Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/14078 · K. 2009/4230

21. Hukuk Dairesi         2008/14078 E.  ,  2009/4230 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Zonguldak 2. İş Mahkemesi TARİHİ : 01/05/2008 Davacı, meslek hastalığı sonucu  ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacının murisi N.A.'ın  meslek  hastalığı sonucu  öldüğü iddiasına dayalı hak sahibi davacının  uğradığı maddi zararın giderilmesi  istemine ilişkindir. Mahkemece, Yüksek Sağlık Kurulu'nun 23.03.2008 tarihli kararına dayanılarak davacının murisinin ölümünün meslek hastalığına  bağlı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya aykırıdır. Gerek muris sigortalının 13.07.2006 ölüm tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 12. Maddesinde gerekse 5510 sayılı Yasa'nın 16. maddesinde   meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir  bağlanacağı bildirilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahipleri  bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesidir. Anılan maddeye göre, "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin veRilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malûllük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Sağlık Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir. "Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 40. maddesine göre de," Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'nin 5. ve geçici 2. maddesine göre Ankara, İstanbul ve Zonguldak’ta Sağlık Bakanlığı Meslek Hastalıkları Hastaneleri veya devlet üniversitesi hastaneleri) tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağılık kurumu raporu ve dayanağı tıbbî  belgelerin incelenmesi, b)Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur. Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu  aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir. Öte yandan  kurumca hak sahibine gelir  bağlanabilmesi için öncelikle ölüm olayının  meslek hastalığına bağlı olup  olmadığının tesbiti ön sorundur.  Ölüm olayının meslek hastalığına bağlı  olup olmadığı ile ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumunun  hak alanını doğrudan  ilgilendirmekte olup  tazminat davasında kurum taraf değildir. Ölüm olayının  meslek hastalığına bağlı olduğuna ilişkin bir  mahkeme kararı olmadıkça  Sosyal Güvenlik Kurumunca hak sahibine gelir  bağlanamayacağından bu gelirin peşin sermaye değeri maddi zarardan düşülmeden Kurumca  karşılanmayan  maddi zarar  miktarını belirleme imkanı  olmadığından ölüm olayının meslek hastalığına bağlı  olduğunun tesbitine  ilişkin davanın maddi tazminat  istemli dava ile birarada görülüp sonuçlandırılmasının  fiilen  mümkün olmadığı ortadadır.  HGK'nun  7.2.2007  tarihli, 2007/21-69 Esas, 2007/ 55  Karar sayılı  kararı da  bu yöndedir. Somut olayda muris sigortalının  davalı kurumca  9.7.2003 tarihinde % 26.2 oranında meslek hastalığına  duçar olduğu  tesbit  edilerek sürekli iş göremezlik geliri bağlandığı,  sigortalının 13.7.2006 tarihinde ölümü üzerine ölüm olayının  SGK'na  bildirildiği ancak  Kurumca 16.7.2007 tarihli rapor esas alarak  ölümün meslek hastalığına bağlı  olmadığına karar verildiği, davacının murisinin ölüm nedeninin meslek hastalığı olmadığı YSK’nun 23.03.2008 tarihli raporunda tespit edildiği,davacının her iki raporada itiraz ettiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca; Mahkemece davacının YSK’nun raporuna itiraz etmiş olmasına rağmen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararında belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumundan rapor alınması bu raporun YSK raporu ile  çelişmesi halinde  giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu  aracılığıyla  inceleme yaptırılmaksızın ,eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş; yukarda açıklandığı  şekilde araştırma yapılarak Adli Tıp Kurumundan rapor almak alınan  raporda ölümün meslek hastalığına  bağlı olmadığının bildirilmesi halinde  şimdiki gibi  davanın reddine karar vermek,  Adli Tıp Kurumunca ölümün meslek  hastalığına bağlı  olduğunun bildirilmesi  halinde ise;  davacıya Sosyal Güvenlik Kurumuna  ve hak alanını  etkileyeceğinden işveren aleyhine  "murisi sigortalının meslek hastalığı sonucu öldüğünün tesbiti"  davası açması için önel vermek,  tesbit davasını bu dava için  bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca  göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve  hukuki olgular gözetilmeksizin eksik  inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması  usul ve yasaya aykırı olup  bozma nedenidir. O halde davacının  bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.