlü dilekçe ile ceza evinde bulunduğu süre zarfında iki dönem kayıt dondurma talebinde bulunulduğu, söz konusu talebin Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile reddine karar verildiği, akabinde Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı dava konusu kararı ile davacının yüksek lisans eğitimini, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen azami sürelerde tamamlayamadığından bahisle aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili özel kanun hükümleri saklıdır.” hükmü, anılan Kanun'a 26/11/2014 günlü, 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile eklenen geçici 67. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir. 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nun "Öğretim elemanı yetiştirme, lisans üstü eğitim-öğretim ve enstitüler" başlıklı 26. maddesinde; "Akademi, eğitim-öğretim ihtiyaçları için 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununda belirtilen esas ve usullere göre yurt içinde ve dışında öğretim elemanı yetiştirebilir. Bu amaçla Akademi bünyesinde, Başkanın Bilimsel Denetleme Kurulunun da görüşünü alarak akademinin ihtiyaç ve gereklerine uygun olarak lisansüstü eğitim-öğretim yapacak enstitüler kurulur. (...) Bu enstitülerin adları, bölümleri, öğrenci seçimi ile enstitülerde yapılacak lisansüstü eğitim-öğretimin şekli, süresi, programları, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun yüksek öğretim kurumları ile ilgili hükümlerine ve buna dayalı olarak verilen diplomalar, çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır. Anılan maddeye dayanılarak hazırlanan, 25/04/2002 günlü, 24736 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü tarafından yürütülen lisansüstü eğitim-öğretim ile diğer eğitim faaliyetlerini düzenlemektir.", 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsünde lisansüstü eğitim ve öğretim yapma, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Polis Akademisinin ihtiyaç duyduğu alanlarda öğretim elemanı yetiştirme ile öncelikle Emniyet Teşkilatı ve personelinin ihtiyacı dikkate alınarak kamu ve özel sektöre uzmanlık, kurs ve sertifika programı düzenlemenin esas ve usullerini kapsar."; 27. maddesinde, " Yüksek lisans programı, esasları aşağıda belirtilen sürelere göre tamamlanır: a) Yüksek lisans programını tamamlama süresi dört yarıyıldır. Tez çalışmalarına ikinci yarıyılda başlayan öğrenci, tezli yüksek lisans programını daha önce de tamamlayabilir. Bu Yönetmelik uyarınca başarısız olan öğrencinin kaydı dört yarıyıldan önce de silinebilir. b) Kredili derslerini ve seminer dersini başarı ile bitiren, ancak tez çalışmasını dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen öğrenciye, Enstitünün ilgili anabilim dalı başkanının önerisi ve Yönetim Kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir." hükümleri yer almakta iken, anılan Yönetmelik 14/02/2017 günlü, 29979 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Polis Akademisi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlüğe giren bu Yönetmeliğin 21. maddesinde; "(1) Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. (2) Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde EÖYK’nın öngördüğü ek başarı koşullarını yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin ilgili Enstitüden ilişiği kesilir." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Somut olay; 17/09/2013 tarihinde Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Uluslararası Güvenlik Anabilim Dalı Yüksek Lisans programına kayıt yaptıran davacının, azami sürede yüksek lisans eğitimini tamamlayamamasından dolayı ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüksek lisans eğitimine devam etmekte iken, 19/11/2014 günlü, 6569 sayılı Kanun'la 2547 sayılı Kanun'un eğitim sürelerine ilişkin hükümlerinde değişikliğe gidildiği ve 2547 sayılı Kanun'a eklenen geçici 67. madde ile yükseköğretim kurumlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim sürelerinin dikkate alınmayacağının düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle 2547 sayılı Kanun'un süreye ilişkin ilgili hükümlerinin Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsünde yüksek lisans yapan öğrencilere uygulanıp uygulanmayacağının tespit edilmesi gerekmektedir. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri düzenleme yetkisini Anayasa'dan, yönetmelikler ise kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. İdarelerin yönetmelik ve daha alt düzenleyici işlemler ile düzenleme yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere üst hukuk normlarına aykırı olmamak kayıt ve şartına bağlı olarak gerçekleşebilir. Öğretide de türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, üst normlarla getirilen hükümleri kısıtlayacak bir şekilde kullanılamayacağı idare hukukunun en temel prensiplerindendir. Mevzuat yapma tekniği açısından da, idarenin kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği teknik detayların belirlenmesi noktasında da takdir hakkına sahip olduğu, bu takdir hakkının kamu yararı ve kamu düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır. Dava konusu işlemin dayanağını oluşturan Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği, 4652 sayılı Kanun'un 26. maddesine dayanılarak çıkarılmış, anılan maddenin 9. fıkrasında "Bu enstitülerin adları, bölümleri, öğrenci seçimi ile enstitülerde yapılacak lisans üstü eğitim-öğretimin şekli, süresi, programları, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun yüksek öğretim kurumları ile ilgili hükümlerine ve buna dayalı olarak verilen diplomalar, çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Söz konusu maddede dava konusu olayın özünü oluşturan süreye ilişkin 2547 sayılı Kanun'a atıf yapılmadığı görülmekte olup, azami sürede eğitimi tamamlayamayanların durumunun 4652 sayılı Kanun'un verdiği yetki çerçevesinde Yönetmelikle belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, Polis Akademisi bünyesindeki Enstitüler tarafından yürütülen lisansüstü eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasların ayrı yönetmelikle düzenlendiği, azami sürede eğitimini tamamlayamayanların enstitü ile ilişiğinin kesileceğinin hem mülga hem de meri yönetmelikte açıkça belirtilmesi nedeniyle, azami sürede tezli yüksek lisans programını bitiremeyen davacının ilişiğinin kesilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Nitekim benzer uyuşmazlıklara ilişkin açılan davalarda; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/02/2022 günlü, E:2021/2001, K:2022/557; 05/10/2022 günlü, E:2022/1945, K:2022/2730 sayılı kararları da bu yöndedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.