Danıştay Vergi Dairesi · E. 2023/5423 · K. 2024/3034

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/5423 E.  ,  2024/3034 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5423 Karar No : 2024/3034 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU:.... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, ... Havacılık taşımacılık ve Turizm Limited Şirketinden alınamayan 2013 ila 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarına yönelik asıl borçlu olan şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun olarak tebliğ edildiği ve uyuşmazlık konusu edilmeyerek kesinleştiği, yapılan araştırma sonucunda herhangi bir mal varlığına rastlanılmalığı anlaşıldığından ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, ... takip numaralı ödeme emrinin, 3, 4, 7, 8, 11, 18 ila 21, 24, 29 ve 32. sıraları haricindeki kamu alacağı ile ... takip numaralı ödeme emrine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Dava konusu ... ila ... takip numaralı ödeme emri içeriği ile ... takip numaralı ödeme emrinin, 3, 4, 7, 8, 11, 18 ila 21, 24, 29 ve 32. sıralarındaki kamu alacağının asıl borçlu şirketin başvurusu üzerine 7143 sayılı Yasa uyarınca yapılandırıldığı ancak ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği, sözü edilen yapılandırma ile şirketin vergi borçları nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçlarının asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla öncelikle şirket adına ödeme emri düzenlendikten sonra davacının takibi yoluna gidilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra ... ila ... takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emri, 3, 4, 7, 8, 11, 18 ila 21, 24, 29 ve 32. sıralarındaki kamu alacağı yönünden iptal edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının usulüne uygun şekilde yapılan takibe rağmen asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşıldığından kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan aranmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının 19/08/2016 ile 05/11/2019 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu ... Havacılık taşımacılık ve Turizm Limited Şirketi tarafından vergi borçlarının 16/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılandırıldığı, taksitlerin süresinde ödenmemesi nedeniyle yapılandırmanın 19/03/2019 tarihinde iptal edildiği, sözü edilen firmadan alınmayan kamu alacağının tahsili amacıyla adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun; şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez. Bu durumda yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilcilik sıfatı bulunan davacı adına düzenlenen 1 ila 4 takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin, 3, 4, 7, 8, 11, 18 ila 21, 24, 29 ve 32. sıralarındaki kamu alacağına ilişkin kısmı ilgili olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı, tahsil imkansızlığının ortaya konulması durumunda ise davacının kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluğu değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının, yazılı gerekçeyle değinilen ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Vergi Dava Dairesi kararının temyize konu hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 16/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)-KARŞI OY : Vergi tahsilatının hızlandırılması gibi amaçlarla kabul edilen, yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen, geçici bir dönem için uygulanması öngörülen ve belirli aralıklarla çıkarılan bazı özel yasalarla mükelleflere, kimi koşullarla, vergi borcu yeni vade ve tutarlara bağlanıp, bu borcun bir kısmından vazgeçilmesi gibi kolaylıklar sağlanmaktadır. Dayanağını Anayasa'dan alan ve devletin kamusal gereksinimlerini karşılaması için egemenlik gücüne dayanarak tek taraflı iradesiyle kişilere yüklediği bir kamu alacağı şeklinde tanımlanan verginin, yapılandırmaya konu edilerek yeni vade ve tutarlarda ödenmeye bağlanması işleminin, özel hukuktaki borcun yenilenmesi müessesesine benzetilerek, bu durumun, borcun nitelik değiştirmesine ve vergi ödevine ilişkin yükümlülüğü bulunan sorumlunun da değişmesine yol açtığı söylenemez. Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin koşulların ihlali nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi sorumluluk, takip/tahsilata ilişkin yasa kuralları gereğidir. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin takip ve tahsil usulü 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile düzenlenmiş, mükerrer 35. maddesinde ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni temsilcilerin ödevi" başlıklı 10. maddesinde de, kanuni temsilcilerin vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumluluğu özel olarak kurala bağlanmıştır. Buna göre, uyuşmazlığın kanuni temsilcilerin vergi borçlarından sorumluluğunun öngörüldüğü yasa kurallarına göre incelenmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, Vergi Dava Dairesi kararının, 1 ila 4 takip numaralı ödeme emri ile ... takip numaralı ödeme emrinin, 3, 4, 7, 8, 11, 18 ila 21, 24, 29 ve 32. sıralarındaki kamu alacağına ilişkin kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle, Daire kararının bozmaya ilişkin hüküm fıkrasına gerekçe yönünden katılmıyorum.