Yargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2007/12194 · K. 2008/564

(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/12194 E.  ,  2008/564 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı davalı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ... ile davalı vekili avukat ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. KARAR Davacı, davalı ile imzaladığı 10.4.1987 tarihli devre tatil sözleşmesi ile, Manavgat İlçesi, Çolaklı mevkiinde bulunan 911 ve 1139 parsel sayılı arsalar üzerinde kurulan ... Tatil Köyünde devre tatil sahibi olup, sözleşmenin 15. maddesi gereğince devre servis bedeli ödemekle yükümlü olduğunu, davalının 14.2.2005 tarihli yazı ile, 2001-2004 yılları arasında yapıldığını bildirdiği işler için, servis bedelleri dışında ayrıca “yenileme katkı payı” adı altında taleplerde bulunması üzerine, haksız olarak istenilen meblağlardan sorumlu tutulamayacakları ile ilgili olarak açılan davalarda, devre tatil sahipleri lehine kararlar verildiğini, söz konusu kararların temyiz aşamasında olup, kesinleşmelerinin beklendiğini, davalının 18.4.2006 tarihli yazı ile de, 2005-2006 yılları arasında yapıldığı belirtilen yenileme işleri için, devre servis bedelleri dışında ayrıca “yenileme ve yeniden inşa etme” adı altında tüm devre sahiplerinden toplam olarak 9.065.609,00 YTL talepte bulunduğunu, sözleşme kapsamı dışındaki bu taleplerden sorumlu olmadığı gibi, 2006 yılı servis ücreti olarak kendisine tahsis edilen devreler için belirlenen 3.764,00 YTL servis ücretinin de fazla olduğunu ileri sürerek, 2006 yılı için devre servis bedeli dışında “yenileme ve yeniden inşa etme” adı altında talep edilen ve kendisine yansıtılacak 2007/12194-2008/564 olan miktar nedeniyle sorumlu olmadığının tespitine, 3.764,00 YTL olarak fahiş miktarda tespit edilen 2006 yılı devre servis bedelinin de, ev tiplerine ve devrelerine göre uyarlanarak yeniden belirlenmesine, müteakip yıllar için ise tefe-tüfe oranlarının uygulanmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı, sözleşmenin ilgili hükümleri ile, devre tatil sisteminin yönetimi ve devre servis bedellerinin tespiti için şirkete açık yetki verildiğini, verilen bu yetkinin hak ve adalete uygun şekilde kullanılarak devre servis bedellerinin tespit edildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, 30.4.2007 tarihli bilirkişi kurulu raporu gereğince davanın kısmen kabulüne, davacıya ait 12 no’lu devre ünite için 2006 yılı servis ücretinin 1.858,43 YTL, 13 no’lu devre ünite için ise 1.486,79 YTL olarak tespitine, müteakip yıllar bakımından tefe-tüfe ortalamalarının uygulanmasına yönelik talebin ve diğer istemlerin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Davacı, 2001-2004 yılları arasında yapıldığı bildirilen tadilat ve imalatlar için davalı tarafından 2005 yılında “yenileme katkı payı” (YKP) adı altında talep edilen miktarlar nedeniyle devre sahipleri tarafından çok sayıda dava açıldığını, yerel mahkemelerce devre sahipleri lehine verilen kararların temyiz aşamasında olduğunu, davalı şirketin 18.4.2006 tarihli yazı ile de, 2005-2006 yılları arasında yapıldığını bildirdiği yenilik ve tadilatlar için “yenileme ve yeniden inşa etme” (YYİE) adı altında ayrıca taleplerde bulunduğunu belirterek, davalının (YYİE) adı altında 2006 yılı için tüm devre sahiplerinden istediği 9.065.609,00 YTL’lik miktardan kendisine yansıtılacak kısım itibariyle sorumlu olmadığının tespitini, yıllık 3.764,00 YTL olarak yüksek miktarda tespit edilen 2006 yılı devre servis ücretinin indirilmesini, bundan sonraki yıllarda ise belirlenecek miktarlara tefe-tüfe oranlarının uygulanmasını talep etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 30.4.2007 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davalı şirket tarafından 14.2.2005 ve 18.4.2006 tarihli yazılar ile yapıldığı belirtilen imalat ve tadilatlar ile bunların 2005 ve 2006 yılları itibariyle yaklaşık maliyetleri belirtilmiş, 14.2.2005 tarihli yazı ile (YKP) adı altında talep edilen maliyet bedellerinden, tesisin önceki durumuna göre davalının talep edebileceği miktarlar yüzde oranına göre açıklanmış, 18.4.2006 tarihli yazıda devre servis ücreti içinde ve sözleşmenin 10/C maddesi kapsamında istenilen yeniliklerin maliyetinin tamamının talep edilebileceği, 18.4.2006 tarihli yazıda sebepsiz zenginleşme bedeli olarak talep edilen yeniliklerin ise belirtilen yüzde oranlarına göre istenebileceği ifade edilmiş, “sonuç” kısmında da 14.2.2005 tarihli yazı gereğince davacıya ait ünitenin dönem ve 2007/12194-2008/564 özelliklerine göre isabet eden YKP bedeli ile 18.4.2006 tarihli yazı ile davalı tarafça sebepsiz zenginleşme bedeli olarak tanımlanan giderler nedeniyle davacıya isabet eden bedel belirtilmiş, 18.4.2006 tarihli yazı ile talep edilen ve sözleşmenin 10/C maddesi kapsamında kalan yenileme giderleri içinde olmak üzere, talep edilebilecek olan zaruri ve makul devre servis ücretlerinin, davacının dönem ve ünitesinin özelliklerine göre 12 devre ünite için 1.858,43 YTL, 13 no’lu devre ünite için de 1.486,79 YTL olduğu açıklanmış, son olarak da yapılan hesaplamanın 18.4.2006 tarihli yazıda talep edilen sözleşmenin 10/C kapsamında kalan yenileme giderlerinin (2/3’ünün takip eden yıllarda talep edileceği gerekçesiyle) sadece 1/3’ü üzerinden yapıldığı belirtilmiştir. Açıklanan bu rapora har iki tarafça da, talep konusu olmayan 2005 yılı YKP ve 2006 yılı sebepsiz zenginleşme miktarlarına ilişkin tespitlerde bulunulduğu, hesap tarzının belli olmadığı, denetime elverişli bulunmadığı ve diğer nedenlerle itiraz edilmişse de, mahkemece söz konusu raporun hükmün kurulması için yeterli ve aydınlatıcı olduğu benimsenmek suretiyle bu rapora göre karar verilmiştir. Oysa ki her iki tarafın da bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde belirttikleri gibi, söz konusu raporda, davada talep konusu olmayan, daha önce devre sahipleri tarafından açıldığı ve temyiz aşamasında olduğu dava dilekçesinde de açıkça ifade edilen 18.2.2005 tarihli yazı ile 2005 yılında istenilen “yenileme katkı payı”na ve yine talep dışı olan 18.4.2006 tarihli yazıda belirtilen sebepsiz zenginleşme giderlerine ilişkin hesap ve tespitler yapıldığı gibi, raporun 8. sayfasının 2. maddesinde “18.4.2006 tarihli mektuptaki devre servis ücreti içinde ve sözleşmenin 10/C maddesi kapsamında istenilen yeniliklerin maliyetinin tamamının devre sahiplerinin katılması gereken bedel olduğu” belirtilirken, “sonuç” kısmında ise bu ifade ile çelişir şekilde tespit ve belirlemeler yapıldığı, davalının sözleşmenin 10/C maddesi kapsamında talep edebileceği açıklanan toplam 3.345,22 YTL miktarın, davacının hangi talebine ilişkin olduğu, nasıl hesaplandığı ve hangi kalemleri içerdiğinin anlaşılamadığı, sonuç olarak hükme esas alınan raporun bu haliyle açık ve denetime elverişli bulunmadığı görülmektedir. Öte yandan söz konusu raporda, 18.2.2005 tarihli yazı ile 2005 yılı için istenilen yenileme katkı payı bedellerine ilişkin olarak daha önce Dairemizce verilen 2006/10938 E., 2006/16006 K. sayılı bozma ilamında açıklanan hususların da dikkate alındığı belirtilmişse de, raporda izlenen hesap tarzının, Dairemize ait bozma ilamında açıklanan esaslara uygun olduğunu kabul etmek de mümkün değildir. Denetime elverişli olmayan, davacının talepleri ile ilgili ayrı ayrı hesap ve açıklamaları içermeyen yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm kurulamaz. O halde mahkemece öncelikle, az yukarda sözü edilen Dairemize ait bozma ilamının da konusu olan, 2005 yılı devre servis bedelleri ve yenileme katkı payları ile ilgili olarak açılan ve halen derdest bulunduğu anlaşılan davaların kesinleşmesi “bekletici sorun” yapılarak, belirlenecek 2005 yılına ilişkin bu değerler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, 18.4.2006 tarihli yazı ile tüm devre sahiplerinden talep edilen 9.065.609,00 YTL miktarındaki “yenileme ve yeniden inşa etme” giderlerinden devre sahiplerinin, dolayısıyla da davacının sorumlu olup olmadığı, Dairemize ait sözü geçen bozma ilamında açıklanan hususlar ve sözleşme hükümlerine göre belirlenmeli, bunun için de, sözü geçen bozma ilamında da belirtildiği gibi, davalı şirketin ayrıca talep ettiği servis ücretlerinin içinde bu masrafların da bulunup bulunmadığı, servis ücretlerine bu masrafların dahil olmadığının tespiti halinde ise, yapıldığı bildirilen masrafların, tatil köyünün ikame ve işletilebilmesi için devre sahipleri açısından yapılması zaruri ve makul masraflar olup olmadığı, sözleşme kapsamına göre bunlardan hangilerinin ne miktarda talep edilebileceği, bu giderlerin her birinin ayrı ayrı piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı konularında, ayrıca davacının dava dilekçesindeki bir diğer talebi olan, davalı şirket tarafından 3.764,00 YTL olarak tespit edilip talep edilen 2006 yılı devre servis bedelinin uyarlanması istemi ile ilgili olarak da yine aynı esaslara ve sözleşme hükümlerine göre, her biri konusunda uzman kişilerden oluşan bilirkişi kurulundan açıklamalı, gerekçeli, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde rapor alınarak sonucuna uygun ve davacının her bir talebi hakkında ayrı ayrı olmak üzere karar verilmesi gerekirken, yetersiz, çelişkili, ayrıntılı açıklamaları içermeyen, tarafların taleplerini karşılamayan, hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. 2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir. SONUÇ: 1.bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, 2. bent gereğince tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 550,00 YTL duruşma avukatlık parasının karşılıklı alınarak birbirlerine ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde taraflara iadesine, 21.1.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.