Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/10707 · K. 2008/19464

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/10707 E.  ,  2008/19464 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacı murisinin teslim ettiği ürünlerden yapılan kesintileri nedeniyle tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan ve dava tarihinde yürürlükte olan 2926 sayılı Yasa hükümlerine göre,bu yasa da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Somut olayda, davacı murisi...’ın Ziraat Odasına 03.08.2001 tarihinde kaydolduğu Tarım Kredi Kooperatifine kaydının bulunmadığı, davacı murisinin sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 15.07.1994 tarihinde yapılıp diğer kesintilerinin ise 1995,1996,1999,2001ve 2002 yıllarında yapıldığı görülmektedir. Mahkemece kesinti ve kayıtlara göre 01.08.1994-31.12.1996 ve 01.07.1999-28.08.2005 tarihleri arasında verilen tesbit kararı yerinde ise de dava tarihinde yürürlükte bulunan 2926 sayılı yasanın 5. maddesine aykırı olarak,davacının ürün teslimi ve kayıtlarının bulunmadığı1997ve 1998 yıllarından sonra 1999 yılında yapılan kesintisi nedeniyle ikinci tescilinin kesintiyi takıp eden aybaşı olan 01.07.1999 tarihinden başlatılması gerekirken yasaya aykırı olarak kesinti tarihi olan 04.06.1999 tarihinden başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.M.U.K’un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün birinci fıkrası tamamen silinerek, yerine; “davanın kısmen kabulü ile davacı murisi...’ın 15.07.1994 tarihinde yapılan ilk kesintini takip eden aybaşı olan 01.08.1994-31.12.1996 ve 04.06.1999 tarihinde yapılan kesintisini takip eden aybaşı olan 01.07.1999-28.08.2005 tarihleri arasında kalan sürelerde Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine”, yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 15.12.2008 günü oybirliğiyle karar verildi.