Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/15363 · K. 2008/20036

21. Hukuk Dairesi         2008/15363 E.  ,  2008/20036 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya 1. İş Mahkemesi TARİHİ : 22/07/2008 Davacı,  ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun   aşağı bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının 01.03.1995 tarihten dava tarihine kadar olan sürede  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir. Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının Ziraat Odası üyeliğinin14.03.2006 tarihinde başlayarak devam ettiği, üzerine kayıtlı zirai arazinin bulunduğu,   sattığı ürün bedellerinden ilk prim  kesintisinin 28.02.1995 tarihinde yapıldığı, sonraki yıllarda; 29.02.1996, 18.04.2003,12.04.2004,11.04.2005,17.04.2006 tarihlerinde prim kesintisinin yapıldığı  başkaca kesintinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece kesintinin  bulunduğu, 01.03.1995-31.12.1996; 01.09.2003 ile dava tarihi olan 02.06.2006 tarihine kadar verilen tesbit kararı yerinde  ise de prim kesintisinin ve 10. madde de belirtilen kayıtların bulunmadığı 01.01.1997-31.08.2003 tarihleri arasındaki dönemin  yeterli   araştırma yapılmadan tespitine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş;2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar yönünden  01.01.1997-31.08.2003 tarihleri arasındaki  dönemi  kapsayacak  şekilde davacının önceden başlayıp devam eden zirai amaçlı kooperatif veya birlik kooparatifi kaydının bulunup bulunmadığını araştırmak bulunması halinde şimdiki gibi belirtilen dönemin kabulüne, bulunmaması halinde kesinti yapılmayan dönemler yönünden davanın reddine karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. O halde davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.