Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2007/2603 · K. 2007/4005

1. Hukuk Dairesi         2007/2603 E.  ,  2007/4005 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 21/11/2006 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, kayden paydaşı olduğu .. parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binanın bodrum katındaki ortak kullanım yerlerinin davalı tarafından işgal edildiğini ve kullanıma izin verilmediğini ileri sürerek elatmanın önlenmesi ve davalı tarafından yapılan yerlerin yıkımına karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, bodrum katındaki 27,40 m2 lik yere yönelik davalının elatmasının önlenmesine ve çekişmeli yerin ortak kullanım alanı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi ..nın raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, paydaşlar arasında çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir. Mahkemece, elatmanın önlenmesine ve çekişmeli yerin ortak kullanım alanı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ve uygulama hükme yeterli bulunmamaktadır.Çekişmeli taşınmazın paylı mülkiyet hükümlerine tabi olduğu taşınmazda kat irtifakı yada kat mülkiyeti kurulmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın paylı mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmesi gerekeceği kuşkusuzdur. Bilindiği üzere; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamıyan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki elatmanın önlenilmesini her zaman istiyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine elatmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı elatmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu elatmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya şuyun satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir. Öte yandan, yurdumuzda sosyal ekonomik nedenlerle kırsal kesimlerden kentlere aşırı akım, nüfus çoğalması, büyük mesken ve işyeri ihtiyacı nedeniyle hızlı yapılaşma karşısında görevli mercilerin aciz kalmaları veya çeşitli nedenlerle göz yummaları sonucu, izinsiz, ruhsatsız, resmi kayıtlara bağlanmayan büyük yerleşim alanları oluştuğu, bu arada paylı taşınmazların tapuda resmi ifrazları yapılmadan paydaşlar arasında haricen veya fiilen taks edilip üzerlerine büyük mahalleler hatta beldeler yapıldığı bir gerçektir. Bilindiği üzere M.K.nun 706, B.K.nun 2l3, T.K.nun 26. maddeleri hilafına tapulu taşınmazlarda harici veya fiili taksim ile payların mülkiyeti ana taşınmazdan ayrılamaz. Nevarki, taşınmazın kullanma biçimi tüm paydaşlar arasında varılan bir anlaşma ile belirlenmiş yada fiili bir kullanma biçimi oluşmuş, uzun süre paydaşlar bu durumu benimsemişlerse kayıtta paylı, eylemsel olarak ( fiilen) bağımsız bu oluşumun tapuda yapılacak resmi taksime veya şuyun satış suretiyle giderilmesine yahut o yerde bir imar uygulaması yapılmasına kadar korunması, " akte vefa" kuralının yanında M.K.nun 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralının da bir gereğidir. Aksi halde, pekçok kimse zarar görecek toplum düzeni ve barışı bozulacaktır. O halde, paydaşlar arasındaki elatmanın önlenilmesi davalarında öncelikle tüm paydaşları bağlayan harici bir taksim sözleşmesi ve özel bir parselasyon planın olup olmadığı veya fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı üzerinde özenle durulmalı, varsa çekişmeli yerin kimin kullanımına terk edildiği saptanılmalı, harici veya fiili taksim yoksa uyuşmazlık yukarıda değinildiği gibi, M.K.nun müşterek mülkiyet hükümlerine göre çözümlenmelidir. Özellikle yukarıdaki; ilkeler çerçevesinde soruşturma yapılarak taşınmaz üzerinde harci taksim yada fiili kullanım biçimi oluşup oluşmadığı, tarafların taşınmaz üzerinde paylarına karşılık çekişmesiz olarak kullanabileceği yerler olup olmadığı, ayrıca davacının iddia ettiği şekilde çekişmeli bölümün paydaş olmayan üçüncü kişi tarafından kullanılıp kullanılmadığının açıklığa kavuşturulması bu hususun intifadan men olgusu yönünden değerlendirilmesi varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.Davalının temyiz itirazları yerindedir.Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.4.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.