Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2007/7237 · K. 2007/13212

21. Hukuk Dairesi         2007/7237 E.  ,  2007/13212 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Afyonkarahisar İş Mahkemesi TARİHİ : 14/02/2007 Davacı, 01.05.1994-29.06.2006 tarihleri arası S.S.K.'lı süreleri hariç tarım  bağ-kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacının, 01.05.994-29.6.2006 tarihleri arasında Sosyal Sigortalar Kurumu'na tabi çalışmaları dışında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece 01.05.1997-31.07.2000, 16.08.2000-05.04.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne fazla istemin reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden 14.05.1997 , 21.05.2003,  20.05.2004 ve 23.05.2005 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı,  sigortalılığının devamı sırasında  20.12.1993 - 30.11.1994, 01.08.2000- 15.08.2000, 06.04.2005 - 28.04.2005 , 20.07.2005 - 09.09.2006  tarihleri arasında  SSK.'na  tabi  çalışmalarının  bulunduğu,    davacının   26.03.2003 tarihinde pancar kooperatifine ortak olduğu,  Ziraat Bankası ile ilişkisinin olmadığı,  görülmüştür. Mahkemece 01.05.1997-31.12.1997, 01.01.2003-05.04.2005 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi yerinde ise de kesintinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 01.01.1998-31.12.2002 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabul edilmesi isabetsiz olmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın  hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurum vekilinin bu  yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.