Danıştay Kararı · E. 2024/902 · K. 2024/1676

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/902 E.  ,  2024/1676 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/902 Karar No : 2024/1676 DAVACI:... DAVALI: ... DAVANIN KONUSU: 07/06/2014 tarih ve 29023 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in, 1. 14. maddesi ile 04/03/2009 tarih ve 27159 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 45. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin yürürlükten kaldırılmasının, 2. 14. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin, 3. 14. maddesi ile Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan "ve özel sektöre" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasının, 4. 14. maddesi ile eklenen Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde "özel sektöre iş yapan yüklenicileri denetleyen işveren yetkilileri" ibaresine yer verilmeyerek anılan bendin eksik düzenleme nedeniyle, 5. 18. maddesi ile Yönetmeliğin 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin (2) ve (5) numaralı alt bentlerinin yürürlükten kaldırılmasının iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ: ... Doğalgaz İletim Anonim Şirketi'nin ... tarihli yazısıyla, ... Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (...) inşaat faaliyetleri kapsamında İnşaat Grup Müdürü/Projeler ve Modifikasyonlar Direktörü olarak görev yapan davacının, Yönetmeliğin 47. maddesinde belirtilen sözleşme bedelinin en az %80 oranında yönetme görevini yürüttüğünden bahisle davacı adına iş deneyim belgesi (iş yönetme belgesi) düzenlenmesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan talep edilmiştir. Bakanlığın bu başvuruya verdiği ... tarih ve ... sayılı cevabî yazıda, konuya ilişkin Kamu İhale Kurumu'ndan (Kurum) görüş talep edildiği, Kurum tarafından idarelerine gönderilen görüş yazısında, mühendis veya mimarlara iş yönetme belgesi düzenlenebilmesi için genel kural olarak ilk sözleşme bedelinin en az %80'i oranında yönetme görevinde bulunma şartının getirildiği, Yönetmeliğin 47. maddesinde ise özel olarak iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarda görev yapanlar, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan şirket bünyesinde görev yapanlar ve kamu ile özel sektöre taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde proje müdürü olarak görev yapanlar için ayrı ayrı olmak üzere görev ünvanı, asgari görev süresi ve asgari mesleki tecrübe şartlarının getirildiği, anılan Yönetmelik düzenlemeleri kapsamında özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde işin sahibi konumundaki şirkette görev yapan kişiler adına iş yönetme belgesi düzenlenmesine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığının ifade edildiğinden bahisle davacı adına iş yönetme belgesi düzenlemeyeceği belirtilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından dava konusu düzenlemelerin iptali istemiyle 21/03/2024 tarihli dilekçeyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : USÛL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, "İlânı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilân tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kurallarına yer verilmiştir. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur. Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin/işlemlerin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, ... Doğalgaz İletim Anonim Şirketi'nin ... tarihli yazısıyla, ... Doğal Gaz Boru Hattı Projesi inşaat faaliyetleri kapsamında İnşaat Grup Müdürü/Projeler ve Modifikasyonlar Direktörü olarak görev yapan davacının, Yönetmeliğin 47. maddesinde belirtilen sözleşme bedelinin en az %80 oranında yönetme görevini yürüttüğünden bahisle davacı adına iş deneyim belgesi (iş yönetme belgesi) düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurunun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, 07/06/2014 tarih ve 29023 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile özel sektöre taahhütte bulunan işlerde işin sahibi konumundaki şirkette görev yapan kişiler adına iş yönetme belgesi düzenlenmesi hakkının ortadan kaldırıldığının öğrenildiği belirtilerek dava dilekçesinin "Sonuç ve İstem" başlığı altında, 07/06/2014 tarih ve 29023 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 14. maddesi ile Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin yürürlükten kaldırılmasının; 14. maddesi ile değiştirilen Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin; 14. maddesi ile Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan "ve özel sektöre" ibaresinin yürürlükten kaldırılmasının; 14. maddesi ile eklenen Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde "özel sektöre iş yapan yüklenicileri denetleyen işveren yetkilileri" ibaresine yer verilmeyerek anılan bendin eksik düzenleme nedeniyle; 18. maddesi ile Yönetmeliğin 47. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinin (2) ve (5) numaralı alt bentlerinin yürürlükten kaldırılmasının iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Bakılan davada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca,düzenleyici işlemlerin uygulanmasına ilişkin bir işlem tesis edildiği gerekçesi ile uygulama işlem/işlemlerinin iptali talep edilmeksizin dayanağı olan düzenleyici işlemlerin dava konusu edildiği; ancak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdürlüğü'nün ...... tarih ve E... sayılı işlemi incelendiğinde, bu işlemin, Yönetmeliğin 47. maddesinin "iş yönetme belgesine" ilişkin kısmı dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği; öte yandan, dava dilekçesinde, davacı adına "iş denetleme belgesi" düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddedildiğine yönelik herhangi bir iddiada bulunulmadığı, dava dilekçesinin ekinde de bu yönde tesis edilmiş işlem/işlemlere yer verilmediği görülmektedir. Bu kapsamda, davacı tarafından uygulama işlemi/işlemleriyle ilgili olarak Yönetmeliğin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiği açıkça ortaya konulamadığı; öte yandan, dava dilekçesinin "Dava Konusu" ile "Sonuç ve İstem" kısımlarında, dava konusu düzenlemelerin iptali dışında söz konusu değişiklikler öncesinde yer alan düzenlemelerin tekrar Yönetmeliğe eklenmesi, değişiklikler iptal edilerek Yönetmeliğin eski hâle getirilmesi, Yönetmeliğe "özel sektöre iş yapan yüklenicileri denetleyen işveren yetkililerin de" eklenmesi istenmiş ise de, söz konusu taleplerin yargı merciinden idarî işlem tesisi talebi niteliğinde olduğu anlaşılmakta olup, idarî yargı yerlerince idarî işlem niteliğinde karar verilmesi mümkün olmadığından dava dilekçesinin bu hâliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, davacı tarafından, idarî yargı yetkisinin, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idarî eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği dikkate alınarak, bu nitelikte herhangi bir isteme yer verilmeksizin, yalnızca idarî işlemin iptali istemine yer verilmesi, Yönetmeliğin hangi maddelerinin/fıkralarının/ibarelerinin iptalinin istendiğinin açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtilmesi ve uygulama işlemi/işlemleriyle ilgisinin ortaya konulması, bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Sonuç ve istem" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde açıklanması ve uygulama işlemi/işlemlerinin tarihi, sayısı ile varsa yazılı bildirim veya öğrenme tarihinin dava dilekçesinde belirtilmesi suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden güvenli elektronik imza ile yeniden dava açılması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanları tamamlandıktan sonra dilekçe ret kararını veren yargı yeri sıfatıyla Danıştay'da yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE, 2.Aynı Kanun'un 15/5. maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlık yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya tebliğine, 3.Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, 4.Davanın yenilenmemesi durumunda posta gideri avansından artan tutarın istemi hâlinde davacıya iadesine, 16/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.