Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/12304 · K. 2008/6489

21. Hukuk Dairesi         2007/12304 E.  ,  2008/6489 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ordu İş Mahkemesi TARİHİ : 06/04/2007 Davacı, 25.7.1983-22.3.1985 tarihleri arası tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacının 25.07.1983-22.03.1985  tarihleri arasında  1479 sayılı Yasa’ya tabi  zorunlu sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine  karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının verdiği 21.05.1986  tarihli giriş bildirgesi  üzerine vergi kaydı esas alınarak 05.05.1983 tarihi itibariyle sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği, uyuşmazlık dönemi olan 25.07.1983-22.03.1985  tarihleri arasındaki dönemde vergi kaydının veya esnaf sicil kaydının bulunmadığı, ancak oda kaydının mevcut olduğu,  kurumca vergi kaydının bulunmadığı gerekçesiyle davacının 25.07.1983-22.03.1985   tarihleri arasında  1479  sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı sayılmadığı anlaşılmaktadır. 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde  zorunlu Bağ-Kur  sigortalılığı için  esnaf sicili veya kanunla  kurulu  meslek kuruluşu kaydı aranırken  20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren  2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı  Yasa'nın  24. maddesi değiştirilecek  zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için  gelir vergisi  mükellefi olması şartı getirilmiş ancak  gelir vergisinden  muaf olanlar  için meslek kuruluşuna kayıtlı  olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı  Yasa ile 24. madde  değiştirilerek  zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması  yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek  zorunlu Bağ-Kur   sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak  gelir vergisinden muaf olanlar için  esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür. Davacının 25.07.1983-22.03.1985   tarihleri arasında  vergi kaydı bulunmadığından  sigortalılık şartlarını taşımadığı anlaşılmaktadır. Davacı, Bağ-Kur’un kendisini  sigortalı  saymadığı   döneme ilişkin süreye yönelik  primlerini ödediğini ileri sürmektedir. Gerçekten Kurumca, 1986, 1987,1988,1989,1990 yıllarında davacının kimi zaman toplu olarak ödediği primlerin tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Ancak  davacının yaptığı prim ödemelerinin  hangi sürelere  ilişkin  olduğu konusunda bir  açıklık  bulunmadığı gibi, Mahkemece bu konuda araştırma ve inceleme de yapılmamıştır. Davacı tarafından  yapılan prim ödemeleri, Bağ-Kur’un sigortalı  saymadığı döneme ilişkin ise; primleri tahsil eden ve uzun yıllar bu primleri kullandıktan sonra primi yatırılmış süreyi sigortalılık  süresinden saymayan Kurum işlemi, Medeni Kanunun 2. maddesinde ifadesini bulan iyiniyet kuralları ile  bağdaşmayacağından davacının bu döneme ilişkin primleri ödemesi, davalı Kurumcada uzun süre kullanılması halinde bu dönemde zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 1.10.1997 gün, 1997/10-578. 1997/758 K. sayılı kararı da bu yöndedir. Yapılacak  iş; davacının sigortalı sayılmadığı döneme ilişkin primlerinin, davalı Kurumca geçmişe dönük  olarak tahsil edilip edilmediğini araştırmak, tahsil edilmiş ise, ödenen primlerin hangi süreleri kapsadığı bilirkişi  aracılığı ile tespit edilerek,  yapılan ödemeler davacının  zorunlu sigortalılık  şartlarını taşımadığı uyuşmazlık dönemine ilişkin süreyi kapsadığı taktirde  davacıyı bu dönemde  1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu  sigortalı saymaktan ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ve  eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup  bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin   bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 24.04.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.