Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/6296 · K. 2007/11815

21. Hukuk Dairesi         2007/6296 E.  ,  2007/11815 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Çorum İş Mahkemesi Tarih               : 23.6.2006 Davacı  ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun tesbitine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir. Hükmün  davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının  1998 yılından dava tarihi olan 24.4.2006 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece  istemin  kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Davacının Ziraat Odasına ve Tarım Kredi Kooperatifine ortak olmadığı,  üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, Ziraat Bankasından kredi almadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.05.1998 tarihinde yapılıp,diğer kesintisinin ise 20.6.2001 tarihinde yapıldığı başkaca kesintisinin bulunmadığı ,  1.6.2003 tarihinden  itibaren de 2926 sayılı Yasa kapsamında tescilli olduğu  anlaşılmıştır. Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.6.1998-31.12.1998 dönemi ile 1.7.2001- 31.12.2001 dönemi yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin ve başkaca kaydının bulunmadığı 1.1.1999-31.12.2000 ve 1.1.2002-1.6.2003 dönemi yönünden 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtların varlığı  araştırılmaksızın sonuca gidildiği  gibi  1.6.2003 tarihinde  sonrada Kuruma tescilli olduğu dikkate alınmadan   hüküm kurulduğu görülmektedir. Yapılacak İş; davacıya  ihtilaf  konusu dönemlerde varsa başka ürün satışı yaptığı kişi,  kurum ve kuruluşları  açıklattırmak  bu kişi, kurum ve  kuruluşlardan  ürün bedelinden  prim kesintisi  yapılıp  yapılmadığını  sormak, yapılmış  ise belgelerini getirtmek ,pancar kesintileri   nedeniyle   Pancar   Ekicileri   Kooperatif   kaydının  olup olmadığını yöntemince araştırmak, gelen belgeler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek ihtilaf konusu dönemle ilgili çıkacak sonuca göre,  1.6.2003 tarihinden  dava tarihine kadar olan isteminde  hukuki yarar bulunmadığından   reddine karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.