Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2007/6382 · K. 2007/7474

1. Hukuk Dairesi         2007/6382 E.  ,  2007/7474 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : TUZLA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 20/09/2006 Taraflar arasında görülen davada; Davacılar, malik oldukları ...parsel sayılı taşınmazın 3194 Sayılı Yasanın 18. maddesi uygulamasına tabi tutularak ..ada .. parsel sayılı imar parselinde Hazine ile birlikte miras bırakanlarının paydaş kılınmasına yönelik işlemin idare mahkemesinde iptal edilerek kesinleştiğini ileri sürerek kadastral parselin ihyası isteğinde bulunmuşlardır. Davalı Belediye; davanın husumetten reddini savunmuştur. Davalı Hazine; davanın ispat edilmesi gerektiğini bildirmiştir. Davacı vekili 20.09.2006 tarihli oturumda; dava açıldıktan sonra dava konusu taşınmazın eski hale getirildiğini beyan etmiştir. Mahkemece; davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle reddine, karar verilmiştir. Karar davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği gürüşülüp düşünüldü. -KARAR- Dava, kadastral parselin ihyası isteğine ilişkindir. Mahkemece davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Nevarki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır. İşte bu gibi hallerde HUMK.'nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.'nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz.  Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa kararda davacı yararına vekalet ücreti takdiri ile yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline biçimindeki karara çelişkili olarak gerekçeli kararda davalı yararına vekalet ücreti takdiri ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması biçiminde karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün 10.04.1992 gün, 1992/7 Esas, 1992/4 Sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 02.07.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.