Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/12737 · K. 2008/7016

21. Hukuk Dairesi         2007/12737 E.  ,  2008/7016 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Aydın 1. İş Mahkemesi TARİHİ : 17/04/2007 Davacı,  davalı işveren nezdinde Nisan -1991- 8.9.2004 tarihleri arası çalıştığının tespitine    karar  verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne  karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından  temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Davacı, davalılara  ait işyerinde Nisan  1991-08.09.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tesbitini istemiştir. Mahkemece davacının davalıya ait Y.Tarım Ürünleri Tekstil Sanayi ve Limitet Şirketi işyerinde Nisan  1991-08.09.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tesbitine karar verilmiştir.. Gerçekten, davacının, işyerlerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Bu gibi durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesidir. Y.Tarım Ürün. Teks.San.Tic.Lmt.Şrk.ti bünyesinden 15.03.1996 tarihinden itibaren ...sicille zeytin salamura işyeri,26.03.1996 tarihinden itibaren ....sicille kahvehane işyerinin faaliyete başladığı,işyeri ve SSK kayıtlarda açıkça bellidir.Söz konusu şirketin eski sahipleri H.- O.Ö.,adının  B.Muhasebe Hizmetleri Limiteti iken yeni sahiplerinin 3/4hissesi Mehmet Vehbi Yamanlar ,1/4 hissesi Yıldız Yamanlar, adının Y.Tarım Ürün. Teks.San.Tic.Lmt.Şrk.ti,yetkilisinin M. V.Y.olduğu 25.03.1996 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinden anlaşılmaktadır.Davacının davalı şirketin bünyesindeki ....ve  .... sicilli işyerlerinden 15.03.1996-30.08.2004 tarihleri arası kısmi bildirimler yapılsa da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aydın Bölge Müdürlüğünün 30.12.2004/86 tarih sayılı iş müfettiş yardımcısı F.M.G. in işveren vekili V.Y.imzası ile alınan beyanı doğrultusunda düzenlenen rapora göre davacının davalı şirkette 15.03.1996-30.08.2004 tarihleri arası haftanın 6 günü sürekli çalıştığından toplam 8 yıl 5 ay 15  gün çalıştığının tesbit edilerek işçilik alacakları hesaplandığından mahkemenin 15.03.1996-30.08.2004  tarihleri  arası  davacının  davalı şirket bünyesinde sürekli çalıştığının kabulü doğrudur.Davacının Nisan 1991-15.03.1996 tarihleri arası talebine gelince: ...sicil numaralı dava dışı 3.kişiye ait işyerinden  30.03.l991 tarihinde çalışmasına son veren davacının ....sicil numaralı V.Y.işyerinden  15.03.1993 tarihinden itibaren 30 gün çalıştığının bildirildiği sigortalı hizmet cetvelinde görülse de bu döneme ilişkin imzalı işe giriş bildirgesi olup olmadığı davacının şahsi sicil dosyası gelmediğinden ayrıca 11001496 sicil numaralı V.Y.işyeri dosyasının SSK dan gelmediğinden faaliyette bulunduğu ve kanun kapsamına alındığı süre dosya içindeki belgelerden anlaşılamamaktadır. Bu durumda davacının Nisan 1991-15.03.1996 tarihleri arasındaki talebi  işyeri kayıtları ve çalışma süresine yönelik yeterli araştırma yapılmadan ve davalı şirketin 1996 yılında davalı şirket adına faaliyete başladığı göz önüne alınmadan eksik inceleme ve değerlendirme ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak iş, davacının tesbitini istediği ve eksik incelemeye konu olan Nisan  1991-15.03.1996 tarihleri arası  sürelerle ilgili olarak öncelikle işverenin faaliyetine konu işyerleri,ticaret sicil kayıtları, SSK kayıtlarından araştırılmak, davalı Vehbi Yamanların faaliyetlerine ilişkin dosyadaki vergi kayıtları birlikte değerlendirilmek, faaliyet süresi açıkça belirlendikten sonra bu işyerleri ile ilgili   imzalı ücret bordrolarının istenerek  bordrolarındaki davacı imzaları üzerinde uzman bilirkişilere  imza incelemesi yaptırmak; imzaların davacıya ait olduğunun  tespit edildiği dönemler varsa, imzalı ücret bordrolarındaki süreler kadar, imzaların davacıya ait olmadığının belirlediği veya imzalı ücret bordrosu olmayan  dönemler için ise işverenin kayıtlarına geçmiş bu dönemin tamamında çalışan bordro tanıkları, bulunamadığı takdirde bu dönemler için iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken, işverenler tarafından Kuruma bildirilen komşu işyerleri çalışanları veya işverenleri gibi kişilerin bilgilerine başvurmak davacının şahsi sicil dosyası SSK dan istenerek 15.03.1993 tarihli davacının imzasının içeren  işe giriş bildirgesi varsa imzası davacı tarafından inkar edilmez veya inkar edilir de usulunce bilirkişi incelemesinde davacıya ait olacağı anlaşılırsa işe giriş bildirge imzası davacıyı bağlayacağından işe giriş tarih öncesinin hak düşürücü süre yönü ile değerlendirmek, imzanın davacıya ait olmadığı anlaşılırsa çalışmanın sürekli olup olmadığı yönü üzerinde durularak ve tüm deliller toplandıktan sonra bir arada değerlendirilip eksik bildirilen çalışmaların tespiti yönünde karar verilmesinden ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz bilirkişi raporu ve soyut tanık beyanları ile  yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan V.Y. ve  Y. Ltd.Şti.'ye iadesine, 01.05.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.