Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2007/4826 · K. 2007/6021

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/4826 E.  ,  2007/6021 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Mahkeme kararı davalı taraf vekiline 21.3.2007 günü tebliğ edilmiş olup, temyiz dilekçesi 6.4.2007 tarihinde temyiz defterine kaydedilmiştir. Bu durumda HUMK.nun 432. maddesi hükmünde öngörülen 15 günlük temyiz süresi geçmiş bulunduğundan 1.6.1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz isteminin reddine, Davacı vekilinin temyizine gelince; Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: 1-Kamulaştırma Yasasının 15. maddesinin son fıkrasında, bilirkişilerce aynı Yasanın 11. maddesinin (f) bendi hükmü gözetilerek yapılacak değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün (dava tarihi) esas tutulacağı öngörülmüştür. Buna göre dava tarihi olan 2006 yılına ait verilerin esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerekirken 2005 yılı verilerine göre hesaplama yapılması, 2-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre; iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %5, kuru tarım arazilerinde ise %6 alınmaktadır. Hal böyle iken taşınmazı kuru tarım arazisi kabul eden bilirkişi raporlarında taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %6 yerine %5 olarak kabulü, 3-İrtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının saptanmasında taşınmaz malın cinsi, kullanım biçimi ile irtifak hakkının niteliği, (boru hattı, enerji nakil hattı vs) kapladığı alan, yeri ve yönü gözönünde bulundurulmalıdır. Yargıtay uygulamalarında üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün (taşınmazın cinsi ve niteliğine uygun kullanımı önemli ölçüde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifakdan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35'ini, arsada %50'sini geçmeyeceği kabul edilmektedir. Buna göre; tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranı en fazla %1,5 olması gerekirken bilirkişi kurulu raporlarında değer düşüklüğü oranının %10 olarak kabul edilmesi, Doğru görülmemiştir. Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlarda İl Tarım Müdürlüğünden 2006 yılına ait veriler de getirtilerek bilirkişi kurullarından bu verilere ve bozmaya uygun ek raporlar alınmalı ve raporların bozmaya uygunluğu denetlenmek suretiyle oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 26.6.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.