Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/8334 · K. 2007/7259

21. Hukuk Dairesi         2006/8334 E.  ,  2007/7259 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  İzmir 2.İş Mahkemesi Tarih               :  03.05.2006 Davacı,  20.01.2003 tarihi itibariyle Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiğinin ve bu tarihten itibaren SSK.'na tabi sigortalı olduğunun tesbitine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar  vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, 20.01.2003 tarihi itibari ile Bağ-Kur sigortalılığın sona erdiği ve SSK sigortalılığının geçerli olduğunun tesbiti  istemine ilişkindir. Mahkemece etkin çalışmanın SSK  kapsamında geçen çalışması olduğu gerekçesi ile istemin kabulüne karar verilmiştir. Uyuşmazlık, zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olan davacının, hizmet akdine dayalı olarak çalışmaya başladığı tarihten itibaren, zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının sona erip ermeyeceği noktasında toplanmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının vergi kaydı nedeniyle 07.01.1986 tarihli giriş bildirgesine istinaden 13.01.1986 tarihinden itibaren 1479 sayılı yasaya göre esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği,  ve 30.01.1986 ile 31.10.2004 tarihleri arasında Bağ-kur sigortalı olarak prim ödemesinde bulunduğu, 21.12.1992 kurulan ve davacının  kurucu ortağı olduğu A. Motosiklet ve Bisiklet Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketinin 01.04.2004 tarihinde tasfiye haline girdiği  anlaşılmaktadır. Ayrıca davacının  21.01.2003 tarihinden itibaren E. Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak 506 sayılı yasa kapsamında çalışmaya başladığı ve çalışmasının devam ettiği,  görülmektedir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı yasanın değişik 24. maddesine göre, zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılanlar iki gruba ayrılmıştır. Birinci grup sigortalılar, 24. maddenin (a) bendinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen sigortalılar; ikinci grup sigortalılar ise, b, c, d, e, f, g bentlerinde sınırlı olarak belirtilen şirket ortağı olan sigortalılardır. Hiç kuşkusuz bir kimsenin sigortalı sayılması için ön koşul, yukarıdaki bentlerin öngördüğü koşullara sahip olmak ile mümkündür. Sigortalı olma ön koşullarının (a) bendi ile diğer bentler arasında belirgin farklılıklar gösterdiği madde içeriğinden anlaşılmaktadır. Şöyle ki, 24. maddenin (a) bendi dışında kalan b, c, d, e, f, g bentlerinde belirtilen sigortalılardan sayılmak için ön koşul, b, c, d, e, f, g bentlerinde sayılan şirketlerin "ortağı" olmak yeterlidir. Başka bir anlatımla, şirket ortaklarının zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olması için 24. maddenin (a) bendinin öngördüğü koşullara sahip olmaları zorunlu değildir. Ayrıca, aynı Yasanın değişik 25. maddesinin (d) bendinde, şirketlerle ilgisi kalmayanların çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği tarihten itibaren sigortalılıklarının sona ereceği hükmü öngörülmüştür. Oysa, limitet şirket ortağı olan davacının, ortağı olduğu şirketle ilgisini uyuşmazlık konusu dönemde kesmediği dosyadaki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiği, giderek, 506 sayılı yasanın 3-1/F maddesinin varlığı karşısında, Sosyal Sigortalar Kanunu anlamında sigortalı sayılmasına da yasaca ve hukukça olanak olmadığı açık-seçiktir. Bundan başka, 1479 sayılı yasanın 25. maddesine 3396 sayılı yasanın 2. maddesi ile eklenen (g) bendinin 24. maddenin (a) bendinde sayılan sigortalıları kapsadığı (b) ve ondan sonra gelen bentlerde sayılan sigortalıları kapsamadığı madde ile ilgili gerekçenin incelenmesinden anlaşılmaktadır. Çünkü, madde gerekçesinde  aynen... dernek veya oda kayıtları devam eden gelir vergisi ile ilgili kaydı bulunmayan şoför, tabip, esnaf, eczacı gibi meslek mensuplarının hizmet akdi ile çalıştıkları süreler için Bağ-Kur sigortalısı olamayacağı hükmünün getirildiği açıkça belirtilmiştir. Öte yandan, “Çatışan sigortalılık sorununu” gerek 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve gerekse 1479 sayılı Bağ-kur Kanunu birbirlerine paralel düzenlemeler ile bir sigortalının aynı anda birden fazla sosyal güvenlik kurumuna tabi olmasını yasaklayıp, sigortalının önceden başlayıp devam ede gelen sigortalılığına geçerlik tanıyarak çözüme ulaştırmaya çalışmışlardır. Yasa sistemimize göre bir kimsenin Sosyal Sigortalar Kurumu kapsamına girebilmesi için hizmet akdine tabi bir işte çalışması yanında başka bir sosyal güvenlik kurumu kapsamında bulunmaması gerekir. Anılan yasanın 3. maddesinin I.(F) bendinde “kanunla kurulu emekli sandıklarına aidat ödemekte olanların” (K) bendinde ise, “herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanların” sigortalı sayılmayacağı belirtilmiştir. Aynı şekilde 1479 sayılı Bağ-kur kanunu’nun 24. maddesinin I. ve II. fıkralarında da bir kimsenin Bağ-kur kapsamına girebilmesi için kendi adına bağımsız çalışıp kazanç sağlaması yanında, başkaca sosyal güvenlik kurumu kapsamında bulunmaması koşulu getirilmiştir. Bütün bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, sosyal güvenlik sistemimizde çifte sigortalılık mümkün olmayıp, önceden başlayıp devam ede gelen sigortalılığa geçerlik tanınmaktadır (03.10.2001 gün ve E: 2001/21-627, K: 2001/659 Sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı). Bu nedenlerden dolayı davacının 13.01.1986 tarihinde başlayıp kesintisiz devam eden Bağ-kur zorunlu sigortalılığına geçerlilik tanıması gerekirken etkin çalışmanın SSK kapsamında geçen çalışmalar kabul edilerek sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkemece yapılacak iş, davacının A. Motosiklet ve Bisiklet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi  ortaklığının sona erdiği tarih itibari ile Bağ-kur sigortalılığı’nın sona erdiğinin  tesbitine karar vermekten ibarettir Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 30.04.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.