Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/7015 · K. 2008/75

21. Hukuk Dairesi         2007/7015 E.  ,  2008/75 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Kocaeli 2. İş Mahkemesi Tarih               :  15.6.2006 Davacılar murisinin iş kazası  sonucu ölümünden  doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir. Hükmün davacılar  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, ve kararın bozmaya uygun olması nedeniyle  davacılar E. D.H.D., U. D. ve U. D.'in temyiz  itirazlarının   reddine. 2-Davacı H. D.in temyizine gelince; Davacı kardeşi  S.nin iş kazasında ölmesi nedeni ile manevi tazminat isteminde bulunmuş  mahkemece talebinin " ibra" nedeni ile reddine karar verilmiştir.  Verilen  bu hüküm Dairemize ait 2.6.2003 gün 2003/5107-5192 sayılı ilamı ile, sair temyzi itirazları reddedilerek davacılar E. ve H.'nin maddi tazminatına  esas olacak bir yönden bozulmuştur.  Davacı H.nın bozmadan önceki hükmü temyiz etmiştir. Her ne kadar bozmada ibranamedeki manevi tazminata ilişkin açıklamalar gözönünde  tutulan davacı H.dahil tüm davacıların sair temyiz itirazlarının reddine hükmolunmuş ve mahkemece de bozmaya uyulmuş ise de ibraname tarihinde H.18 yaşını doldurarak  reşit  olduğundan onun adına velayeten ibraname düzenlenmiş olması kendisini bağlayıcı değildir. Bu durumda bozmaya yerel mahkemece uyulmuş ise de davalılar yararına H.yönünden  kazanılmış usuli hakkın gerçekleştiğinden söz edilemez. Gerçekten Dairemize ait 2.6.2003 gün, 2003/5107-5192 sayılı bozma ilamı bu yönüyle maddi yanılgıya  dayalı olduğundan karşı taraf lehine  sonuç doğurmaz.  Maddi yanılgı  kavramından amaç hukuksal değerlendirme ve denetim dışında tamamen maddi  olgulara yönelik ilk bakışta yanılgı olduğu açık ve belirgin  olup,  her nasılsa inceleme  sırasında gözden kaçmış ve bu tür bir yanlışlığın sürdürülmesinin kamu düzeni ve  vicdanı yönünden  savunulmasının mümkün bulunmadığı  yargılamanın sonucunu büyük ölçüde etkileyen  ve çoğu kez tersine çeviren ve  düzeltilmesinin zorunlu olduğu açık yanılgılar olduğu uygulamada zaman zaman görüldüğü  gibi  Yargıtay denetimi sırasında uyuşmazlık konusuna ilişkin maddi olgularda, davanın taraflarında uyuşmazlık sürecinde uyuşmazlığa  esas başlangıç ve bitim tarihlerinde zarar hesaplarına ait rakam ve olgularda ve bunlara benzer durumlarda,  yanlış  algılama sonucu açık ve belirgin yanlışlıklar yapılmasının mümkün olduğu bu tür açık hatalarda ısrar edilmesi ve maddi gerçeğin gözardı yapılması,  yargıya duyulan güven ve saygınlığın sarsacağı gibi adalete olan inancı da ortadan kaldırılacağı görüşü ile Yargıtay  uygulamlarında açık maddi  yanlışlığın düzeltileceğinin kabul edildiği Yargıtay hukuk Genel Kurulu'nun 23.10.2002 gün Esas 2002/10-895 Karar 2002/838 ve 1.7.2003, 21.425-441 sayılı kararlarında da açıklanmıştır. Açıklanan bu maddi olgu ve ilkeler ışığında  yukarıda anılan Dairemize ait  bozma kararı davacı H.yönünden usuli kazanılmış hakkın  istisnalarından olan maddi hataya dayalı bulunduğundan H.D.yönünden  manevi tazminat talebinin reddine ilişkin yerel mahkeme kararının  bozulması gerekmiştir. Yapılacak iş: davacı H. D. lehine olayın oluş şekline olay tarihine muris ve  davalıların karşılıklı kusur oranlarına sosyal ve ekonomik durumlarına ve özellikle 26.6.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçim oran ve niteliği ile hak ve nasafet kurallarına  göre  uygun bir manevi tazminata karar vermekten ibarettir. O halde, davacı H.D.in  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının  temyiz edenlere yükletilmesine,  14.1.2008  gününde oybirliğiyle karar verildi.