Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/16075 · K. 2007/23079

21. Hukuk Dairesi         2007/16075 E.  ,  2007/23079 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Hatay İş Mahkemesi TARİHİ : 09/04/2007 Davacı, 1.1.1995 - 21.8.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının  01.01.1995-21.08.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden 1994,1995 1996 yıllarında   tevkifatların yapıldığı 01.09.2006 tarihinde davalı kurumca tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği adına kayıtlı tarımsal arazisinin bulunduğu, mahkemece davacının  Antakya Ziraat Odasına  ve Tarım Kredi kooperatifi ile  Çukobirlik Tarım Satış Kooperatifine üye olup olmadığı araştırılmadan sonuca gidildiği   görülmektedir. Davacının kararı temyiz etmediği gözetilerek mahkemece kesintinin  bulunduğu 01.01.1995-31.12.1996 tarihleri arasında kalan dönem yönünden  verilen tesbit kararı yerinde  ise prim kesintisinin bulunmadığı  1997,1998,1999,2000,2001,20002,2003,2004,2005 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmaksızın  yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Yapılacak iş.davacının Antakya Ziraat Odası, Tarım Kredi kooperatifi ve Çukobirlik Çukurova Pamuk Yerfıstığı Yağlı Tohumlar Tarım Satış  Kooperatifler Birliği üyesi olup olmadığı.kayıtlı ise hangi tarihte üye olduğu kaydının devam edip etmediği, ayrıca  kayıtlı olduğu başka ziraat odası  bulunup bulunmadığı  yeniden sorularak  ,  tevkifat olmayan yıllar yönünden 2926 Sayılı Yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece ,yasal ve dairemizin giderek Yargıtay ‘ın  da benimsediği ilkeler karar gerekçesinde belirtilmesine rağmen ,hatalı değerlendirme ile bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin  eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.