Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2007/12857 · K. 2008/1966

1. Hukuk Dairesi         2007/12857 E.  ,  2008/1966 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : RİZE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 17/05/2007 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, kayden davalılar adına olan 135 parsel sayılı taşınmazın 76,31 m2 lik kısmının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek kıyıda kalan kısmın tapu kaydının iptaline, elatmanın önlenmesine ve üzerinde bulunan yapıların yıkımına karar verilmesini istemiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, kıyı kenar çizgisinin keşfen belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali, sicil kaydının kütükten terkini, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; mahkemece kısa kararın ilk fıkrasında “ ... (A) harfi ile gösterilen 49.86 m2 lik kısma ilişkin tapunun iptali ile davalının müdahalesinin önlenmesine” ve üçüncü fıkrasında “ davacı tarafın ıslah dilekçesinde belirtmiş olduğu kıyı gerisinde bulunan barakaya ilişkin kal talebinin reddine” denilmiş; gerekçeli kararın ilk fıkrasında ise; “ ... tapunun iptali ile Hazine adına tesciline” şeklinde hüküm kurulmuş, ayrıca kısa kararın üçüncü fıkrası gerekçeli kararda yer almamıştır. Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Nevarki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır. İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz. Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün 10.4.1992 gün, 1992/7 Esas, 1992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.2.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.