Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/6740 · K. 2007/7115

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/6740 E.  ,  2007/7115 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Davacı eşimin, tarım ... sigortalısı olarak sigortalılık başlangıç tarihinin 1995 tarihi olarak tesbiti ile borçlanma talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacı murisinin, tarım ... sigortalılığının 1995 yılından başlatılmasının tesbiti ve borçlanma istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı murisinin 1995 yılından tescil edildiği 1.11.1998 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5458 sayılı prim borçlarının yapılandırılması ile ilgili yasadan istifade edebileceğinin tesbiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacı murisinin sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 11.4.1996 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece ilk ... prim tevkifatı yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.05.1996 tarihinden itibaren davacı murisinin tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken, 1995 yılından itibaren tarım ... sigortalısı olduğuna karar verilmesi ayrıca davacı murisinin 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı olarak 01.11.1998 tarihinde Kurumca kayıt ve tescil edilmiş olduğuna göre taraflar arasındaki ihtilaf bulunmayan 01.11.1998 tarihi ile sigortalının ölüm tarihi olan 05.02.2001 tarihleri arasındaki dönem yönünden tesbit kararı verilmesinde hukuki yarar bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken tesbit kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının ilk bendinin tümüyle silinerek yerine, “Davanın kısmen kabulüne, davacı murisi olan 1945 doğumlu Galip Ülgün’nün ürün tesliminden ilk ... prim kesintisinin yapılarak kuruma yatırıldığı 11.4.1996 tarihini takibeden aybaşı olan 01.05.1996 tarihinden sigortalı olarak kayıt ve tescil edildiği 01.11.1998 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, bu süreye yönelik borçlanma isteminin kabulüne, davanın kısmen reddi nedeniyle 400.00YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, kararın bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 26.4.2007, gününde oy birliği ile karar verildi.