Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/20124 · K. 2009/2187

21. Hukuk Dairesi         2008/20124 E.  ,  2009/2187 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Manisa 1. İş Mahkemesi TARİHİ : 28/01/2008 Davacı,  ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, davacının 01.06.1994 ile 04.07.2006 dava tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti  istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulu ile davacının 01.06.1994-dava tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalılığına karar verilmişse de varılan sonuç doğru değildir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu   meslek   kuruluşlarının,  tarım  satış  kooperatifler  kanununa  göre  kurulan  pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki belgelerden,davacının teslim ettiği ürünler nedeniyle Tekel İdaresi ve özel tütün firmalarınca 15.08.1994 ve 2001 yılları arasında aralıksız prim kesintisinin yapıldığı Ziraat Odası kaydının 07.01.1980 tarihinde başlayıp halen devam ettiği Tarım Kredi Kooparatif kaydının ise 26.05.1980 tarihinde başlayıp halen devam ettiği anlaşılmaktadır.Ancak davacının ihtilaflı dönem içinde 25.07.1994 ila 06.07.1999 tarihleri arasında minübüs işletmeciliğinden dolayı vergiye kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece bu durumda yapılacak iş;davacının bu vergi kaydından dolayı 1479 sayılı yasa hükümleri doğrultusunda Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin yapılıp yapılmadığı araştırılmalı her ne kadar davacı vekili tarafından vekaletnamedeki yetkiye istinaden davacının talebi üzerine davadan vazgeçildiği 25.11.2008 havale tarihli dilekçe ile bildirilmiş isede sosyal güvenlik hakkından feragatin mümkün olmadığı gözetilerek ,davacının vergiye kayıtlı olduğu dönem itibariyle 1479 sayılı yasaya tabi sigortalı olarak tescilinin yapıldığının tesbiti halinde bu süreler dışlanmak suretiyle davacının 1994-2001 tarihleri arasında kesintisiz devam eden prim kesintileri ve Ziraat Odası  ve tarım Kredi Kooparatifi kayıtları nedeniyle 01.06.1994- dava tarihleri tarım Bağ-Kur sigortalılığına karar verilmelidir. O halde davalı Kurumun  bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.2.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.