Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/15960 · K. 2007/23096

21. Hukuk Dairesi         2007/15960 E.  ,  2007/23096 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Düzce İş Mahkemesi Tarih               :  8.5.2007 Davacı   1.12.1996 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine    karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün  taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının  01.12.1996 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 1.12.1996-1.11.2004 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine   karar verilmiştir.. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacının teslim ettiği ürün bedelinden 20.11.1996 tarihinde tevkifat yapıldığı,  1.11.2004 tarihinde  tarım  Bağ-Kur  sigortalısı olarak tescil edildiği Ziraat Odasına  2002 yılında   kayıt olduğu, adına kayıtlı  tarım arazisinin bulunduğu.  2001,2002,2003,2004,2005 yıllarında İlçe Tarım Müdürlüğünden doğrudan destekleme primi aldığı, Dokuzdeğirmen  Tarım Kredi  Kooperatifine ve Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine üye  olduğu ancak üyelik kaydının ne zaman yapıldığının ,araştırılmadan mahkemece  sonuca gidildiği  görülmektedir. Mahkemece kesintinin  bulunduğu, ve tarımsal faaliyetin kanıtlandığı 1.1.1996- 31.12.1996,1.1.2001-1.11.2004  tarihleri arasında kalan  dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde  ise de prim kesintisinin bulunmadığı   1997-2000 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmaksızın  yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Yapılacak iş.davacının Dokuzdeğirmen   Tarım Kredi kooperatifi ve  Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine hangi tarihte üye olduğu. üyeliğinin devam edip etmediği sorularak  tevkifat olmayan yıllar yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesindeki kayıtlar araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir Öte yandan . ,davalı kurumun  yukarıda açıklanan  yasal gerekçelere göre davacıyı   tarım Bağ-kur sigortalısı olarak  tescil etme yükümlülüğünü  yerine getirmeyerek davanın açılmasına neden olduğu ve   davacı tarafından açılan dava  kabul edildiğine göre davacı yararına avukatlık ücreti takdir edilmesi ve yargılama giderinin davalı kurumdan tahsil edilmesine karar verilmesi gerekirken  davanın mahiyeti  gibi hatalı bir değerlendirme ile  davacı yararına avukatlık  ücreti takdir edilmemesi ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde  bırakılmasıda  hatalı olmuştur. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin  eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11,12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.