Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2007/7028 · K. 2007/7599

14. Hukuk Dairesi 2007/7028 E., 2007/7599 K. 14. Hukuk Dairesi 2007/7028 E., 2007/7599 K. - YAYLAYA ELATMANIN ÖNLENMESİ- 4342 S. MERA KANUNU [ Madde 20 ] "İçtihat Metni" Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.08.2005 gününde verilen dilekçe ile müdahalenin önlenmesi ve kai istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.01.2007 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: Dava, yayla yerinde bulunan yola yapı yapılarak oluşturulan haksız elatmanın önlenmesi istemiyle açılmıştır. Mahkemece dava kabul edilmiş, bilirkişinin 13.09.2006 tarihli krokisinde A, B ve C harfleri ile gösterilen yerlerin yıkımı suretiyle davalılar elatmasının önlenmesine karar verilmiştir. Hükmü davalılar vekili temyiz etmiştir. Gerek davacıya, gerekse davalılara ait yapıların bulunduğu yerin yöresel olarak "Ç... Yaylası" şeklinde adlandırılan yayla yerinde olduğu çekişmesizdir. 4342 sayılı Mer'a Kanunu'nun 3. maddesinde yapılan tanıma göre yayla; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Yasa'nın 4. maddesi hükmünce de, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylanın hangi amaçla olursa olsun özel mülkiyete konu teşkil etmesi ve amacı dışında kullanılması olanaklı değildir. Dolayısıyla davacının özde yayla niteliğinde bulunan çekişmeli alanda hangi nedenle olursa olsun, özel yararlanma iddiası dinlenemez. Ancak; Mer'a, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy ya da belediyeye aittir. O köy veya belediye insanlarının mer'a, yaylak ve kışlaktan ayrık düşünmek, mer'a, yaylak ve kışlaktan yararlanmalarını yasaklamak mümkün değildir. İnsanların yaylaktan yararlanırken taşkınlığa kaçmadan bazı yapılar yapması da olağandır. Bu gibi yapıların nitelikleri 4342 sayılı Mer'a Kanunu'nun 20. maddesinde gösterilmiş, o yerlerin bulunduğu köy ve belediye halkının yayladan yararlanırken 442 sayılı Köy Kanunu'nda öngörülen inşaatlar yapabilecekleri, Valiliklerden izin alınması koşuluyla imar mevzuatına göre yapılacak, ancak kullanma amacına uygun mandıra, suluk, sundurma ve süreklilik göstermeyen barınak ve ağıllar veya benzerlerini yapabilecekleri hükme bağlamıştır. Eldeki çekişmede önemli olan mahkemece yıkımına karar verilen krokide A, B ve C harfleri ile gösterilen yapıların niteliğinin saptanması, bunların 4342 sayılı Mer'a Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında yararlanma amacına yönelik yapılmış yapılar olup olmadığının belirlenmesidir. Hal böyle olunca mahkemece, yerinde yeniden keşif yapılmalı, yıkımı hüküm altına alınan yapıların yöresel âdetler de gözetilerek yasanın 20. maddesi kapsamındaki yerler arasında bulunup bulunamayacağı, yerel bilirkişi ve tarım ya da ziraat uzmanı bilirkişi marifeti ile saptanmalı, bunun sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır. Mahkemece, eksik inceleme ve araştırmayla istem yazılı olduğu şekilde hüküm altına alındığından kararın bozulması gerekmiştir. Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 18.06.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.