Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2008/3406 · K. 2008/3644

8. Hukuk Dairesi 2008/3406 E., 2008/3644 K. 8. Hukuk Dairesi 2008/3406 E., 2008/3644 K. - İBADETHANE - KORUNMASI GEREKLİ KÜLTÜR VARLIĞI - ZİLYETLİKLE KAZANMA- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 73 ] - 2863 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU [ Madde 6 ] - 2863 S. KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KANUNU [ Madde 5 ] - 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 16 ] "İçtihat Metni" B... Köyü Tüzel Kişiliği ile Hazine ve Vakıflar Genel Müdürlüğü aralarındaki tescil davasının reddine dair (Ovacık/Karabük Asliye Hukuk Hakimliğiynden verilen 23.01.2008 gün ve 6/4 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı B... Köyü Tüzel Kişiliği temsilcisi ile davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü: Davacı B... Köyü Tüzel Kişiliği temsilcisi, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı uyarınca kültür ve tabiat varlığı olarak belirlenen B... Köyü Merkez Camiinin köy tüzel kişiliği adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı Hazine vekili, tescil konusu caminin 2863 sayılı Kanun hükümleri uyarınca Devlet malı hükmünde olduğunu belirterek davacı köytüzel kişiliğinin davasının reddine, Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini savunmuştur. Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü temsilcisi, herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Mahkemece, davacı köy tüzel kişiliğinin davasının reddine, dava konusu caminin Hazine adına tapuya tesciline, kütüğün beyanlar hanesinde "B... Köyü camii olup, kültür varlığıdır" şerhi verilmesine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı köy temsilcisi ile davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, cami niteliğinde bulunan taşınmazın TMK'nın 713/1. maddesi hükmü uyarınca tapuya tescili isteğine ilişkindir. 3402 sayılı Kadastro Kanunumun "Kamu Malları" başlığını taşıyan 16/A maddesinde, kamu hizmetlerinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek ve yardımlarla yapılan cami ve benzeri hizmet mallarının ilgisi yönünden Hazine, kamu kurum ve kuruluşları ile il, belediye, köy veya mahalli idare birlikleri tüzel kişilikleri adına tespit olunacağı açıklanmıştır. Anılan bu maddeye göre ibadethane olarak kullanılan bir caminin Hazine veya köy tüzel kişiliği adına tespit veya tescili mümkündür. Bu maddede sayılan malların tespiti yapılırken, yapımına ayrılan ödenek ve yardımların hangi kuruluşça yerine getirildiğinin belirlenmesi, on dan sonra ilgili kamu tüzel kişisi adına tespitinin yapılması gerekir. Görülmekte olan davada tescili istenilen caminin 1784 yılında yapıldığı açıklanmış ise de, kimin tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Bu belirsizlik karşısında caminin Hazine veya köy tüzel kişiliği tarafından yapıldığını kesin olarak ortaya koymak mümkün değildir. Ancak tescil konusu caminin Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararı ile korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olduğu belirlendiğine göre, uyuşmazlığın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri çerçevesinde çözüme kavuşturulması gerekir. Anılan Kanun'un 5. maddesinde Devlete, kamu kurum ve kuru luşlarına ait taşınmazlar ile özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda varlığı bilinen veya ileride meydana çıkacak olan korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının Devlet malı niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 6. maddesinin 3. fıkrasında da camilerin taşınmaz kültür varlığı örneklerinden olduğu belirtilmiştir. Her iki hükmün ortak düzenlemesinden anlaşılacağı üzere, ibadete açık bulunan bu tür yerler Devlet malı niteliğindedir. Mahkemece bu açıklamalar gözönünde tutularak tescil konusu caminin Devlet malıniteliğinde olduğu görüşünden hareketle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olmasında kanuna aykırı bir yön görülmemiştir. Davacı köy tüzel kişiliği temsilcisi ile davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün (ONANMASINA), 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Hazine birliği"ni düzenleyen 6/2. maddesi ile aynı Kanun'un 12/3. maddesinin bu kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerini genel bütçe kapsamında göstermesi karşısında (I) sayılı cetvelde yer alan Vakıflar Genel Müdürlüğü de genel bütçeye dahil olup, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesine göre harçtan muaf bulunduğundan Vakıflar Genel Müdürlüğü'nden harç alınmasına mahal olmadığına ve B... Köyü Tüzel Kişiliğine ait 14,00 YTL peşin harcın onama harcına mahsubuna 30.06.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.