Yargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2008/3996 · K. 2008/10949

(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/3996 E.  ,  2008/10949 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki uyarlama davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. KARAR Davacı, 3871 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak davalı ile 49 yıl süreli irtifak hakkı tesisine ilişkin sözleşme imzaladıklarını , 2001 yılı irtifak bedelinin mahkemece 2.485,76 YTL olarak tespit edilerek kesinleştiğini, bunun üzerine davalı idarece 2001-2005 yıllarına ait irtifak bedellerinin kendilerine bildirildiğini, buna göre idareden alacaklı olup idarenin gerekli mahsup işlemini yapmasına rağmen 08.06.2006 tarihinde 2004 yılı için yeniden takdir yaptığını bildirerek 2004 ve 2005 için bedel farkı ve gecikme cezası olarak toplam 16.229,74 YTL talep ettiğini, geriye dönük olarak kazanılmış hakları ihlal edecek şekilde bedel takdir edilmesinin haksız olduğunu, talep edilen bedelinde fahiş olup taşınmazın niteliklerinde bir değişiklik olmadığını iddia ederek 2004 yılı irtifak bedelinin 5.174,82 YTL, 2005 yılı bedelinin ise 5.890,79 YTL olarak tespiti ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacı ile imzalanan sözleşme gereğince üç yıllık dilimlerin ilk yılında idarece irtifak bedelinin yeniden tespit edileceği, diğer yıllarda ise Devlet İhale genelgesinde belirlenen oranda artış yapılacağının kararlaştırıldığını, 2001 yılı bedelinin mahkemece belirlenmesinden sonra 2004 yılı yeni dönem bedelini takdir edip davacıya bildirirken sehven 2005 ve 2006 yıllarının da bildirildiğini, 2004 yılı için taraflar arasında mutabakat 2008/3996-10949 olmadığını, davacının 2004 ve 2005 yılından borcu bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, irtifak hakkı bedelinin ve borçsuzluğun tespitine ilişkindir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7/A maddesi gereğince irtifak bedelinin üç yıllık dilimlerin ilk yılı için davalı idarece belirleneceği, 2. ve 3. yıllarda ise devlet ihale genelgesindeki artış oranında artış yapılacağı kararlaştırılmış olup, 2001 yılı irtifak bedeli konusunda anlaşma sağlanamadığı için bedel mahkemece belirlenmiş ve 2002 ve 2003 yıllarında artışlarla ödenmiştir. Davalı idare 2004 yılında yeniden takdir ettiği 11.081 YTL bedeli davacıya bildirmiş, hatta 2005 yılı içinde 2004 yılı bedeline artış oranını uygulayarak davacıdan talep etmiş ise de; davacı kendi hesapladığı bedelleri ihtirazi kayıtla davalı idare hesabına yatırmıştır. Davacı, idarenin bildirdiği bedelleri ödememiş olup, 2001 yılına dair tespit edilen bedel idarece davacıya bildirilirken 2004 ve 2005 yılı bedellerini de yalnızca devlet ihale genelgesindeki artış oranı uygulanarak bildirmiş ise de; davalının önceki yıllarda ve özellikle yeniden takdir yılı olan 2004 yılında talep ettiği bedelleri davacı ödemediğinden bu yılların bedellerinin kesinleştiği kabul edilemez. 2001 yılına ait bedelin tespitine ilişkin mahkeme kararın 2006 yılında kesinleşmesi nedeniyle davalı idarece sehven yapılan bildirim önce yapılan bildirimler gözönüne alındığında idarenin taleplerinden vazgeçtiği anlamına gelmez. Sözleşme gereğince 2004 yılı idarece yeniden takdir yılı olduğuna göre, idarenin takdir hakkını hakkaniyete uygun kullanıp kullanmadığı mahkemece yapılan keşif ve bilirkişi raporu da değerlendirilerek belirlenmeli, buna göre tespit edilecek 2004 irtifak bedeline, 2005 yılı için kararlaştırılan artış oranı uygulanmalı ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, 23.9.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.