Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/10591 · K. 2008/13575

21. Hukuk Dairesi         2008/10591 E.  ,  2008/13575 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bakırköy 12. İş Mahkemesi TARİHİ : 03/03/2008 Davacılar murisinin, meslek hastalığı sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda;  ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar vekilince duruşmalı olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 16.09.2008 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı  vekili Avukat Ş.B.  ile karşı taraf adına kimse gelmedi  Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacıların yakınlarının meslek hastalığı sonucu öldüğü iddiasına dayalı maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davacıların yakınlarının davalıya ait işyerinde çalıştığına ilişkin somut bir kayıt ve delil bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Dava, nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Bu tür uyuşmazlıklarda sigortalının davalıya ait işyerinde çalışırken yakalandığı meslek hastalığı sonucu ölüp ölmediğinin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin belirlenmesi gerekir. Öte yandan, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için SGK tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin belirlenecek tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.Bu bakımdan davanın niteliği gözönünde tutularak davacıların yakınlarının davalıya ait işyerinde çalışırken meslek hastalığına yakalanıp yakalanmadığının, yakalanmış ise ölüm olayının bu meslek hastalığına bağlı olup olmadığının tespiti, SGK.'ca hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin belirlenmesi gerekir. 506 sayılı Yasa'nın 28. maddesinde işverenin bir sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenmesi halinde veya durum kendisine bildirilirse bunu öğrendiği günden başlayarak iki gün içinde SGK.'na bildirmekle yükümlü olduğu, işyerinden ayrıldıktan sonra meslek hastalığına yakalandığını öğrenen sigortalının doğrudan doğruya Kuruma müracaat edebileceği, 30. maddesinde meslek hastalığı ile ilgili bildirimler üzerine gerekli incelemenin doğrudan doğruya SGK.'ca yapılacağı, 31. maddesinde SGK.'nun sigortalıya veya hak sahibi kimselerine bağlanacak gelirleri, yapılan inceleme ve soruşturmalar sonucunda gerekli belgelerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç 3 ay içinde tespit ederek ilgililere yazı ile bildireceği, ilgililerin, yazıyı aldıkları günden başlayarak bir yıl içinde yetkili Mahkemeye başvurarak Kurum kararına itirazda bulunacakları, mahkeme kararının kesinleşmesiyle, Kurum kararının kesinleşmiş olacağı, 23. ve 24. maddesinde sigortalının meslek hastalığı sonucu ölümü halinde hak sahiplerine meslek hastalığı sigorta kolundan gelir bağlanacağı bildirilmiştir. Somut olayda sigortalının meslek hastalığına yakalandığı ve meslek hastalığı sonucu öldüğü konusunda SGK.'nun haberdar edilmediği, ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişi tarafından hak sahibi M.Y.'ın şikayeti üzerine yapılan soruşturma sırasında " K.R." ünvanlı işyerinin önceden davalı A.O.Ö.'a ait olduğu,  bilahare aynı işyerinin aynı ünvan altında dava dışı "A. End. Mak. San. ve Dış Tic. Ltd. Şirketi" tarafından işletildiğinin tespit edildiği, sigortalının bu işyerinde çalıştığı, meslek hastalığına yakalandığı ve meslek hastalığı sonucu öldüğü konusunda yeterli delil elde edilemediğinden bir sonuca varılamadığı anlaşılmaktadır. Yapılacak iş; hak sahibi davacılara yakınlarının davalıya ait işyerinde çalışırken meslek hastalığına yakalandığı ve meslek hastalığı sonucu öldüğünü SGK.'na ihbarda bulunmak giderek meslek hastalığı sonucu ölüm nedeniyle gelir bağlanması için başvurmaları, taleplerinin SGK.'ca kabul edilmemesi halinde tazminat istemli bu davada SGK. taraf olmadığından ve verilecek karar SGK.'nun hak alanını etkileyeceğinden tazminat davası ile ölümün meslek hastalığı sonucu gerçekleştiğinin tespiti davasında istemlerin yasal dayanaklarının ve buna bağlı olarak yapılacak inceleme ve araştırma yöntemlerinin farklılığı, temel ilişkinin kanıtlanmasında izlenecek usul, SGK.'ca bağlanması muhtemel gelirler yönünden peşin sermaye değerinin belirlenmesi gibi bir takım farklı olgular nedeniyle HGK.'nun 07.02.2007 günlü 2007/21-69 Esas, 2007/55 Karar sayılı Kararı da gözetilerek  işvereni ve hak alanını etkileyeceğinden SGK. Başkanlığını hasım göstererek tespit davası açmaları için önel vermek, tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca göre karar vermektir. Mahkemece açıklanan doğrultuda işlem yapılmaksızın SGK.'nun taraf olmadığı tazminat istemli bu davada sigortalının davalıya ait işyerinde çalıştığına, meslek hastalığına yakalandığına ve ölüm olayının meslek hastalığına bağlı olduğuna ilişkin delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacıların öteki itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, davacı Avukatı yararına takdir edilen 550.00 YTL  duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine,  temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine, 16.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.