Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2007/4071 · K. 2007/4940

(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/4071 E.  ,  2007/4940 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :AĞIR CEZA MAHKEMESİ Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda, icra dosyasında sanığa gönderilen ödeme emrinin Tebligat Kanunu’nun 35.maddesine uygun olmadığından bahisle beraatine dair, ... İcra Mahkemesinin 05.12.2006 tarihli ve 2006/1937-2514 sayılı kararına vaki itirazın kabulü ile İcra Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve adı geçenin 5358 sayılı Kanun’la değişik 2004 sayılı İİK’nun 337/1.maddesi uyarınca 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılmasına dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 17.01.2007 tarihli ve 2007/228 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi. Tebliğname ile, İcra Mahkemesince yapılan yargılama sırasında borçlu sanığa usulüne uygun duruşma davetiyesi tebliğ edilmeden yokluğunda beraat kararı verildiği gözetilmeden, itirazı inceleyen Ağır Ceza Mahkemesince, icra mahkemesinden bu eksikliğin tamamlanmasını takiben bir karar vermesini isteme veya bizzat borçlu sanığa 2004 sayılı Kanun’un 349.maddesine uygun olarak meşruhatlı davetiye tebliğini müteakip savunmasının alındıktan sonra, gelmediği takdirde ise yokluğunda mahkumiyet kararı vermesi gerekirken bu usule uyulmadan sanığın savunma hakkı kısıtlanarak yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemekle kararın 5271 Sayılı CMK’nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 20.08.2007 gün ve 43230 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 05.09.2007 gün ve K.Y.B.2007/176561 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dosya kapsamına göre; İcra Mahkemesince borçlu sanığa meşruhatlı duruşma davetiyesi çıkartılmadan gıyabında verilmiş beraat kararına yönelik itiraza bakan Ağır Ceza Mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, ... İcra Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve borçlu sanığın cezalandırılmasına karar verilmiştir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.11.2006 tarih ve 2006/220-231 sayılı kararında da açıklandığı üzere "1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK.nun “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; “kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilemeyen hapsi ifade eder.” olarak yapılmıştır... “disiplin hapsi ve hapsen tazyik yaptırımı 5237 sayılı TCK.nunda düzenlenen yaptırımlardan farklı niteliktedir. Bu nedenle de, duruşma açılarak yapılan bir yargılama sonunda verilmelerine karşılık, 2004 sayılı İİK.nun 353/1. maddesinde yasa yolu olarak itiraz yasa yolu öngörülmüştür. Anılan hükümler gözetildiğinde, gerek disiplin hapsi gerekse hapsen tazyik yaptırımı tayin edilen kararlar, CMK.nun 223. maddesinde belirtilen “hüküm” niteliğinde değildirler ve bunlar hakkında hükümler için öngörülen yargılama kuralları uygulanamaz.” şeklinde yapılan değerlendirmeden de anlaşılacağı üzere, İcra ve İflas Kanununda müeyyidesi disiplin hapsi ve tazyik hapsi olarak saptanan eylemlerin kabahat olduğu belirtilmiştir. Ceza Muhakemesi Kanunu anlamında itirazın, kural olarak itiraz olunan kararı veren mahkemeye yapılacağı ve ilk inceleme kararı veren mahkemece gerçekleştirilip, kararın düzeltilebileceği, yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı inceleyecek mercie göndermesi gerektiği (CMK.md.268/1-2), buna karşılık İcra ve İflas Kanununda İcra Mahkemesinin itiraza tabi verdiği kararlara itirazın 5358 sayılı Yasa ile değişik İİK.nun 353/1. maddesi uyarınca yedi gün içerisinde yargı çevresinde bulunduğu Ağır Ceza Mahkemesine yapılması gerekmekte olup, bu anlamda Ceza Muhakemesi Kanunundaki sistemden ayrıldığı, Ceza Muhakemesi Kanunundaki itiraz kanun yolu bir suç muhakemesi sonucunda verilen yargı kararları için olduğu, nitekim anılan kanunun “İtiraz usulü ve inceleme mercileri” başlıklı 268. maddesinde kararına itiraz edilecek ve itirazı inceleyecek mahkemeler Sulh Ceza, Asliye Ceza, Ağır Ceza ve Bölge Adliye Mahkemesi olarak belirlendiği, buna karşılık İcra ve İflas Kanununda, İcra Mahkemesinin itiraza tabi verdiği disiplin hapsi ve tazyik hapsine ilişkin kararlar, dar ve teknik anlamda “suç” karşılığı verilen kararlar olmadığı, 5271 sayılı CMK.nun 268. maddesinde kararına itiraz edilecek mahkemeler arasında İcra Mahkemesinin gösterilmediği cihetle, İcra ve İflas Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca icra mahkemesince verilen itiraza tabi kararlara itirazın yedi gün içerisinde doğrudan Ağır Ceza Mahkemesine yapılması gerektiği, anılan maddede ilk incelemenin icra mahkemesince yerine getirileceğine dair bir düzenlemenin de bulunmadığı gözetildiğinde, itiraz hakkında Ağır Ceza Mahkemesince bir karar verilmesi gerekmekte ise de, bu durum yargılaması tamamlanmış, herhangi bir delil ya da sair araştırma ihtiyacı bulunmayan haller içindir. Oysa ki somut olayda icra mahkemesince sanığa İİK.nun 349. maddesi uyarınca meşruhatlı davetiye çıkartılmadan gıyapta verilen beraat kararı söz konusudur. Ağır Ceza Mahkemesince itirazın kabulü ile birlikte borçlu sanığın mal beyanında bulunmama eyleminden dolayı İİK.nun 337/1. maddesi gereğince on gün disiplin hapsi cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Oysa ki borçlu sanığın cezalandırılabilmesi için meşruhatlı duruşma davetiyesi gönderilmesi, geldiğinde savunmasının alınmasını takiben, davetiye tebliğine rağmen gelmediği takdirde ise gıyabında anılan ceza verilebilecektir. Bu durum ise ancak suç muhakemesi sonucunda verilen yargı kararları için olduğu ve 5271 sayılı CMK.nun 270. maddenin 1. fıkra 1. cümlesinde dayanak bulduğu, ancak, yukarıda da açıklandığı üzere, icra mahkemesince itiraza tabi olarak verilen disiplin hapsi ve tazyik hapsi kararları “suç” karşılığı verilen kararlar olarak kabul görmemektedir. Konunun bir kez de Kabahatler Kanunu yönünden irdelenmesinde ise, anılan kanunun “itiraz yolu” başlıklı 29. maddesinde, “(1) Mahkemenin verdiği son karara karşı, yargı çevresinde yer aldığı ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yapılır. (2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir. (3) Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir…..” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü üzere Kabahatler Kanununda da itirazı inceleyecek ağır ceza mahkemesinin “itirazın kabulüne” veya "itirazın reddine," karar verir şeklinde düzenleme getirilmiştir. Ancak itirazın kabulüne karar vermesi halinde itirazın konusu hakkında da bir karar vermesi gerektiği hususunda bir düzenleme yok ise de, itirazı kabul eden ağır ceza mahkemesinin bu yönde hüküm oluşturması gerektiği de kuşkusuzdur. Diğer taraftan aynı maddenin 2. fıkrasındaki “itirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir.” amir hükmü gözetildiğinde, itiraz merciinin delil toplama ve sanığın savunmasını alması gibi yargılamayı gerektiren hususları yerine getirmesi de beklenmemelidir. Öte yandan, bir ihtisas mahkemesi olan icra mahkemesince yerine getirilmesi gereken delil toplama ya da sair araştırmanın yapılmasını itiraz mercii olan Ağır Ceza Mahkemesinden beklemek, zaten yoğun iş yükü altında bulunan mahkemeyi kendi asıl işlevinden uzaklaştırılmasına, yargı hizmetlerinin aksamasına, ve giderek adalet duygusunun zedelenmesine yol açabilecektir. Açıklamalar çerçevesinde icra mahkemesinden verilen itiraza tabi kararlara İİK.nun 353/1. maddesi uyarınca itiraz mercii olarak bakan Ağır Ceza Mahkemesince itirazın kabulüne karar verilmesi durumunda itirazın konusu hakkında da bir hüküm kurmak zorundadır. Ancak dosyada toplanması gereken delil, araştırma ya da borçlu sanığın savunmasının alınması veya meşruhatlı duruşma davetiyesi gönderilmesi gibi hususların yerine getirilmesi zorunluluğunun bulunduğu hallerde ise, itirazın kabulü ile birlikte bu noksanlıkların tamamlanmasını özel ihtisas mahkemesi olan icra mahkemesinden talep etmesi gerekmektedir. Ağır Ceza Mahkemesince İcra Mahkemesinin kararının kaldırılması kararı ile yetinilmesi, noksanlıkların tamamlanmasını ise özel ihtisas mahkemesi olan İcra Mahkemesinden istemesi gerekirken borçlu sanığın savunma hakkını da kısıtlayarak cezalandırılmasına karar vermesi isabetsizdir. Bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin kabulü ile ... Ağır Ceza Mahkemesinin 17.01.2007 tarihli ve 2007/228 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 309/4-b maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair işlemlerin mahallinde ifasına, dosyanın mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 4.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.