Yargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2008/11583 · K. 2009/14092

(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/11583 E.  ,  2009/14092 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. K A R A R Davacı, ... İlçesi ... Köyü sınırlarında ve ... Orman İşletmesi ... Bölgesi içerisinde bulunan 91.500 m2’lik alanın, 6831 sayılı yasanın 17. maddesine göre Orman Genel Müdürlüğü tarafından 49 yıllık intifa hakkının davalıya tahsis edildiğini, davalı Belediyenin de taşınmazın bir bölümünü, açılan ihale sonucunda “yap işlet devret” modeli ile aynı süre ile kendisine devrettiğini, bu şekilde intifa hakkı sahibi olduğu alanda, mevzii imar plan ve projesine göre inşa ettiği yazlık evi kullanmaya başladığını, ne var ki dava dışı Orman İdaresinin, davalı ... ile yapmış olduğu intifa hakkına ilişkin sözleşmeyi iptal etmesi ile birlikte kendisinin de söz konusu yeri kullanmaktan men edildiğini, Orman idaresinin bu yeri daha sonra dava dışı ... köyü Turizm ve Yatırım işletmeleri Ltd şirketine kiraladığını ve kendi yerini bu kez bu şirketten kiraladığını ve kira bedeli ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek, ödemek zorunda kaldığı kira bedeli ile taşınmaza yaptığı zorunlu ve faydalı masraflar karşılığı olmak üzere şimdilik 7.000,00 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, dava konusu yerin Orman İdaresi tarafından Belediyeye yapılan tahsisin iptal edilmesi üzerine, yeniden yapılan ihale sonucunda, davacının da ortak olduğu şirkete kiralandığını ve davacının halen bu yeri kullandığını, herhangi bir zararının da söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kabulüne, 7.000,00 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, ... ili, ... ilçesi, ... Köyü 2008/11583-2009/14092 sınırları içerisinde bulunan 91.500 m2’lik orman arazisinin, 6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesi gereğince “Eğitim ve Dinlenme Tesisleri” kurulması amacıyla 26.1.1987 tarihinde dava dışı Orman İdaresince davalı ... Belediyesine 49 yıl süre ile intifa hakkının tahsis edildiği, bu konuda adı geçen Belediye Başkanlığından 21.10.1987 tarihli taahhüt senedi alındığı, 10.5.1988 tarihinde teslim edilen tahsise konu yerde Belediye tarafından su basman seviyesinde inşaatların yapıldığı, ancak Belediye Encümenince 27.9.1988 tarihinde, “su basman seviyeleri tamamlanmış yerlerin belli bir bedel karşılığında, ihale ile 153 kişiye dağıtımının sağlanması” konusunda alınan karar üzerine, açılan ihale ve 13.12.1988 tarihinde yapılan kura çekimi ile, davacının da aralarında olduğu bu kişilerden taahhütname alınmak suretiyle, inşaatların tip projelerine uygun olarak iki yıl içerisinde kendileri tarafından tamamlanması koşulu ile, söz konusu yerlere ilişkin intifa haklarının 49 yıllığına adı geçen kişilere devredildiği, inşaatların 1989-1990 yılarında tamamlanarak, “yazlık ev” olarak kullanılmaya başlandığı, bu arada Belediye Başkanlığının, dava dışı Orman Genel Müdürlüğüne vermiş olduğu taahhüt senedinin 9. maddesine aykırı hareket ederek, “Eğitim ve dinlenme tesisi olarak kullanılması gereken yerlerin, 49 yıllık intifa hakkının özel kişilere bedeli karşılığında devredildiği, dolayısıyla orman arazisinin tahsis amacı dışında kullanıldığı, 1993-1994 yılarına ait tahsis bedelleriyle ağaçlandırma bedellerinin de ödenmediği” gerekçeleriyle Belediyeye verilen intifa hakkının 26.11.1996 tarihinde Orman İdaresince iptal edildiği, buna rağmen bu yerleri kullanmaya devam eden kişilerin, intifadan men edilerek, 4.10.2000 tarihinde de evlerin mühürlendiği, bu aşamadan sonra ise 24.10.2003 tarihinde davacı ve diğer intifa hakkı sahiplerinin ... Köyü Şirketini kurarak 15.6.2004 tarihinde de adı geçen şirketin, yapılan ihale sonucunda söz konusu yerleri 116.000,00 YTL yıllık kira bedeli karşılığında 10 yıllık kira sözleşmesi ile kiraladığı, davacı ve diğer kişilerin de aynı tarihte adı geçen şirketle ayrı ayrı kira sözleşmeleri imzalamak suretiyle, 2004 yılından itibaren ve halen de, dava konusu sözleşmeden bağımsız olarak yapılan bu sözleşme ve ödenen kira bedelleri karşılığında evlerini kullandıkları tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dava konusu olayda davacı, su basman seviyesinde iken davalıdan bedeli karşılığında intifa hakkını alarak tamamladığı yazlık evini, mühürlendiği tarihten sonra kullanamadığı yıllara ilişkin kira bedeli ile inşa edilen eve yaptığı zorunlu ve faydalı giderleri talep etmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda evin dava tarihi itibariyle belirlenen değeri ile 2001-2006 yılları arasındaki kira bedeli üzerinden taleple bağlı kalınarak davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuşsa da, söz konusu bilirkişi raporu, denetime elverişli olmadığı gibi, az yukarda da açıklandığı üzere, dava dışı Orman İdaresi tarafından, Orman Kanununun 17. maddesi gereğince “Eğitim ve Dinlenme Tesisleri” olarak kullanılması amacıyla davalı Belediyeye intifa hakkı tahsis edilen orman arazisinin, söz konusu bu hakkın lehdarı tarafından tahsis amacına aykırı şekilde üçüncü kişilere devredildiği, bu nedenle de 2008/11583-2009/14092 Belediyeye verilen intifa hakkının 26.11.1996 tarihinde Orman İdaresince iptal edildiği, davalının bu işleme karşı ... İdare Mahkemesinde açmış olduğu 2002/491 E. 2003/48 K. sayılı davanın da reddedilerek kesinleştiği sabit olup, böylelikle davalı Belediyenin, kamu kurumu olması itibariyle, dayanağını Orman Kanununun ilgili maddesinden alan tahsis işlemine ve bu tahsis nedeniyle vermiş olduğu 21.10.1987 tarihli taahhüt senedine aykırı davrandığının, kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olması karşısında, davalının tahsise konu yerlerle ilgili üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmelerin de geçersiz olduğunun kabulü gerekir. Bu kabule göre de somut olayda davacı, ancak su basman seviyesinde iken davalıdan intifa hakkını alarak tamamladığı binanın yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa fiyatlarına göre malzeme ve işçilik bedelleri dahil olmak üzere tüm yapım masraflarının ödetilmesini talep edebilir. Mahkemenin, geçerli olması halinde dahi “yap işlet, devret” şeklindeki niteliği itibariyle mülkiyet hakkı doğurmayan geçersiz sözleşmeye dayanarak, “yapılan binanın dava tarihindeki rayiç değerinin ödetilmesi” gerektiğine ilişkin kabulünde isabet bulunmamaktadır. Öte yandan talep kira bedeli ile taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı masraflar gideri isteğine ilişkin olup hüküm altına alınan miktarın ne kadarının kira bedeli ve ne kadarının taşınmaza yapılan zorunlu ve faydalı masraf gideri olduğu da anlaşılamamaktadır. O halde mahkemece davacı tarafından tamamlanan binanın, yapıldığı tarih itibariyle serbest piyasa fiyatlarına göre malzeme ve işçilik bedelleri dahil olmak üzere tüm yapım masrafları, konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan açıklayıcı ve denetime elverişli rapor alınmak suretiyle belirlenerek, belirlenecek bu miktarın ödetilmesine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 3.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.