Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/13493 · K. 2009/12179

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/13493 E.  ,  2009/12179 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi Davacı,davalı işveren nezdinde 15.8.1996 tarihinden itibaren çalıştığının tesbiti ile çalışmalarının 2098.sayılı Yasa kapsamında olduğuna karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava,davacının sigortalılık süresine işin niteliği nazara alınarak 506 sayılı Yasa'nın Ek 5.maddesi gereğince her tam yıl için Yasanın belirlediği itibari hizmet süresinin eklenmesi istemine ilişkindir. Anılan maddeye göre, sigortalıların itibari hizmetten yararlanması için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Yasanın öngördüğü birinci koşul sigortalının fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binalarında çalışması, ikinci koşul ise; IV. bendin (1.2.3.4.) alt bentlerinde belirtildiği biçimde a) çElik, demir ve tunç döküm, b) zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit ve boya işleriyle gaz maskesi ile çalışmayı gerektiren işleri, c) patlayıcı maddeler yapılması, d) kaynak işleri yapmasıdır. Başka bir anlatımla, IV. bendin alt bentlerinde belirtilen işleri yaparken fiziksel dış etkenlerin ve olumsuz çalışma koşullarının da olayda ayrıca gerçekleşmesi koşuldur. Somut olayda, davacının dava konusu dönemde işyerindeki çalışmalarının, ... Şeker Fabrikasında 15.6.2003 tarihinden 2006/7. dönemine kadar ziraat aletler kısmında posta başı göreviyle "tarım makineleri ... mibzerlerinin tamiri, bakımı ayrıca ... boşaltma makinelerinin bakım ve tamiri ve takibi" işinde çalıştığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davacının gerek...Şeker Fabrikasında, kampanya döneminde ve kampanya dışı dönemde, gerekse daimi işçi olarak çalışmaları sırasında, zehirli gazlara maruz kaldığı ve zehirli gazların havadaki oranının işçi sağlığına zararlı, öngörülen ve kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğuna, ilişkin dosya içerisinde bulgu yoktur. Hal böyle olunca ve özellikle Şeker Fabrikalarında geçen çalışmalar için kampanya döneminde ve kampanya dışı dönemde, tarım aletleri kısmında geçen çalışmalar için ise yıl boyu davacının Ek5/IV maddesinin alt bentlerinin öngördüğü koşullar ile çalışıp çalışmadığı, çalıştığı bölümlerde zehirli gazlara maruz kalınıp kalınmadığı, zehirli gazlara maruz kalınıyorsa bunların işçi sağlığı açısından tehlike oluşturacak değerde, öngörülen ve kabul edilebilir sınırların üzerinde olup olmadığının mahallinde ölçümleme yapılarak belirlenmesi gerektiği açıktır. Mahallen yapılan bu belirleme sırasında zehirli gazların hangilerinin hangi işlemler sonucu ortaya çıktığı ve bu gazların diğer bölümlerde çalışanları nasıl etkilediği, bu gazların diğer bölümlere nasıl ulaştığı, açıklanmalı her bölüm için ayrı ayrı ölçümleme yapılmalıdır. Ayrıca zehirli gazların havadaki oranın insan sağlığına zararlı ve kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğunun mahallinde yapılan ölçümleme ile belirlenmesi halinde bu gazları ortaya çıkaran işlemlerin her gün yapılıp yapılmadığı gerektiğinde ilgili bölümün iş raporları getirtilerek denetlenmeli, işyeri idarecilerinin bizzat tanık olarak dinlenip işyerindeki puantaj cetvellerindeki kayıtlarında incelenmek suretiyle ve giderek sigortalının varsa insan sağlığına zararlı ve havadaki oranı kabul edilebilir sınırların üzerindeki zehirli gazlara maruz kaldığı çalışma dönemi hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak biçimde belirlenmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ... Şeker Fabrikası için düzenlenen ve Ek5/IV maddesinin alt bentlerinin öngördüğü koşulların oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmadan soyut ifadelere dayalı olarak oluşturulan yetersiz bilirkişi raporu karara esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Fabrikası'na iadesine,06.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.