Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/2542 · K. 2007/12126

21. Hukuk Dairesi         2007/2542 E.  ,  2007/12126 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     : Tokat  İş Mahkemesi Tarih               : 7.11.2006 Davacı   1.5.1995 tarihinden itibaren  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine    karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının  01.05.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Davacının 1994,1995,1997,2000,2003 yıllarında ürün teslim ettiği, 1994,1997 ve 2000 yılı ürün bedelinden tevkifatların yapıldığı, 1995,2003 yılı  ürün bedelinden  kesinti yapılmadığı davacının tarımsal faaliyette bulunduğu Sulusaray ilçesinde  Ziraat Odası bulunmadığından 2002 yılından itibaren  İlçe Tarım Müdürlüğünde kayıtlı olduğu  ,adına kayıtlı  tarım arazisinin bulunduğu    Pancar Ekiciler Kooperatifine ve Tarım Kredi Kooperatifine üye olup olmadığının  mahkemece  araştırılmadığı  1995,1997,2000,2003 yıllarında  teslim edilen ürün bedelinden kesintilerin hangi tarihte yapıldığının sorulup  tesbit edilmediği görülmektedir. Mahkemece sigortalılığın ilk prim kesintisinin yapıldığı 30.4.1995  tarihini takip  eden aybaşı olan 1.5.1995 tarihinden başlatılması ve 31.12. 1995 tarihine kadar tesbit kararı verilmesi yerinde ise de 1.1.1996 tarihinden sonraki dönem yönünden gerekli  araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş;  1995,1997,2000 ve 2003 yıllarında teslim edilen  ürün bedellerinden kesintilerin hangi tarihlerde yapıldığını sorup belirlemek,  davacının Tokat Ziraat  Odasında kaydının olup  olmadığının varsa kayıt  tarihini, Tarım Kredi Koopratifi ile Pancar Ekiciler Kooperatifi  ortağı olup olmadığını, ortak ise ortaklık  tarihini  araştırmak  ve davacının çiftçi kaydının 2002 yılından beri devam ettiği  kesintinin, oda  kooperatif çiftçilik  kaydı gibi  kayıtların  başladıkları tarihler gözetilerek  çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin  eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.072007 gününde oybirliğiyle karar verildi.