Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/16225 · K. 2007/23095

21. Hukuk Dairesi         2007/16225 E.  ,  2007/23095 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Düzce İş Mahkemesi Tarih               : 8.5.2007 Davacı   ilk kesinti tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine    karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf  vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 01.05.1995 tarihinden dava tarihi olan 7.7.2006 tarihi arasında  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece  davacının 01.12.1996 tarihinden dava tarihine kadar  tarım Bağ-kur sigortalısı olduğınun tesbitine  kabulüne  karar verilmiştir.. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden  davacının sattığı ürün bedelinden 20.04.1995,1996 ve 2001  tarihinde ,  prim kesintisi  yapıldığı, 1.2.1999 tarihinde tarım Bağ-Kur  sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği,  Ziraat Odasına  3.6.2003 tarihinde kayıt olduğu, 2002-2005 yılları arasında İlçe Tarım Müdürlüğünden  Doğrudan destek primi aldığı , adına kayıtlı  tarım arazisinin bulunduğu.   Cumayeri  Tarım Kredi  Kooperatifine  üye olmadığı , Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine üye  olduğu ancak üyelik kaydının ne zaman yapıldığının , mahkemece araştırılmadan  sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden 01.0.5.1995 tarihinden itibaren  davacının tescil edildiği 1.2.1999 tarihine kadar olan sürede tespit kararı verilmesi gerekirken  Bağ-Kur İl Müdürlüğünde  kesinti kayıtlarının bulunmadığı yönündeki cevabının davacının aleyhine sonuç doğurmaması gerektiği dikkate alınmayarak 01.12.1996 tarihinden itibaren  Bağ-kur sigortalılığının  tesbitine karar verilmesi  ve prim kesintisinin bulunmadığı   1997 ,1998,1999 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmaksızın  yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Yapılacak iş.davacının   Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine hangi tarihte üye olduğu. devam edip etmediği ve başka Ziraat Odası kaydının olup olmadığı  sorularak  tevkifat olmayan yıllar yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesindeki kayıtlar araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Öte yandan . ,davalı kurumun  yukarıda açılanan  yasal gerekçelere göre davacıyı   tarım Bağ-kur sigortalısı olarak  tescil etme yükümlülüğünü  yerine getirmeyerek davanın açılmasına neden olduğu ve   davacı tarafından açılan dava  kabul edildiğine göre davacı yararına avukatlık ücreti takdir edilmesi ve yargılama giderinin davalı kurumdan tahsil edilmesine karar verilmesi gerekirken  davanın mahiyeti  gibi hatalı bir değerlendirme ile   davacı yararına avukatlık ücretine hükmolunmaması ayrıca yargılama  giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına  karar verilmeside hatalı olmuştur. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin  eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde  davacıya iadesine, 11,12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.