Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/16832 · K. 2009/43

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/16832 E.  ,  2009/43 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 5458 sayılı Yasa'dan yararlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacının temyizine gelince;Dava, davacının 1995 yılında teslim ettiği ürün kesintileri nedeniyle kesintiyi takip eden aybaşı ile 01.03.1999 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan ve dava tarihinde yürürlükte olan 2926 sayılı Yasa hükümlerine göre,bu yasa da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Somut olayda, davacının Ziraat Odasına 16.08.2005 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifine kaydının bulunmadığı ancak Çilimli Fındık Satış Kooperatifine 21.09.1978 yılından itibaren ortak olduğu, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Mayıs 1995 tarihinde yapıldığı görülmektedir. Davacının, kesinti ve ekli Fındık Satış Kooperatif kaydına göre dava tarihinde yürürlükte bulunan 2926 sayılı yasa gereğince 01.06.1995-01.03.1999 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 01.06.1995-31.12.1995 tarihleri arasında sigortalı sayılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu yanlışların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı H.M.U.K’un 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün birinci fıkrası tamamen silinerek, yerine; “ Davanın kabulü ile davacının 01.06.1995-01.03.1999 tarihleri arasında kalan sürelerde Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, ” yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 19.01.2009 günü oybirliğiyle karar verildi.