Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2007/5069 · K. 2007/6202

1. Hukuk Dairesi         2007/5069 E.  ,  2007/6202 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : NİĞDE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 30/01/2007 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, miras bırakan babası Tom'un.... parsel sayılı taşınmazını mirastan mal kaçırmak amacıyla damadı olan davalıya muvazaalı biçimde devrettiğini ileri sürerek tapunun iptaliyle miras payı oranında tescilini istemiştir. Davalı, davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, kanıtlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ..... raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Getirtilen resmi akit tablosu ve veraset ilamından, çekişme konusu ..parsel sayılı taşınmazın miras bırakan M..T...a ait iken 14.6.1999 tarihli vekaletnameyle vekil kıldığı .. tarafından 21.6.1999 tarihinde davalı D..a satılarak devredildiği ; miras bırakanın 21.1.2002’de ölümüyle geriye mirasçısı olarak dava dışı karısı Asiye ve kızı S..ile davacı oğlu B....’ın kaldığı, davalı Durmuş’un ise miras bırakanın kızı S..’ın kocası olduğu görülmektedir. Davacı, taşınmazın temlikinin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı biçimde gerçekleştirildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini istiyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmıyacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tesbiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Dosya içeriği ve toplanan delillere göre, somut olayda, taşınmazın akit bedeli ile o tarihteki gerçek değeri arasında aşırı fark bulunduğu, miras bırakanın satış yapmasını gerektiren makul ve inandırıcı bir nedenin varlığının kanıtlanamadığı satış sırasında davalının inşaatlarda çalıştığı ve alım gücünün olmadığı, her hangi bir bedel ödendiğinin de ispat edilemediği açıklanan bu olgular yukarıda değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazın mal kaçırma amacıyla muvazaalı biçimde davalıya devredildiği kabul edilmelidir. Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu reddedilmesi isabetsizdir. Davacının temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.5.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.