Danıştay Kararı · E. 2023/4706 · K. 2024/3454

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4706 E.  ,  2024/3454 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4706 Karar No : 2024/3454 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak kenarında bulunan ... pafta, ... parselin imar uygulaması sonucu yol alanında kalan taşınmazın 17,74 m² ve 16,50 m²'lik kısımlarının davacı tarafından verici istasyonu yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 29/01/2010-24/09/2014 tarihleri arasındaki dönem için 93.735,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı encümen kararına yapılan itirazın cevap verilmemek suretiyle zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; belediyelere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesini uygulama yetkisi salt kendi taşınmazlarıyla sınırlı olarak verildiği, davalı idarenin imar uygulaması sonrasında ecrimisil talep ettiği taşınmazın yola terk edilen alan olduğu, belediye adına tapuda herhangi bir kaydının olmaması nedeniyle söz konusu taşınmazın işgali nedeniyle ecrimisil istenilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, aynı bölgede baz istasyonu kurulmak suretiyle yapılan işgallere açılan davalarda ret kararları verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 133. maddesinde; "Radyo ve televizyon istasyonları kurmak ve işletmek kanunla düzenlenecek şartlar çerçevesinde serbesttir.(...) Devletçe kamu tüzelkişiliği olarak kurulan tek radyo ve televizyon kurumu ile kamu tüzelkişilerinden yardım gören haber ajanslarının özerkliği ve yayınlarının tarafsızlığı esastır." 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz..." hükmüne yer verilmiştir. 2954 sayılı Türkiye Radyo Ve Televizyon Kanunu'nun, 1. maddesinde, Kanunun amacının radyo ve televizyon ile tüm medya araçlarından yapılan yayınların düzenlenmesine ve özerkliği ve tarafsızlığı Anayasada hükme bağlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu, "Televizyon Kurumunun malları" başlıklı 59. maddesinde, "Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun malları ve her çeşit mevcutları Devlet malı sayılır", "Kamulaştırma ve taşınmaz tahsisi" başlıklı 60. maddesinde ise, "Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunun kuracağı her türlü tesisler için gerekli taşınmaz malların kamulaştırılmasında, "Kamu yararı" kararı Yönetim Kurulunca alınır. Bu kamulaştırmalarda, Devlet ihtiyaçları için yapılan kamulaştırmalarla ilgili diğer hükümler uygulanır. (Ek ikinci fıkra:2/7/2018-KHK-703/95 md.) Kamu idarelerine ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler, görev ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere TRT’ye bedelsiz tahsis edilebilir" hükümlerine yer verilmiştir. 10/11/2008 tarih ve 27050 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 5809 sayılı Kanun 66. maddesiyle yürürlükten kaldırılan 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu'nun 1.maddesinde, T.C. Hükümetine ait topraklar üzerinde telefon tesis ve işletme tekelinin hükümete ait olduğu hüküm altına alınmış, 2.maddesinde ise, usulüne uygun olarak ruhsat almak kaydıyla telefon tesis ve işletme tekelinin istisnaları sayılmış; maddenin (A) fıkrasında "Gerek bir şahsın tahtı tasarruf ve isticarındaki emlak, arazi ve müessesat beynindeki ve gerek iş bu emlak ve arazi ve müessesatı Hükümet Şebekesine rapteden telgraf veya telefon tesisatı" hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun hükmüne göre gerçek veya tüzel kişi ayrımı yapılmaksızın bir şahsın mülkiyetindeki veya kiraladığı emlak ve/veya arazi, tesis üzerindeki telefon tesisatının telefon tekeli dışında olduğu kabul edilmiştir. Aynı Kanun'un 12. maddesi, "Posta ve Telgraf ve Telefon İdaresi kendi nakil ve kablolarının tesis ve vaz'ı için umuma ait arazi ve tarikleri işbu arazi ve turuk üzerinde mürur ve ubura sureti daimede halel gelmemek üzere istimal etmek hak ve selahiyetini haizdir.", 14 maddesi, "Hükümet eşhasın tahtı tasarrufundaki arazinin dahilinde ve emlak ve müessesatın haricinde telgraf ve telefon tesisatı inşasına selahiyettardır. Ancak yapılacak tesisat işbu arazi, emlak ve müessesatın istimal ve istifadesinin haleldar etmemesi lazımdır." hükümlerini taşımaktadır. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 22. maddesinde; Geçiş hakkının; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsadığı düzenlemesine yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden, Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... pafta, ... parselin imar uygulamasından sonucu (parselasyon ve yola terk) imar yolunda kalan taşınmazın 17,74 m² ve 16,50 m²'lik alanda davacı tarafından verici ve aktarıcı istasyonunun bulunması nedeniyle 29/01/2010-24/09/2014 tarihleri arasındaki dönem için 93.735,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 93.735,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesi üzerine davacı tarafından, bu işlemin düzeltilmesi talebiyle yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Aktarılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, gerek 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesinde, gerek ilgili yönetmelikte Hazinenin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların işgal edilmesi halinde ilgililerden bu işgal nedeniyle ecrimisil tahakkuk ettirileceği kuşkusuzdur. Anayasa ile kamu tüzel kişiliği kabul edilmiş olan ve kendi kanunu bulunan, kuruluşu ve denetimi ile ilgili kendine özgü kuralları olan ve kamu yararı ile kamu hizmeti çerçevesinde faaliyet gösteren Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'nun özerk yapısı olmakla birlikte, kamu adına yayıncılık yaptığı ve devletin yayın kuruluşu olduğu açıktır. Diğer yandan 406 sayılı Kanun uyarınca kamu hizmetini yerini getirirken kamuya ait taşınmazların kullanım amacını zedelememek koşuluyla bu taşınmazlardan faydalanma hakkı bulunduğu, yine 2954 sayılı Kanun'da kamu idarelerine ait taşınmazlar veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerin görev ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere TRT’ye bedelsiz tahsis edilebileceği, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nda ise kamu veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla mülkiyet alanlarının kullanımına izin verildiği görülmektedir. Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun, Anayasa ve kanunla verilmiş kamu yayıncılığını yapabilmesi için verici istasyonları, anten sair altyapı ve tesisler kurması gerektiği, hizmetin iyi işleyebilmesi için bu tesisleri coğrafi ve fiziki olarak en uygun yerlerde olması gerektiği, bu hizmetin yerine getirilmesi sırasında özellikle kamu taşınmazlarını kullanmasının tabi olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda; yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda davacı Kurumun, kamu hizmetini yerini getirirken kamuya ait taşınmazların kullanım amacını zedelememek koşuluyla, bu taşınmazlardan faydalanma hakkına sahip olacağı kuşkusuz olup, davacı Kurumun gördüğü kamu hizmeti sebebiyle davalı idarenin tasarrufu altındaki taşınmazı TV verici istasyonu olarak kullandığından bahisle fuzuli sayılamayacağından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla; davanın imar uygulaması sonucu yol alanına terk edilen taşınmazdan davalı belediye tarafından ecrimisil istenilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.