Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/22100 · K. 2007/19684

21. Hukuk Dairesi         2007/22100 E.  ,  2007/19684 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi      : Amasya 1.Asliye Hukuk ( İş)  Mahkemesi Tarih                : 01.03.2006 Davacı, SSK. sigortalılığı geçerli sayılarak çakışan dönemdeki tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaliyle, 1994 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1994 yılında sattığı ürün bedelinden  ilk kesinti tarihinden  itibaren 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece  istemin  kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede, davacının Ziraat Odası  kaydının 13.9.2002-25.11.2005 tarihleri arasında olduğu, Tarım Kredi veya Tarım Satış Kooperatifine ortak olmadığı,  Pancar Ekicileri Kooperatifine 1.3.2002-22.6.2006 tarihleri arasında üye olduğu, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, 01.01.2000 tarihinden itibaren  2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı olarak tescil edilip SSK.'na tabi çalışması nedeniyle 29.11.2005 tarihi itibariyle tekrin edildiği, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Tekel tarafından 18.5.1994 tarihinde yapıldığı, daha sonra 2003, 2004 ve 2005 yıllarında Şeker Fabrikası A.Ş. tarafından  Bağ-kur prim kesintisinin yapıldığı  görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.6.1994-31.12.1994  tarihleri arasındaki dönem yönünden  verilen tespit kararı yerinde ise de, prim kesintisinin bulunmadığı 1.1.1995 - 01.01.2000 tarihleri arasındaki dönem yönünden 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı   ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi   yasaya uygun değildir. 01.01.2000 ila dava tarihi olan 13.10.2005 tarihi arasındaki dönem yönünden ise, davacının 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olarak tescil  kaydının bulunduğu anlaşılmakla,  hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerekir. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 01.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.