Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2008/12699 · K. 2009/1056

1. Hukuk Dairesi         2008/12699 E.  ,  2009/1056 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : FATİH 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 28/10/2008 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, 1081 ada 44 parsel sayılı taşınmazın 1/2 hisse maliki Hristo kızı M. C. davalı İstanbul Defterdarının kayyım tayin edildiğini, kayyımla idare süresinin 10 yılı doldurduğunu ileri sürüp, M.C.nun gaipliğine, adına kayıtlı hissenin tapu kaydına konulmuş şerhler kaldırılarak Hazine adına tesciline karar  verilmesini istemiştir. Davalı, davacının davasını ispatlaması gerektiğini beyan etmiştir. Mahkemece, Medeni Yasanın 588. Maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar  verilmiştir. Karar, davacı Hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, gaiplik ve şerhin terkini suretiyle tescil isteğine ilişkindir. Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır. İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz. Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek, mahkemece kısa kararda "davanın kabulüne" gerekçeli kararda ise; "gaiplik ve Hazine adına tescil istemlerinin kabulüne, şerh terkini talebinin reddine" karar verilerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.1.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.