Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/4671 · K. 2009/2718

21. Hukuk Dairesi         2008/4671 E.  ,  2009/2718 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya 1. İş Mahkemesi TARİHİ : 29/01/2008 Davacı, 1.9.1999-dava tarihleri  arası sigortalı sayılmasına, aksine kurum işleminin iptaline  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  reddine karar vermiştir. Hükmün  davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 01.09.1999 tarihinden itibaren dava tarihine kadar  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir. Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Ziraat Odasına üyeliğinin bulunmadığı, 19.08.2006 tarihli zabıta araştırmasına göre 3 yıldır böbrek rahatsızlığı nedeniyle tarımsal faaliyetine ara verdiği, rahatsızlığından önce ortaklık ve yarıcılık usulü ile tarımsal faaliyette bulunduğu, sattığı ürün bedellerinden 31.08.2000 tarihinde prim  kesintisinin yapıldığı, dava dilekçesi ekindeki 31.08.1999 tarihli TMO alım fişinde A. Kızı 1966 doğumlu F. K. Adına haşhaş kapsülü teslimi nedeniyle prim kesintisi yapıldığı ve alım fişinin üzerinde TMO D. Ajans Müdürlüğünün kaşesi bulunduğu halde Bağ-Kur’dan gelen yazılarda bu kesintinin İ. kızı 1947 doğumlu F.K.’a ait olduğu için işlem yapılamadığının bildirildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş; öncelikle dava dilekçesi ekinde bulunan 31.08.1999 tarihli TMO alım fişindeki prim kesintisinin kime ait olduğunu TMO ve Bağ-Kur’dan araştırmak, Doğanhisar’da İ. kızı 1947 doğumlu F.K. adında bir kişi bulun bulunmadığını nüfus müdürlüğü ve zabıta araştırması yoluyla tesbit etmek, kesintinin davacıya ait olup olmadığını kesin olarak tesbit ettikten sonra davacının prim kesintisi yapılan yıllarda tarımsal faaliyette bulunduğunu kabul ederek sonucuna göre kesinti yapılan yıllar için davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya  iadesine,     26.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.