Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2008/1666 · K. 2008/4365

1. Hukuk Dairesi         2008/1666 E.  ,  2008/4365 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : FOÇA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 05/06/2007 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, kayden davalılara ait 31 parsel sayılı taşınmazın kayıtlarında " Tapu miktar fazlalığının Hazine'ye ait olduğuna dair" şerh bulunduğunu 10195 m2 miktar fazlasının Hazine adına tescili gerektiğini ileri sürerek, tapu iptal, tescil isteğinde  bulunmuştur. Davalılar, davanın reddini savunmuşlar, karşı dava ile şerhin terkini isteğinde bulunmuşlardır. Mahkemece, aslı davanın kabulüne, karşılık davanın reddine karar  verilmiştir. Karar, davalı karşı davacı vekili  tarafından süresinde  duruşma istekli  temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .un  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedildi, gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, "miktar fazlalığı Hazineye aittir" şerhine  dayalı tapu iptal, tescil karşı dava ise şerhin terkini isteğine ilişkindir. Mahkemece, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar  verilmiştir. Bilindiği üzere; tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır. İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz. Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek  kısa kararda davanın kabulüne, karşı davanın reddine denildiği halde, gerekçeli kararda dava konusu edilmeyen 20.000 m2 lik bölümünde tescil dışı bırakılmasına denilmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 3.4.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.